Գերմանիայի մի շարք խոշոր քաղաքներում թանկացումների դեմ կազմակերպված բողոքի ակցիաները վերածվել են ոստիկանության հետ բախումների, խանութների թալանի:
Հոկտեմբերի 31-ի ուշ երեկոյան Ֆրանկֆուրտի կենտրոնում ցուցարարների առանձին խմբեր ներխուժել են առևտրային հաստատություններ և թալանել խանութները։ Գերմանիայի ֆինանսական կենտրոն Ֆրանկֆուրտից բացի, նման միջադեպեր են գրանցվել նաև Բեռլինում, Քյոլնում և Համբուրգում։ Իրավապահները ստիպված են եղել կիրառել ջրցան մեքենաներ՝ ցրելու ցուցարարներին, որոնք ոստիկանների ուղղությամբ նետել են հրավառ միջոցներ, քարեր և շշեր, հայտնում է BBC-ն:
Հազարավոր քաղաքացիներ մասնակցել են Gen Z regelt («Z սերունդը ստանձնում է պատասխանատվությունը») ակտիվիստական շարժման կազմակերպած ցույցերին։ Մասնակիցները դժգոհություն են հայտնել դպրոցների անբավարար ֆինանսավորման, կյանքի թանկացման, պետական ծախսերի կրճատման և պարտադիր զինվորական ծառայության պահանջների առնչությամբ։ Բողոքի միջոցառումները հիմնականում խաղաղ բնույթ են ունեցել, սակայն մութն ընկնելուց հետո որոշ վայրերում վերածվել են բռնի անկարգությունների։
Գերմանիայում ծավալված բողոքի ալիքին նախորդել են Ֆրանսիայում երիտասարդների մասնակցությամբ նմանատիպ զանգվածային ցույցերը։ Շաբաթ օրը Ֆրանսիայի տարբեր քաղաքներում փողոց են դուրս եկել ավելի քան 320 հազար քաղաքացիներ։
Հոկտեմբերի կեսերին Ֆրանսիայում կյանքի բարձր արժեքի և դպրոցների անբավարար պայմանների դեմ կազմակերպված ցույցերն արդեն հանգեցրել են ոստիկանության հետ բախումների, զանգվածային թալանի և պետական շենքերի հրկիզման դեպքերի։
Ֆրանկֆուրտի, Մյունխենի և Բեռլինի իշխանությունների հրապարակած տվյալներով՝ բողոքի միջոցառումներին մասնակցել է մոտ 18 հազար մարդ։ Այդ ցուցանիշը մոտ երկու անգամ փոքր է կազմակերպիչների պաշտոնական կայքում նշված թվից։ Միաժամանակ գերմանական լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ շաբաթ օրը երկրի տարբեր քաղաքներում բողոքի ակցիաներին մասնակցել են տասնյակ հազարավոր քաղաքացիներ։
Gen Z regelt շարժման մամուլի խոսնակ Լինա Ֆրիդրիխը հայտարարել է, որ ցույցերը կազմակերպվել են «հանուն խաղաղության և ազատության պայքարելու, այլ ոչ թե պատերազմելու կամ որևէ մեկին վախեցնելու համար»։
«Մեզ համար ամենակարևորը առողջապահության և կրթության համակարգերին առավել արդյունավետ աջակցություն ցուցաբերելն է։ Մենք դեմ ենք պարտադիր զինվորական ծառայությանը և հանդես ենք գալիս բեռի առավել արդար բաշխման օգտին», — ընդգծել է նա։
Շաբաթ երեկոյան Ֆրանկֆուրտի ոստիկանությունը հայտնել է, որ քաղաքի կենտրոնական հատվածում տեղի են ունենում «բռնությամբ ուղեկցվող անկարգություններ»։ Իրավիճակը վերահսկելու նպատակով դեպքի վայր են ուղարկվել ոստիկանության հատուկ ստորաբաժանումներ։
Իրավապահների տեղեկություններով՝ անկարգությունների մասնակիցները կոտրել են մի քանի խանութների ցուցափեղկեր, իսկ արտակարգ ծառայությունների աշխատակիցների ուղղությամբ նետել են հրկիզող խառնուրդով շշեր։
Պաշտոնյաները նաև հաղորդել են, որ ցուցարարները վնասել են զենքի վաճառքով զբաղվող խանութի ցուցափեղկերը։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է կասկածյալներից մեկին և նրա մոտ հայտնաբերել ու առգրավել երկու միավոր զենք։ Տեղական լրատվամիջոցների փոխանցմամբ՝ անկարգությունների մասնակիցները ներխուժել են նաև այլ խանութներ՝ հափշտակելով սպորտային կոշիկներ և տարբեր ապրանքներ։
Հեսեն դաշնային երկրամասի ներքին գործերի նախարար Ռոման Պոսեկը, որի ղեկավարած երկրամասի ամենամեծ քաղաքը Ֆրանկֆուրտն է, հայտարարել է, որ ցուցարարներին միացել են «մոտ 100 հստակ նույնականացված ձախ ծայրահեղականներ»։ Նա բողոքի ակցիաների նման ավարտը բնութագրել է որպես «խայտառակություն»։
«Բոլորիս հիշողության մեջ մնացել են Ֆրանսիայից այն կադրերը՝ թալան, հրկիզված տներ, այրված ոստիկանական մեքենաներ և հարձակումներ ոստիկանների վրա… Ֆրանսիան այս առումով չպետք է օրինակ դառնա», — հայտարարել է Պոսեկը։
