Միջազգային մեդիադաշտում գտանք մի քանի հայտնի դեպքեր, երբ ազգային ողբերգությունների հանդեպ անհարգալից վերաբերմունքը խստորեն պատժվել է կամ ունեցել է լուրջ հետեւանքներ: 2014 թվականին՝ Լենինգրադի բլոկադայի հերթական տարելիցի օրերին, «Դոժդ» հեռուստաընկերությունն ուղիղ եթերում հարցում էր անցկացրել. «Պե՞տք էր արդյոք հանձնել Լենինգրադը նացիստներին՝ հազարավոր կյանքեր փրկելու համար»: Սա դիտարկվեց որպես ազգային տրավմայի եւ զոհերի հիշատակի պղծում: Հանրային հսկայական ցասումից հետո կաբելային բոլոր խոշոր օպերատորներն անջատեցին հեռուստաալիքի հեռարձակումը, ընկերությունը զրկվեց ֆինանսավորումից, գովազդատուներից, իսկ Գլխավոր դատախազությունը քրեական վարույթ սկսեց «Դոժդի» եմ։ Իհարկե, հեռուստաալիքի դեմ արշավը նաեւ քաղաքական պատճառներ ուներ, բայց փաստ է, որ հենց բլոկադայի մասին հարցումը դարձավ «Դոժդի» փակման սկիզբը Ռուսաստանում։
2011 թվականին փակվեց բրիտանական News of the World թերթը, որն ավելի քան 150 տարվա պատմություն ուներ: Հանուն «սկանդալի», թերթն ապօրինի գաղտնալսումներ էր կազմակերպել, այդ թվում՝ գաղտնալսել էր 2005 թ. հուլիսի 7-ի Լոնդոնի ահաբեկչության զոհերի ընտանիքների անդամներին եւ Աֆղանստանում զոհված բրիտանական զինվորների հարազատների հեռախոսները՝ հենց սգո օրերին։ Երբ դա բացահայտվեց, Մեծ Բրիտանիայում սկսվեց հանրային աննախադեպ ապստամբություն։ Թերթը փակվեց, իսկ գլխավոր խմբագիրներն ու լրագրողները ձերբակալվեցին եւ դատապարտվեցին ազատազրկման։
Շատերս հիշում ենք հարեւան Վրաստանում 2008 թվականին տեղի ունեցած դեպքը, երբ օգոստոսյան պատերազմի ֆոնին «Իմեդի» հեռուստաընկերությունը եթեր էր հեռարձակել ֆեյք ռեպորտաժ, թե իբր ռուսական տանկերը նորից հարձակվել են եւ արդեն մտնում են Թբիլիսի։ Համատարած խուճապ սկսվեց, մարդիկ սրտի կաթվածներ ստացան, դա համարվեց պետության եւ սեփական ժողովրդի զգացմունքների դաժան ոտնահարում։ Հեռուստաընկերության տնօրինությունը ստիպված եղավ խայտառակ ձեւով ներողություն խնդրել, իսկ ծրագրի հեղինակներն ու պատասխանատուներն անմիջապես հեռացվեցին աշխատանքից:
Իհարկե, նման հետեւանքներ չեն կարող լինել մի երկրում, որտեղ հանրությանը հետեւողականորեն ներարկում են «կերուխումի ու թամաշայի» օրակարգը, սովորեցնում, որ հայրենիքի կորուստը պետք է մոռանալ ուրախ ռիթմերի տակ, իսկ երբ հանրային բողոքի ալիք է բարձրանում, արագ մի տեքստ են հրապարակում՝ վայ, կներեք, ցավում ենք:
Սյուզան ՍԻՄՈՆՅԱՆ
Հոդվածն ամբողջությամբ՝ «Հրապարակ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը չպետք է բացահայտի լրատվական նյութի էական մասը: Կայքում լրատվական նյութերից քաղվածքներ վերարտադրելիս քաղվածքի վերնագրում լրատվական միջոցի անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է կայքի ակտիվ հղումի տեղադրումը: