ԵՄ-ն կարևոր դեր է խաղացել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման սկզբնական փուլում, ասել է Հարավային Կովկասի և Վրաստանի ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Մագդալենա Գրոնոն APA ադրբեջանական գործակալությանը տված հարցազրույցում։
Նրա խոսքով Եվրոպական միությունը կարևոր դեր է խաղացել Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի սկզբնական փուլում։ Մասնավորապես՝ 2021–2023 թվականներին, Եվրոպական խորհրդի այն ժամանակվա նախագահ Շառլ Միշելի հովանու ներքո անցկացված «Բրյուսելյան գործընթացի» շրջանակում ձևավորվել են այն հիմքերը, որոնց վրա այսօր կառուցվում է երկկողմ ձևաչափը։
«Ինչպես կողմերն իրենք են բացահայտորեն խոստովանում, ներկայիս՝ հաջողությամբ ընթացող երկկողմ ձևաչափը հիմնված է նախորդ փուլերում, այդ թվում՝ այլ ձևաչափերի շրջանակում ձևավորված բովանդակության, բանաձևերի և հաստատված կապերի վրա», – նշել է Գրոնոն։
ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը ընդգծել է, որ Եվրամիությունը շարունակում է աջակցել երկկողմ գործընթացին և կողմերի ջանքերին՝ տարածաշրջանում խաղաղություն, կայունություն և բարգավաճում խթանելու նպատակով։ Նրա խոսքով՝ դա ԵՄ-ի համար կարևոր ռազմավարական շահ է։
Միաժամանակ ԵՄ-ն աջակցում է Միության և Հարավային Կովկասի, Կենտրոնական Ասիայի և ավելի լայն տարածաշրջանի միջև կապերի ամրապնդմանը։ Այդ համատեքստում առաջնահերթություն է տրվում կապակցվածության օրակարգին։ Հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացից բացի, այն ներառում է նաև տարածաշրջանային համագործակցության զարգացում, Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորում, ինչպես նաև վստահության ամրապնդման միջոցառումներ։
Գրոնոյի խոսքով՝ ԵՄ-ն հույս ունի տարածաշրջանում հասնել լիակատար կարգավորման և հաղորդակցությունների բացման՝ ներկայիս իրավիճակը դիտարկելով որպես պատմական հնարավորություն Հարավային Կովկասի համար։ Դա կարող է ստեղծել զարգացման նոր պայմաններ՝ նվազեցնելով ռազմավարական խոչընդոտները և խթանելով կառուցվածքային փոխկախվածությունը։
Նրա գնահատմամբ՝ գործընթացին կարող են նպաստել երկկողմ և տարածաշրջանային առևտրի աճը, ինչպես նաև էներգետիկ համագործակցության խորացումը։ Այս համատեքստում ԵՄ-ն ողջունում է դրական զարգացումները, մասնավորապես՝ 2025 թվականի օգոստոսին Վաշինգտոնում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագրի պատմական նախաստորագրումը։
«Որքան խաղաղության գործընթացը կոնկրետ արդյունքներ տա և բարելավի բնակչության առօրյա կյանքը, այնքան լավ։ Ինչպես ընդգծել են երկու առաջնորդները, կողմերն այժմ աշխատում են խաղաղությունը անշրջելի դարձնելու ուղղությամբ, և այն պետք է հիմնված լինի բոլորի համար հստակ ու շոշափելի օգուտների վրա», — ասել է ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչը։
Նա նաև նշել է, որ ԵՄ-ն պատրաստ է շարունակել զարգացնել համագործակցությունը Ադրբեջանի հետ։