Ոստիկանության հաղորդմամբ՝ կիրակի գիշերը Ֆրանկֆուրտում իրավիճակը կայունացել է։ Այդուհանդերձ, հիմնականում խաղաղ ընթացած ցույցերից հետո բռնության առանձին դեպքեր են արձանագրվել նաև Գերմանիայի այլ քաղաքներում։
Քյոլնում, ըստ ոստիկանության, իրավապահների նկատմամբ հարձակում է իրականացվել քաղաքի գլխավոր երկաթուղային կայարանի հարևանությամբ։ Հարձակվողները ոստիկանների ուղղությամբ շշեր են նետել, ինչպես նաև հեծանիվ շպրտել։
«Խորապես ցավալի է, որ երիտասարդների շարքերում, որոնք ցանկանում էին խաղաղ ճանապարհով պաշտպանել իրենց ապագան, այսօր ներթափանցել են ծայրահեղականներ, որոնց միակ նպատակը բռնությունն էր», — հայտարարել է Քյոլնի ոստիկանապետ Յոհաննես Հերմանսը։
Բեռլինում ցերեկային ժամերին անցկացված առավել բազմամարդ ցույցերից հետո երեկոյան կազմակերպվել է ևս մեկ՝ համեմատաբար փոքր բողոքի ակցիա։ Գերմանիայի մայրաքաղաքի ոստիկանության տվյալներով՝ դրան հաջորդած բախումների հետևանքով վնասվածքներ է ստացել 27 ոստիկան, իսկ ձերբակալվածների թիվը հասել է մինչև 56-ի։
Համբուրգում սև հագուստով անձինք հրավառ միջոցներ են արձակել և հրկիզել ճանապարհային արգելապատնեշները։ Գերմանական հանրային NDR հեռարձակողի տեղեկություններով՝ քաղաքում ձերբակալվել է 120 մարդ։
Գերմանիայում տեղի ունեցած բողոքի միջոցառումներին զուգահեռ զանգվածային ցույցեր են անցկացվել նաև եվրոպական այլ պետություններում։
Ֆրանսիայում ավելի քան 320 հազար քաղաքացի մասնակցել է բողոքի ակցիաներին, որոնք երկրում շարունակվում են արդեն երրորդ հանգստյան օրերն անընդմեջ։ Ցույցերի մեծ մասն անցել է առանց բռնությունների։ Մասնակիցները պահանջել են նվազեցնել կենսապահովման ծախսերը և բարելավել հանրային ծառայությունների որակը՝ հատկապես կրթության ոլորտում։
Ֆրանսիայի ամբողջ տարածքում հասարակական կարգի պահպանման համար ներգրավվել են հազարավոր ոստիկաններ։ Որոշ քաղաքներում իրավապահները ցուցարարների նկատմամբ կիրառել են արցունքաբեր գազ։
Թուլուզում, Լիոնում և Մարսելում տեղի ունեցած բախումներից հետո ոստիկանությունը ձերբակալել է ավելի քան 500 մարդու։
Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Լորան Նունյեսը հայտնել է, որ ոստիկաններից մեկը վիրավորվել է իր ուղղությամբ նետված հրկիզող խառնուրդով շշի հետևանքով։ Փարիզի ոստիկանությունն իր հերթին տեղեկացրել է, որ անկարգությունների մի քանի հարյուր մասնակիցներ անվտանգության ուժերի ուղղությամբ քարեր և տարբեր առարկաներ են նետել։
Բողոքի ցույցեր են կազմակերպվել նաև Իտալիայի քաղաքներում։ Հռոմում և Թուրինում ցուցարարների ու ոստիկանների միջև բախումներ են տեղի ունեցել։
Պորտուգալիայում իրավապահները գործողություններ են իրականացրել Լիսաբոնում և Պորտուում տեղակայված վրանային ճամբարներում։ Ոստիկանական գործողությունների հետևանքով ձերբակալվել է 13 ցուցարար, իսկ բազմաթիվ այլ մասնակիցներ վնասվածքներ են ստացել։
Ակտիվիստները վրանային ճամբարները հիմնել են բնակարանների վարձակալության վերաբերյալ օրինագծի դեմ անցկացված ցույցից հետո։ Պորտուգալիայում բնակարանների գները վերջին տասը տարիների ընթացքում ավելի քան կրկնապատկվել են՝ խորացնելով բնակարանային մատչելիության խնդիրը։
Վերջին շաբաթների ընթացքում եվրոպական բազմաթիվ երկրներում, այդ թվում՝ Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Իռլանդիայում, Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Իտալիայում, Հունաստանում, Սերբիայում և Ալբանիայում, հիմնականում երիտասարդների մասնակցությամբ շարունակվել են զանգվածային բողոքի ակցիաները։
Թեև ցուցարարների կոնկրետ պահանջները տարբեր երկրներում որոշակիորեն տարբերվում են, նրանց դժգոհության հիմնական պատճառները նույնն են։ Բողոքի շարժումների ուշադրության կենտրոնում են կյանքի թանկացումը, բնակարան ձեռք բերելու կամ վարձակալելու սահմանափակ հնարավորությունները, կրթության որակի խնդիրները և պետական ծառայությունների ֆինանսավորման կրճատումները։