Կարկուտը Տավուշի գյուղերում հողին է հավասարեցրել բերքը, ցանց սարքել տանիքները. տեսանյութ

Կարկուտը Տավուշի գյուղերում հողին է հավասարեցրել բերքը, ցանց սարքել տանիքները. տեսանյութ

Կարկուտը Տավուշի գյուղերում հողին է հավասարեցրել բերքը, ցանց սարքել տանիքները. տեսանյութ

Sputnik Արմենիա

Վերջին շրջանում հանրապետության տարբեր բնակավայրերի համար պատուհաս դարձած ուժգին կարկուտն այս անգամ էլ Տավուշի մարզին է վրա հասել՝ մեծ վնաս հասցնելով բազմաթիվ… 23.06.2026, Sputnik Արմենիա

2026-06-23T20:45+0400

2026-06-23T20:45+0400

2026-06-23T20:45+0400

կարկուտ

տավուշ

կոթի

բաղանիս

տեսանյութ

տեսանյութեր

հեղինակներ

https://cdn.am.sputniknews.ru/img/07ea/06/17/103763086_8:0:1914:1072_1920x0_80_0_0_1f0bd8f8907cc8a26a7cc9a79b53ae11.jpg.webp

Լոռի, Շիրակ, Գեղարքունիք, հիմա էլ՝ Տավուշ․ այս տարի անսովոր մեծ չափերի և ինտենսիվության կարկուտը, թվում է, հերթով անցնում է Հայաստանի մարզերով՝ իրենից հետո թողնելով ոչնչացված այգիներ, միլիոնների հասնող գույքային վնաս։ Հունիսի 20-ին՝ 19։30-ին մոտ սկսված ու շուրջ 20 րոպե տևած կարկուտից հիմնականում տուժել են Նոյեմբերյան խոշորացված համայնքի սահմանամերձ գյուղերը՝ Ոսկեպարը, Ոսկեվանը, Բաղանիսը, Կոթին, մասամբ նաև Ջուջևանը։ Բերքը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացված է, հարյուրավոր գյուղացիներ նաև գույքային մեծ վնասներ են կրել։ՈսկեպարՈսկեպարում կարկուտը ծեծած տեղն է ծեծել բառի բուն իմաստով։ Գյուղացիներն ասում են՝ առաջին օրը եկավ, բերքը ջարդեց, երկրորդ օրն էլ մնացածը սրբեց ու տարավ։ Վարչական ղեկավարի աշխատակազմում շարունակում են գույքագրել վնասը, իսկ գյուղապետարանի շենքի մոտ հավաքված բնակիչներն անելիքներն են ծանրութեթև անում։«Սրանք ես եմ էտել, լավ գիտեմ, թե ինչ լավ խաղող էր բռնել, մի հատ էլ ա չկա»,- բարեկամուհու խաղողի թարմաները ցույց տալով՝ պատմում է Իշխան Գևորգյանն ու ավելացնում՝ արքայանարինջն ու հոնն էլ չկան։ Թե հոնի ինչ առատ բերք էր լինելու, կարելի է դատել ծառի տակ թափված խակ հատիկների քանակից։«Ո՛չ պոմիդոր, ո՛չ վարունգ, ո՛չ էլ լոբի։ Ախր սածիլ էլ չունենք, որ նորից տնկենք»,- ասում է Իշխան պապը` հավելելով, որ նույնիսկ անասնակեր խոտն է փչացել, հնձել չեն կարողանալու։Հարևանուհին՝ Լյուդա Մանուչարյանն էլ ցավով իր այգին է ցույց տալիս․ տարին խոստանում էր բերքառատ լինել, արի ու տես՝ սուղ է լինելու։«Ես իմ բախչից ամեն ինչ փակում էի ձմեռվա համար, հիմա էլ եսիմ, գումարը կհերիքի՞, որ առնենք»,- ասում է տիկին Լյուդան։5-ամյա զույգ թոռնիկները տատի հետևից տխուր շրջում են այգում՝ ամեն քայլը զգույշ դնելով, որ հանկարծ կարկուտից հրաշքով անվնաս մնացած սածիլները չտրորեն։ՈսկեվանՆմանատիպ պատկեր է նաև Բաղանիսում, ինչպես նաև շուրջ 1200 բնակիչ ունեցող Ոսկեվան գյուղում, որտեղ կորցրած բերք ու բարիքին նաև գույքային վնասներն են ավելացել։ Տներից մեկի մոտ կայանված «Օպելին» անգամ ծածկոցը չի փրկել, ապակիները ջարդուփշուր եղած են, թիթեղը կարկտանախշ է դարձել։ Ընտանիքը թեպետ մյուս համագյուղացիների պես բերք ու բարիք էլ է կորցրել, բայց այս վնասն այնքան մեծ է, որ մնացածն աչքներին չի գալիս։Գյուղում