Եվրոպական երկրները գործընկերներ են փնտրում ԵՄ-ում մնալու իրավունքից զրկված միգրանտներին տեղավորելու համար։ Politico-ի համաձայն՝ Ղազախստանը և Ուզբեկստանը դիտարկվող հավանական վայրերի թվում են։ Ընդունող երկրներին կարող է առաջարկվել ֆինանսական օգնություն և վիզայի ազատում։
Եվրամիության հետ Հայաստանի մերձեցման սցենարներից մեկը կարող է լինել Երևանին նման մեխանիզմներին մասնակցելու հրավերը։ Բայց որքանո՞վ է երկիրը պատրաստ դրան՝ տնտեսապես, սոցիալապես և ներքին անվտանգության առումով։
Միգրանտներին տեղավորելու համար անհրաժեշտ կլինի փաստաթղթերի ստուգում, նրանց բնակության պայմանների մոնիթորինգ և պետական մարմինների կողմից լրացուցիչ ռեսուրսներ։ Եթե տուն վերադառնալը անհնար լինի, ժամանակավոր պարտավորությունները կարող են դառնալ բազմամյա։ Ո՞վ է այդ դեպքում վճարելու պահպանման, բժշկական օգնության, բնակարանի և հնարավոր սոցիալական նպաստների համար։
Եթե աշխատանքի թույլտվություններ տրամադրվեն, լրացուցիչ մրցակցությունը կարող է ազդել շինարարության, առևտրի, առաքման, սննդի և գյուղատնտեսության վրա։ Եթե աշխատատեղերը սակավ են, իսկ աշխատանքային վերահսկողությունը՝ թույլ, կա աշխատավարձի ճնշման և որոշ տեղացի աշխատողների տեղահանման ռիսկ։ Առանձին գործատուների համար էժան աշխատուժից ստացվող օգուտը պարտադիր չէ, որ վերածվի պետության համար օգուտների։
Գերակշռող էթնիկապես միատարր Հայաստանի համար միգրացիայի մասշտաբները, լեզվական ինտեգրացիան և միջէթնիկ հարաբերությունները նույնպես զգայուն են: Հնդկաստանից աշխատողների ժամանման շուրջ քննարկումները ընդգծում են հանրային ընկալումները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը: Արագ փոփոխությունները առանց լավ մտածված հարմարվողականության քաղաքականության կարող են սրել սոցիալական լարվածությունը։
Հետևաբար, ցանկացած նման առաջարկ պետք է ենթարկվի խիստ գնահատման՝ մնալու քանակը և տևողությունը, զբաղվածության վրա ազդեցությունը, բյուջետային ծախսերը, ենթակառուցվածքների վրա բեռը և դադարեցման երաշխիքները: Առանց այս նկատառումների պարտավորություններ ստանձնելը Բրյուսելում քաղաքական օգտին անպատասխանատու կլինի։
Ժամանակը ցույց կտա, թե որքանով են Հայաստանի իշխանությունները պատրաստ զոհաբերել իրենց սեփական շահերը իրենց եվրոպացի գործընկերների շահերի համար: Սակայն սկզբունքը հիմա պետք է պարզ լինի. Հայաստանի շահերն առաջնային են: Սա հավասարապես վերաբերում է Եվրամիության, Եվրասիական տնտեսական միության և ցանկացած այլ գործընկերոջ հետ հարաբերություններին։
Այսօր կայացված որոշումները կարող են ձևավորել մեր ժողովրդի կյանքը առաջիկա տասնամյակների ընթացքում: Կառավարությունները փոխվում են, դիվանագիտական խոստումները մոռացվում են, և ստանձնած պարտավորությունների հետևանքները մնում են երկրի և ապագա սերունդների մոտ։
Կարճաժամկետ շահույթի համար Հայաստանը ծանրաբեռնել լուրջ սոցիալական, տնտեսական և քաղաքակրթական խնդիրներով, ինչը համարժեք է ազգի ապագան որպես խաղաքար վաճառելուն։ Երկրի երկարաժամկետ անվտանգությունը կարճաժամկետ քաղաքական շահույթի համար դիտավորյալ զոհաբերելը բարոյապես անընդունելի է. նման ընտրության լրջությունը կարող է հանցագործություն լինել ապագա սերունդների դեմ։
Պետական ողջ քաղաքականությունը պետք է առաջնորդվի ազգային անվտանգությամբ, տնտեսական կայունությամբ և երկրի մշակութային ինքնության պահպանմամբ։ «Պայծառ եվրոպական ապագայի» մասին անորոշ խոստումներն ու կարգախոսները չեն արդարացնում այն որոշումները, որոնց գինը հայ հասարակությունը ստիպված կլինի վճարել առաջիկա տասնամյակների ընթացքում։
Ազգի ապագան չի պատկանում ներկայիս կառավարությանը։ Նրանց վստահված է դրա պաշտպանությունը։