«Ուզում էինք, որ երեխաները ոչ միայն ճանաչեն Մինաս Ավետիսյանի արվեստը, այլ բացահայտեն Նարեկ Ավետիսյանին՝ որպես մեր ժամանակի արվեստագետի»

Հագեցած ուսումնական տարվա ավարտից և հունիսին կայացած հաշվետու ցուցահանդեսից հետո Art&You արվեստի ստուդիան շարունակում է նոր գաղափարներ ու նախագծեր կյանքի կոչել՝ երեխաներին արվեստին ավելի մոտեցնելու, նրանց ստեղծագործական մտածողությունը զարգացնելու և արվեստի աշխարհն ավելի ճանաչելի ու հասանելի դարձնելու նպատակով։

«Մեր ստուդիայի գործունեության կարևոր ուղղություններից մեկը ոչ միայն երեխաներին նկարել սովորեցնելն է, այլև նրանց մեջ արվեստի նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորելը։ Մենք հաճախ ենք այցելում տարբեր ցուցահանդեսներ, ծանոթանում արվեստի տարբեր ուղղություններին ու հեղինակների ստեղծագործություններին։ Ամռանը երեխաները հնարավորություն ունեցան այցելելու Մինաս Ավետիսյանի ստեղծագործություններին նվիրված մուլտիմեդիա ցուցահանդես, որը նրանց վրա մեծ տպավորություն թողեց։ Տեսնելով նրանց հետաքրքրությունն ու ոգևորությունը՝ որոշեցինք նոր ստեղծագործական նախագիծ իրականացնել՝ Մինաս Ավետիսյանի արվեստի ոճով աշխատանքներ ստեղծել», Aravot.am-ի հետ զրույցում ասաց Art&You արվեստի ստուդիայի տնօրեն Լուսինե Բարխուդարյանը։

Հետո մանրամասնեց՝ հայտնելով հետևյալը. «Սակայն մեզ համար կարևոր էր, որ նախագիծը չսահմանափակվեր միայն մեծանուն նկարչի ստեղծագործությունների ուսումնասիրությամբ։ Ցանկանում էինք, որ երեխաները նաև անմիջականորեն շփվեին արվեստագետի հետ, լսեին նրա մտքերը, հարցեր ուղղեին և հնարավորություն ունենային իրենց աշխատանքները ներկայացնելու մասնագետին։

Այդպես ծնվեց Նարեկ Ավետիսյանին՝ Մինաս Ավետիսյանի որդուն, մեր ստուդիա հրավիրելու գաղափարը։

Անկեղծ ասած՝ ինձ համար սա որոշակի առումով փորձություն էր։ Մինչ այդ անձամբ ծանոթ չէի Նարեկ Ավետիսյանին, և նրա հետ կապ հաստատելն ինձ համար միաժամանակ և՛ համարձակ քայլ էր, և՛ մեծ պատասխանատվություն։ Այնուամենայնիվ, որոշեցի գրել նրան։ Ստացած դրական պատասխանը մեզ համար շատ կարևոր էր։

Նարեկ Ավետիսյանը, չնայած իր զբաղվածությանը, ժամանակ գտավ և այցելեց Art&You։ Հանդիպման ընթացքում նա երեխաների հետ կիսվեց Մինաս Ավետիսյանի մասին իր հիշողություններով, ծանոթացավ նրանց աշխատանքներին և իր մասնագիտական դիտարկումներով ու խորհուրդներով հարստացրեց այդ օրը։

Սակայն այս հանդիպման իմաստը շատ ավելի խորն էր, քան պարզապես երեխաներին անվանի նկարչի արվեստին ծանոթացնելը։ Մեզ համար կարևոր էր նաև նրանց ներկայացնել մեր ժամանակակից արվեստագետին՝ Նարեկ Ավետիսյանին, որն ունի սեփական ստեղծագործական ճանապարհն ու ասելիքը»։

Մեր զրուցակիցը կարծում է, որ մեր հասարակության առջև ծառացած կարևոր խնդիրներից մեկը ժամանակակից արվեստի և մշակույթի նկատմամբ հետաքրքրության պակասն է։ Շատ հաճախ մենք բավականաչափ չենք ճանաչում մեր ժամանակակից նկարիչներին, գրողներին, երաժիշտներին՝ այն մարդկանց, որոնք հենց այսօր ստեղծում են մեր մշակութային իրականությունը։ «Մի անգամ արվեստով զբաղվող իմ ընկերներից մեկն ասաց մի միտք, որը երկար ժամանակ մնաց մտքումս. «Ի՞նչ է, նրանք պե՞տք է մահանան, որ հետո սկսենք գնահատել նրանց»։

