2025 թվականին մթնոլորտային արտանետումները հասել են համաշխարհային ռեկորդային մակարդակի։ Ինչպես Անթալիայից հայտնում է Report-ի թղթակիցը, այս մասին հայտարարել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը՝ ելույթ ունենալով COP31-ի շրջանակում անցկացվող համաշխարհային առաջնորդների գագաթնաժողովում։
Նրա խոսքով՝ կլիմայական ճգնաժամն ավելի արագ է զարգանում, քան աշխարհը հասցնում է արձագանքել դրան։ «Ջերմաստիճանային ռեկորդները շարունակում են թարմացվել, իսկ վերջին չորս տարիները դարձել են դիտարկումների ողջ պատմության ընթացքում ամենաշոգը։ Կլիմայական աղետները լուրջ վնաս են հասցնում մարդկանց կյանքին և համաշխարհային տնտեսությանը։ Սա փոխադարձ երաշխավորված ոչնչացման ուղի է», — ասել է նա։
Գուտերեշը հիշեցրել է, որ Փարիզի համաձայնագիրը նախատեսում էր գլոբալ ջերմաստիճանի աճը սահմանափակել 1,5 աստիճանով։ Թեև գիտական գնահատականներով՝ այդ շեմի գերազանցումն այժմ անխուսափելի է, դեռ հնարավոր է ազդել դրա չափի և տևողության վրա։
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարն առանձնացրել է վերջին տասնամյակների երեք հիմնական դասերը։ Առաջինն այն է, որ արագ վերափոխումները հնարավոր են․ էլեկտրաէներգիայի արտադրության մեջ արևային էներգետիկայի մասնաբաժինը զգալիորեն աճել է՝ ապահովելով էլեկտրաէներգիայի համաշխարհային պահանջարկի աճի գրեթե երեք քառորդը։ Միաժամանակ էլեկտրամոբիլներն ավելի լայն տարածում են ստանում։
Երկրորդ դասն այն է, որ հանածո վառելիքից կախվածությունը խորացնում է անկայունությունը։ «Մարդկության երեք քառորդն ապրում է հանածո վառելիք ներմուծող երկրներում։ Նրանք շարունակում են մնալ գնային ցնցումների պատանդը։ Վերջին հակամարտությունները հստակ ցույց տվեցին, որ դա հանգեցնում է քրոնիկ անկայունության և կենսապահովման ծախսերի ճգնաժամի կտրուկ սրման», — ընդգծել է Գուտերեշը։
Որպես երրորդ դաս՝ նա նշել է կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարի համաշխարհային ջանքերի անբավարար տեմպերը։ Գուտերեշի գնահատմամբ՝ արտանետումները պետք է տարեկան կրճատել մոտ 6%-ով, սակայն ներկայիս ազգային ծրագրերն ապահովում են անհրաժեշտ կրճատման միայն մեկ երրորդը։
Գուտերեշը նաև ընդգծել է զարգացող երկրներում կլիմայական նախագծերի ֆինանսավորումն ավելացնելու անհրաժեշտությունը։ Նրա խոսքով՝ այդ երկրներին, բացառությամբ Չինաստանի, բաժին է ընկնում մաքուր էներգետիկայի ոլորտում համաշխարհային ներդրումների մեկ հինգերորդից էլ պակասը, թեև այնտեղ ապրում է մոլորակի բնակչության գրեթե երկու երրորդը։