Սրտի և արյունատար անոթների մասին հոգ տանելը ենթադրում է ավելին, քան պարզապես արձագանքելը ցավին կամ նախազգուշական ախտանիշներին։ Շատ խանգարումներ տարիների ընթացքում զարգանում են աննկատ, ինչը կանոնավոր բուժզննումները դարձնում է ինքնախնամքի խելամիտ մաս։ Այս մասին «Գազետա»-ին ասել է ընդհանուր պրակտիկայի բժիշկ և սրտաբան Յուլիա Կոնդալսկայան։
Փորձագետի խոսքով՝ զարկերակային հիպերտենզիան հաճախ տարիներ շարունակ ընթանում է առանց ախտանիշների, ինչպես և լիպիդային ու ածխաջրային փոխանակության վաղ փուլի խանգարումները։ Մարդը կարող է իրեն հիանալի զգալ, մինչդեռ բարձր զարկերակային ճնշումն արդեն ազդում է նրա արյունատար անոթների և սրտամկանի վրա, իսկ ցածր խտության լիպոպրոտեինները (ՑԽԼ) նպաստում են աթերոսկլերոտիկ վահանիկների ձևավորմանը։
«ՑԽԼ-ի՝ այսպես կոչված «վատ» խոլեստերինի բարձր մակարդակը կոնկրետ ախտանիշներ չի առաջացնում, իսկ զարկերակային ճնշման կամ ածխաջրային փոխանակության փոփոխությունները կարող են երկար ժամանակ աննկատ մնալ։ Հետևաբար, լավ ինքնազգացողությունը չպետք է լինի սիրտ-անոթային համակարգի առողջությունը գնահատելու միակ չափանիշը։ Կարևոր է դիտարկել ցուցանիշների համալիրը և գնահատել սիրտ-անոթային հիվանդությունների զարգացման ընդհանուր ռիսկը», — պարզաբանել է Կոնդալսկայան։
Այդ իսկ պատճառով կանխարգելիչ հիմնական գնահատումը սկսվում է պարզ չափումներից՝ զարկերակային ճնշում, լիպիդային պրոֆիլ և գլյուկոզայի մակարդակ։ Անհրաժեշտության դեպքում բժիշկը կարող է նշանակել նաև գլիկացված հեմոգլոբինի անալիզ։ Հաշվի են առնվում նաև այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են տարիքը, ոչ առողջ սովորությունները, մարմնի քաշը, ընտանեկան անամնեզը, ինչպես նաև շաքարային դիաբետի կամ երիկամների քրոնիկ հիվանդության առկայությունը։
Մասնագետն ընդգծել է, որ ժամանակակից կանխարգելիչ հետազոտությունը չի ենթադրում պարզապես մեծ թվով անալիզների կատարում։ «Շատ ավելի կարևոր է, թե ինչպես են ստացված տվյալները միավորվում՝ ձևավորելով ամբողջական պատկեր։ Հետազոտության նպատակը ոչ թե հնարավորինս շատ անալիզներ նշանակելն է, այլ կոնկրետ անձի մոտ առկա ռիսկերը հասկանալն ու այն ոլորտները բացահայտելը, որտեղ հնարավոր է միջամտություն իրականացնել։ Արդյունքների հիման վրա բժիշկը կարող է մշակել անհատական պլան՝ որոշելով, թե որ ցուցանիշները պետք է դիտարկել ժամանակի ընթացքում և արդյոք անհրաժեշտ է փոփոխություններ կատարել սննդակարգում կամ ֆիզիկական ակտիվության մեջ», — նշեց փորձագետը։ Անհատական ցուցումների հիման վրա նշանակվում են նաև այնպիսի հետազոտություններ, ինչպիսիք են ԷՍԳ-ն, էխոկարդիոգրաֆիան, անոթների ուլտրաձայնային հետազոտությունը և Հոլտեր-մոնիտորինգը։
«Նորմալ ԷՍԳ-ն չի բացառում սրտի իշեմիկ հիվանդության առկայությունը, ուստի չափազանց կարևոր է ցանկացած հետազոտության արդյունքները գնահատել՝ հաշվի առնելով պացիենտի անամնեզը, ախտանիշները և ռիսկի այլ գործոնները», — եզրափակել է Կոնդալսկայան։