Այս հարցն ինձ իսկապես ստիպեց մտածել։ Ինչո՞ւ ենք հաճախ սպասում ժամանակի անցնելուն, որպեսզի հասկանանք մարդու ստեղծագործության արժեքը։ Ինչո՞ւ չենք փորձում ճանաչել, լսել ու գնահատել արվեստագետին այն ժամանակ, երբ նա մեր կողքին է, երբ կարող ենք հանդիպել նրան, զրուցել նրա հետ և անմիջականորեն հաղորդակից լինել նրա մտքերին։

Հենց այս գաղափարն էլ դարձավ Նարեկ Ավետիսյանի հետ մեր հանդիպման կարևոր շարժառիթներից մեկը։

Ուզում էինք, որ երեխաները ոչ միայն ճանաչեն Մինաս Ավետիսյանի արվեստը, այլև բացահայտեն Նարեկ Ավետիսյանին՝ որպես մեր ժամանակի արվեստագետի։ Որպես մեկի, ում հետ կարելի է զրուցել, ում ստեղծագործությունների շուրջ կարելի է մտածել, ում տեսակետներից կարելի է սովորել և ում արվեստը կարող է նոր հարցեր առաջացնել։

Եվ, անկեղծ ասած, այդ հանդիպումը կարևոր էր ոչ միայն երեխաների, այլև մեզ՝ մանկավարժներիս համար։

Նարեկի խոսքերից մեկն առանձնահատուկ տպավորվեց ինձ վրա։ Նա ընդգծեց, թե որքան կարևոր է ուսումնասիրել արվեստագետներին, ճանաչել նրանց ստեղծագործությունները և փորձել շարունակել այն, ինչ նրանք չեն հասցրել իրականացնել։ Խոսքը պարզապես որևէ նկարչի ոճը կրկնելու մասին չէ, այլ նրա մտածողությունը հասկանալու, ստեղծագործական որոնումներից սովորելու և սեփական ճանապարհը գտնելու մասին։

Ինձ համար սա դարձավ հանդիպման ամենակարևոր դասերից մեկը»։

Տնօրենը վստահ է, որ արվեստ սովորեցնելը միայն տեխնիկա փոխանցել չէ։ Երեխան պետք է սովորի դիտարկել, ուսումնասիրել, հարցեր տալ, համարձակվել փորձարկել և չվախենալ սխալվելուց։ Պետք է հասկանա, որ յուրաքանչյուր ստեղծագործության հետևում միտք, աշխարհայացք և որոնում կա։ Որքան ավելի շատ ճանաչի արվեստի պատմությունն ու տարբեր արվեստագետների, այնքան ավելի հարուստ կլինի նրա սեփական ստեղծագործական լեզուն։

Լուսինե Բարխուդարյանը հատուկ շեշտեց նկարչի մարդկային որակները՝ ասելով. «Առանձին ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել Նարեկ Ավետիսյանին՝ իր ժամանակը, գիտելիքներն ու ուշադրությունը մեր երեխաներին նվիրելու համար։ Ինձ համար շատ տպավորիչ էր նրա շփումը երեխաների հետ, նրանց աշխատանքներին մոտենալու ձևը, տված խորհուրդներն ու ստեղծագործական ոգևորությունը։ Երեխաների աչքերի փայլը, նրանց հետաքրքրությունն ու անմիջական արձագանքը լավագույն ապացույցն էին այն բանի, թե որքան կարևոր են նման հանդիպումները։ Ի դեպ, նրա խորհուրդները արժեքավոր էին ոչ միայն մեր սաների, այլև մեզ՝ մանկավարժներիս համար։

Ուզում եմ նաև դիմել մեր ժամանակակից արվեստագետներին։ Եթե հնարավորություն ու ցանկություն ունեք, եկե՛ք հանդիպելու երեխաների հետ, ներկայացնելու ձեր աշխատանքները, պատմելու ձեր ստեղծագործական ճանապարհի մասին։ Կարծում եմ՝ նման հանդիպումները կարող են կարևոր կամուրջ դառնալ արվեստագետի և նոր սերնդի միջև։ Երեխաներն են մեր ապագան, և այն, թե ինչ մշակութային միջավայրում են նրանք մեծանում, ինչ արժեքներ են ճանաչում ու ինչ մարդկանցից են սովորում, մեծապես պայմանավորում է այդ ապագան։ Մենք չպետք է մոռանանք, որ մեր կողքին կարող են ապրել մարդիկ, որոնց ստեղծագործական ներուժն ու նշանակությունը դեռ լիովին չենք գիտակցում։ Եվ որքան ցավալի է, երբ արվեստագետը չի հասցնում տեսնել ու զգալ այն գնահատանքը, որին արժանի է իր աշխատանքի շնորհիվ։ Գուցե մենք չենք կարող փոխել հասարակության վերաբերմունքը միանգամից, բայց կարող ենք սկսել մեզնից՝ մեր երեխաներից, մեր ստուդիայից, մեր փոքր, բայց կարևոր նախաձեռնություններից»։

