Տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակը շնորհվել է Ռոբերտ Հոլին և Մայքլ Վուդֆորդին

Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիան որոշել է տնտեսագիտության ոլորտում Նոբելյան մրցանակը շնորհել Ռոբերտ Հոլին և Մայքլ Վուդֆորդին՝ «մակրոտնտեսական կայունացման միկրոտնտեսական հիմքերի համար»։

Տնտեսագիտության ոլորտում այս տարվա մրցանակակիրներ Ռոբերտ Է. Հոլը և Մայքլ Վուդֆորդը մշակել են նոր մակրոտնտեսական մոդելներ, որոնք զգալիորեն բարելավել են արդյունավետ կայունացման քաղաքականություն իրականացնելու մեր հնարավորությունները։ Այս մոդելների հիման վրա ճիշտ ժամանակին ձեռնարկված հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականության միջոցները կարող են մեղմել տնտեսության վերելքներն ու անկումները։

Տնտեսությանը բնորոշ են միմյանց հաջորդող անկումներն ու վերելքները։ Գրեթե մեկ դար առաջ տնտեսագետ Ջոն Մեյնարդ Քեյնսի կողմից իր տեսությունների առաջադրումից ի վեր կայունացման քաղաքականությունը կարևոր դեր է ունեցել այդ տատանումների դեմ պայքարում։ Ռեցեսիաների ժամանակ տնտեսությունը խթանվում է տոկոսադրույքների նվազեցման և բյուջեի պակասուրդի ավելացման միջոցով, մինչդեռ արագ աճող տնտեսությունը զսպելու համար պետք է հակառակն անել։

Սակայն 1970-ականների նավթային ճգնաժամերի ժամանակ պարզ դարձավ, որ քեյնսյան մոդելները, որոնցով որոշվում էր, թե երբ և ինչպես պետք է միջոցներ ձեռնարկվեն, այլևս, կարծես, չէին գործում։ Դրանք չնվազեցրին գործազրկությունը, այլ դրա փոխարեն հանգեցրին անվերահսկելի գնաճի։ Արևմուտքը մեկ տասնամյակ ապրեց ցածր տնտեսական աճի, բարձր գործազրկության և բարձր գնաճի պայմաններում։ Շատերը կարծում էին, որ կայունացման քաղաքականությունն ավելի շատ վնաս է պատճառել, քան օգուտ տվել, և որ դրանից պետք է հրաժարվել։

Ռոբերտ Է. Հոլը և Մայքլ Վուդֆորդը տնտեսագիտության այս տարվա մրցանակին արժանացել են այն բանի համար, որ ցույց են տվել, թե ինչպես կարելի է վերակառուցել տնտեսական մոդելները՝ կայունացման քաղաքականությունը վերակենդանացնելու համար։ Մոդելները մակրոտնտեսական փոփոխականների՝ օրինակ՝ գնաճի, արտադրության և սպառման միջև վիճակագրական կապերի վրա հիմնելու փոխարեն նրանք որոշեցին դրանք կառուցել միկրոտնտեսական հիմքի վրա։ Սա ներառում է այն բանի ըմբռնումը, թե ինչպես են առանձին տնային տնտեսությունների և ձեռնարկությունների ամբողջությունը իրենց գործողություններով ազդում տնտեսության վրա։

Այս մոդելների առանցքային բաղադրիչներից մեկն այն է, որ տնային տնտեսություններն ու ձեռնարկությունները խնայողությունների կամ ապրանքների գների վերաբերյալ որոշումներ կայացնելիս հաշվի են առնում ապագան։ Երբ կառավարություններն ու կենտրոնական բանկերը հաղորդում են տնտեսական քաղաքականության իրենց ծրագրերի մասին, նրանք կարող են ազդել ապագայի վերաբերյալ այդ պատկերացումների վրա և տնտեսությունն ուղղորդել ճիշտ ուղղությամբ։ Նոր մոդելների ներդրումից ի վեր դրանք չափազանց օգտակար են եղել մեզ վրա ազդած տնտեսական անկումների հաղթահարման գործում։

Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը չպետք է բացահայտի լրատվական նյութի էական մասը: Կայքում լրատվական նյութերից քաղվածքներ վերարտադրելիս քաղվածքի վերնագրում լրատվական միջոցի անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է կայքի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

Leave a comment