Ալեքսանտրեթ նահանգի պատմական հայկական եկեղեցին անմխիթար վիճակի մէջ է․ Ermeni Haber

Բազմամշակութային պատմութեամբ եւ հարուստ հնագիտական ժառանգութեամբ յայտնի, իսկ ներկայիս Թուրքիոյ տիրապետութեան տակ գտնուող Ալեքսանտրեթ նահանգի (Հաթայ) Տէօրթեօլ շրջանին Օզերլի թաղամասին մէջ, տարիներէ ի վեր անուշադրութեան մատնուած հայկական եկեղեցւոյ մը պատմական աւերակները պահպանուած են: Կը կարծուի, թէ անոնք 1877ին կառուցուած Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցիին աւերակներն են: Այս մասին կը հաղորդէ Ermeni Haber-ը:

Թէեւ կառոյցին պաշտօնական անունը տակաւին յստակ չէ, բայց եւ այնպէս, Պոլսոյ Հայոց պատրիարքարանի արձանագրութիւններուն համաձայն, անիկա կրնայ ըլլալ նշեալ եկեղեցին: Պատմական աղբիւրներու համաձայն, 19րդ դարու վերջաւորութեան Օզերլին 300 տուն ունեցող աշխուժ բնակավայր մըն էր` 250 հայկական եւ 50 իսլամ ընտանիքներով: Գիւղին մէջ գործած են եկեղեցի, դպրոց, շուկայ եւ այլ կառոյցներ:

Այսօր եկեղեցւոյ շէնքը անմխիթար վիճակի մէջ է: Հին տանիքը փուլ եկած է, անոր վրայ ինքնաշէն փայտէ կառուցուածք մը եւ կղմինտր դրուած են, իսկ պատուհանները փակուած են պեթոնէ սալիկներով: Գլխաւոր մուտքին պատմական արձանագրութիւնն ալ ջնջուած է: Կառոյցը տարիներ շարունակ օգտագործուած է իբրեւ ախոռ եւ այծերու ապաստանարան:

Կը կարծուի, թէ եկեղեցւոյ պահպանութեան հիմնական խոչընդոտներէն մէկը անոր սեփականութեան անորոշ կարգավիճակն է: Տոմարներու արձանագրութիւններուն մէջ անիկա նշուած է իբրեւ «աւերակ շէնք եւ հողատարածք» եւ ոչ թէ՝ պատմական կամ կրօնական կառոյց:

Այսօր, փակ պատուհաններով, ներկուած ու վնասուած պատերով եւ քայքայուող տանիքով եկեղեցին Ալեքսանտրեթի բազմաշերտ պատմական ժառանգութեան լուռ վկան է` կանգնած ամբողջական կորուստի վտանգին առջեւ:

Նշենք, որ տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ալ չեն կրնար վերականգնել մասնաւոր սեփականութիւն հանդիսացող, սակայն չարձանագրուած կամ արձանագրութեան գործընթացը փակուղի մտած նման կառոյցներ, Թուրքիոյ օրէնսդրութեան համաձայն:

Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը չպետք է բացահայտի լրատվական նյութի էական մասը: Կայքում լրատվական նյութերից քաղվածքներ վերարտադրելիս քաղվածքի վերնագրում լրատվական միջոցի անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է կայքի ակտիվ հղումի տեղադրումը:

Leave a comment