Մեր զրուցակիցը տեղեկացրեց նաև ստուդիայի վերջին շրջանի ձեռքբերումների մասին. «Art&You-ի համար արվեստը միայն նկարչություն չէ։ Այն ճանաչելու, մտածելու, հարցեր տալու և աշխարհն ավելի խորությամբ ընկալելու ճանապարհ է։

Մեր գործունեությունը շարունակվում է տարբեր ուղղություններով։ Սեպտեմբերին Մոսկվայում կայացած «Մոսկվան հանդիպում է ընկերներին» միջազգային ցուցահանդեսին ներկայացվեց մեր սան Մարիա Մանուկյանի աշխատանքը, որն արժանացավ Գրան պրի մրցանակի։ Մեզ համար սա ոչ միայն երեխայի հաջողությունն է, այլև նրա ստեղծագործական աշխատանքի, հետևողականության և արվեստի հանդեպ սիրո գնահատականը։

Վերջերս ստուդիայում բացվեց նաև կավագործության նոր ուղղությունը։ Երեխաները մեծ հետաքրքրությամբ են ծանոթանում նոր նյութին, ուսումնասիրում դրա հնարավորությունները և փորձում իրենց գաղափարները փոխանցել ծավալային ձևերի միջոցով։

Մենք շարունակում ենք փորձարկել, նոր հնարավորություններ փնտրել և ստեղծել միջավայր, որտեղ երեխան կարող է ազատ արտահայտվել, բացահայտել իրեն ու քայլ առ քայլ ձևավորել սեփական ստեղծագործական աշխարհը։

Գուցե հենց սա է Art&You-ի ամենակարևոր առաքելություններից մեկը՝ երեխաներին սովորեցնել ոչ միայն ստեղծագործել, այլև տեսնել, զգալ, ճանաչել ու գնահատել այն մարդկանց, որոնք արվեստ են ստեղծում հենց մեր ժամանակներում։

Մենք հաճախ ենք փնտրում մեծ անուններ պատմության էջերում՝ մոռանալով, որ պատմությունը գրվում է նաև այսօր։ Մեզ հետ ապրող արվեստագետները մի օր կարող են դառնալ այն անունները, որոնց մասին կարդալու են հաջորդ սերունդները։ Բայց ինչո՞ւ սպասել այդ օրվան։ Ինչո՞ւ չճանաչել նրանց հիմա, երբ դեռ կարող ենք լսել նրանց խոսքը, տեսնել նրանց հայացքը և հարցեր տալ նրանց։

Գուցե երեխաներից մեկը, որն այսօր լուռ հետևում էր Նարեկ Ավետիսյանի խոսքին, տարիներ անց հիշի այս հանդիպումը որպես իր ստեղծագործական ճանապարհի կարևոր պահ։ Գուցե այդ օրը նրա մեջ մի հարց ծնվեց, մի միտք ձևավորվեց կամ մի դուռ բացվեց, որի գոյության մասին նա դեռ չգիտեր։

Մենք չենք կարող կանխատեսել, թե ինչ կստեղծեն մեր երեխաները վաղը։ Բայց կարող ենք նրանց տալ ամենակարևորը՝ հանդիպելու, ճանաչելու, մտածելու և սեփական ճանապարհը գտնելու հնարավորությունը։

Սակայն բոլոր մրցանակներից ու ցուցահանդեսներից անդին մեզ համար կա մի բան, որն ավելի կարևոր է՝ երեխայի մեջ արվեստի հանդեպ իսկական հետաքրքրություն արթնացնելը։

Չէ՞ որ արվեստը միայն այն չէ, ինչ թողնում ենք մեզնից հետո։ Արվեստը նաև այն է, ինչ հասցնում ենք փոխանցել նրանց, ովքեր դեռ նոր են սկսում իրենց ճանապարհը»։

Սամվել Դանիելյան

Լուսանկարները տրամադրել է Լուսինե Բարխուդարյանը