բազմաթիվ տների տանիքներ են վնասվել. մարդիկ ձեռքի տակ եղածով կարկատում են կարկուտի առաջացրած անցքերը՝ պաշպանվելու հաճախակի դարձած անձրևներից, մինչև տեսնեն՝ պետությունն ինչպես է օգնելու։ Վարչական ղեկավարի աշխատակազմում արդեն շուրջ 120 դիմումներ լրացվել են, բայց գործընթացը շարունակվում է։ՋուջևանՋուջևան գյուղում վնասը համեմատաբար քիչ է։ Գյուղի վարչական ղեկավար Համբարձում Պետրոսյանն ասում է՝ 2011-ին իրենց գյուղում տեղացած ուժգին կարկուտից հետո տանիքների գրեթե 70 տոկոսը փոխարինել էին, ու դրա շնորհիվ էլ այս անգամ գույքային վնասն այդքան մեծ չէ։ԿոթիՀամայնքում ամենատուժածը, թերևս, մարզի ամենամեծ գյուղերից մեկն է՝ Կոթին, որն Ադրբեջանի հետ շուրջ 38 կմ սահման ունի։ Տնտեսությունները շատ են, համապատասխանաբար տուժածներն էլ են շատ։Կոթիի վարչական ղեկավար Անդրանիկ Հախվերդյանն ասում է՝ գյուղի տանիքները 60-70 տոկոսով ոչ պիտանի են դարձել, մարդիկ փորձում են ինքնակպչուն ժապավեններով կամ պոլիէթիլենով փակել կարկուտի թողած անցքերը։ Վնասվել են բազմաթիվ ավտոմեքենաներ, արևային վահանակներ, դպրոցի արևային ջրատաքացուցիչը, ապակիներն են կոտրվել։«Դաշտեր ունենք, որ մի 50 տոկոսով վնասված են, ցանքսի մեծ մասում տեխնիկա չի աշխատելու, բան չի մնացել»,- ասում է վարչական ղեկավարը։Ասում են՝ նման կարկուտ երբևէ չէին տեսել, այնքան անսովոր խոշոր է եղել, որ շուրջ 45 րոպե դեռ հալված չէր, պահել են սառցախցիկում՝ բոլոր չհավատացողներին ցույց տալու համար։Գյուղը հակակարկտային կայան էլ ունի, կարծում են՝ մի քիչ մեղմել է իրավիճակը, այլապես վնասն ավելի մեծ կարող էր լինել։«Որտեղ տեղադրված է հակակարտային կայանը, էդ թաղամասերից դիմումները համեմատաբար քիչ են լինում կամ մասշտաբները փոքր են»,- ասում է Հախվերդյանը։Նրա խոսքով՝ նաև բազմաթիվ տներ կան, որոնց բնակիչներն այս պահին երկրում չեն, արտագնա աշխատանքի են, հետևաբար նրանց շարքում էլ կարող են տուժածներ լինել, բայց այդ մասին կիմանան, երբ վերադառնան, բացեն տան դռներն ու տեսնեն վնասը։Կոթին արդեն մի քանի տարի է՝ լոբու մշակությամբ է զբաղվում ոչ միայն սեփական օգտագործման համար, այլև վաճառքի։ Այս կարկուտից հետո, սակայն, օգուտ ստանալու հույսը կորցրել են։Տիկին Նունեն ցույց է տալիս խնամքով մշակած լոբու թփերը։ Սկսել էր ծաղկել, ու հիմա ծաղիկները վրան՝ կոտրված են, ոլոռների թփերը՝ գետնով տված․․․ ու այսպես շարունակ։Ասում են՝ տարեկան 700-800 կգ հոն էին կարողանում վաճառել, թե կարկուտի ծեծած ծառերից ինչ բերք է ստացվելու, անհայտ է։Գյուղերում վնասի արձանագրումը շարունակվում է, հանձնաժողով է ստեղծվել գնահատման համար։ Կարկուտից ապահովագրություն շատ քչերն ունեն, ուստի միակ հույսն այն է, որ պետությունն օգնության ձեռք կմեկնի, այլապես տարին ոչ թե դժվար, այլ շատ ծանր է լինելու գյուղացու համար։Հիշեցնենք, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ ստեղծվել է աշխատանքային խումբ, որը պետք է ուսումնասիրի 2026 թվականի կարկտահարության դեպքերը, դրանց անոմալ լինելու հիմնավորվածությունը, պատճառված վնասների քանակական և ֆինանսական ցուցանիշները, ինչպես նաև հակակարկտային կայանների գործադրման և դրա ազդեցության հարցը։

կոթի

բաղանիս