Հայաստանում նախատեսվում է 2027 թվականի հունվարի 1-ից ներդնել պետական պաշտոններ և պետական ծառայության պաշտոններ զբաղեցնող անձանց վարձատրության նոր համակարգ։ Նոր մեխանիզմների ներդրման համար պետական բյուջեից կպահանջվի շուրջ 30 միլիարդ դրամ լրացուցիչ ֆինանսավորում, հայտնում է «Արմենպրես»-ը։
Օրենսդրական համապատասխան փաթեթը մշակել են փոխվարչապետ Տիգրան Խաչատրյանի գրասենյակը և ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի քաղաքացիական ծառայության գրասենյակը։
Նախագծի առանցքային փոփոխությունները
Օրենսդրական նախագծով առաջարկվում է արմատապես վերանայել պետական ապարատի վարձատրության տրամաբանությունը.
-
Բազային աշխատավարձ. Յուրաքանչյուր տարվա բյուջեի օրենքով սահմանելու փոխարեն օրենքով կամրագրվի հաստատուն 83,200 դրամի չափով:
-
Գործակիցներ և լրավճարներ. Կվերանայվեն հիմնական աշխատավարձի հաշվարկման գործակիցները, կներդրվի կատարողականի գնահատման (KPI) հիմքով լրավճարների համակարգ։
-
Պարգևատրումների սահմանափակում. Պարգևատրումները կտրամադրվեն միայն հատուկ առաջադրանքների համար։ Պարգևատրման ֆոնդը չի կարող գերազանցել տվյալ մարմնի աշխատավարձի ֆոնդի 2%-ը: Աշխատավարձի ֆոնդի տնտեսված միջոցներից պարգևատրումներ տրամադրելն արգելվում է։
-
Լրացուցիչ աշխատավարձի առաստաղ. Լրացուցիչ աշխատավարձը չի կարող գերազանցել ընդհանուր վարձատրության 60%-ը (բացառությամբ ուժային, անվտանգային, քրեակատարողական, փրկարար և հարակից հատուկ ծառայությունների):
«Նախագծի ընդունմամբ կներդրվի վարձատրության, այդ թվում՝ կատարողականի գնահատման նոր համակարգ, ինչը թույլ կտա վարձատրության չափը համարժեքորեն պայմանավորել պատասխանատվության և կոմպետենցիաների մակարդակով, ինչպես նաև աշխատանքի գրանցած արդյունքներով՝ որպես աշխատանքի արդյունավետության և հանրային ծառայությունների որակի բարձրացման էական գործոն»,- նշված է նախագծի հիմնավորման մեջ։
Հավելումներ, ստաժ և կենսաթոշակային երաշխիքներ
Փոփոխությունները վերաբերում են նաև ուժային և իրավապահ մարմինների աշխատակիցների վարձատրությանը.
-
Դատախազների, Քննչական և Հակակոռուպցիոն կոմիտեների քննիչների որոշ հավելումներ 92%-ից կնվազեցվեն մինչև 50%՝ մասամբ ներառվելով հիմնական աշխատավարձի գործակիցներում:
-
Դատավորների, ԲԴԽ անդամների, դատախազների և քննիչների աշխատանքային ստաժի հավելավճարը չի գերազանցի պաշտոնային դրույքաչափի 30%-ը:
-
Դատախազների, քննիչների, Արտաքին հետախուզության ծառայության որոշ աշխատակիցների համար կենսաթոշակի իրավունքի պայմաններից մեկը կլինի 60 տարին լրանալը:
Նախագծով երաշխավորվում է, որ նոր համակարգի ներդրումը չի հանգեցնի գործող աշխատավարձերի նվազեցմանը․ եթե նոր հաշվարկով գումարը ցածր լինի, կպահպանվի նախկինում վճարվող չափը:
|
Փոփոխության ուղղությունը |
Գործող / Նախկին մեխանիզմ |
Նոր սահմանվող չափորոշիչ (2027թ․) |
|
Լրացուցիչ բյուջետային ծախս |
– |
Շուրջ 30 մլրդ դրամ |
|
Բազային աշխատավարձ |
Սահմանվում էր տարեկան բյուջեով |
Ամրագրվում է օրենքով՝ 83,200 դրամ |
|
Պարգևատրման ֆոնդի առաստաղ |
Տնտեսումներով և այլ միջոցներով |
Աշխատավարձի ֆոնդի առավելագույնը 2%-ը |
|
Լրացուցիչ աշխատավարձի շեմ |
Առանց հստակ առաստաղի |
Առավելագույնը ընդհանուր վարձատրության 60%-ը |
|
Իրավապահների հավելումներ |
Մինչև 92% |
Նվազեցվում է մինչև 50% (ներառվելով հիմնականում) |
Պատճառահետևանքային կապը
Պետական ապարատի աշխատանքի ցածր արդյունավետությունը և վարձատրության անհամաչափությունները պատճառ են դարձել կատարողականի (KPI) վրա հիմնված նոր օրենսդրական համակարգի մշակման համար։ Սա, իր հերթին, պատճառ է դառնալու 2027 թվականից պետական բյուջեից լրացուցիչ 30 մլրդ դրամի հատկացման և պարգևատրումների ու հավելումների հստակեցման համար։
Գործնական ազդեցությունը
Գործնականում այս բարեփոխումը կբարձրացնի պետական համակարգում աշխատանքի կանխատեսելիությունը, կվերացնի անհամաչափ պարգևատրումների պրակտիկան և պետական ծառայողների եկամուտները կկապի կոնկրետ չափելի արդյունքների հետ։