Հայաստանի Հանրապետությունը խախտել է ոչ մարտական պայմաններում զոհված Տիգրան Օհանջանյանի մոր՝ Գոհար Սարգսյանի հավաքների ազատության իրավունքը։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, 10 տարի քննելով որդեկորույս մոր գանգատը վճռել է՝ 11 տարի առաջ ՀՀ նախագահական նստավայրի դիմաց խաղաղ պայմաններում զոհված զինվորների ծնողների բողոքի ակցիայի ժամանակ ոստիկանության ծառայողների կողմից բռնի ուժով ցրելու միջադեպի ընթացքում խախտվել են Սարգսյանի իրավունքները։
2015 թվականի փետրվարի 11-ին, երբ բանակում ոչ մարտական պայմաններում զոհված զինծառայողների ծնողները հերթական խաղաղ հավաքն էին իրականացնում նախագահական շենքի դիմաց, ոստիկանները պահանջել էին ակցիայի մասնակիցներին հեռանալ նախագահական նստավայրի մայթից: Երբ ծնողները հրաժարվել էին պահանջը կատարել, ոստիկանները սկսել էին հրել ծնողներին։ Նրանք Գոհար Սարգսյանին բռնել են ոտքերից ու ձեռքերից և, քարշ տալով, տեղափոխել դիմացի մայթ: Ոստիկանների գործողությունների հետևանքով Գոհար Սարգսյանի ինքնազգացողությունը վատացել է, նա ուշաթափվել է։
«Այդ օրը նախագահի նստավայրի դիմաց մենք հանդիպում էինք պահանջում Սերժ Սարգսյանի հետ: Դեռ 2014 թ. նոյեմբեր ամսին նամակ էինք հղել նախագահին, որ մեզ ընդունի, անցել էր 3 ամիս, բայց որևէ պատասխան չէինք ստացել, հենց այդ պատճառով էինք եկել նախագահի նստավայր։ Սակայն մեզանից պահանջեցին հեռանալ, տեղափոխվել դիմացի մայթ, հետո ոստիկանները կազմեցին շղթա և սկսեցին մեզ՝ ակցիայի մասնակիցներիս, բռնի ուժով քարշ տալ մի մայթից մյուսը: Ես այդ ժամանակ զանգահարեցի Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակ, որպեսզի գան այնտեղից ներկայացուցիչներ և տեղում պարզեն, թե ինչ է կատարվում: Այնուհետև երկու ոստիկան, երևի հրաման էին ստացել, հարձակվեցին ինձ վրա, բռնեցին ձեռքերիցս և հրեցին մյուս մայթ: Անգամ թույլ չտվեցին, որ ես ինքս գնամ… Աչքերս բացել եմ, արդեն մյուս մայթում եմ եղել: Ծնողներից Իրինա Ղազարյանն է ինձ ուշքի բերել»,- տարիներ առաջ՝ անդրադառնալով միջադեպին, պատմել էր Գոհար Սարգսյանը:
Ոստիկանության գործողություններին, սակայն, որևէ իրավական գնահատական չէր տրվել։ Ավելին, Գոհար Սարգսյանի խոսքով, միջադեպի հետո գնացել էին ոստիկանություն, որտեղ իրանց «ընդունել է ոստիկանության վարչության աշխատակազմի ղեկավարը»:
«Նա մեզ ընդունեց ու խոսեց շատ կոպիտ՝ ասելով, որ ճիշտ են վարվել ոստիկանները, իրավունք ունեին «դուբինկեքով» էլ ծեծել»,- պատմել էր Գոհար Սարգսյանը՝ հավելելով, որ ոստիկանությունն իր գործողություններն արդարացնում է նրանով, որ անմիջապես նախագահի նստավայրի մոտ չի կարելի անցկացնել ակցիա:
Ի վերջո, հայաստանյան դատական համակարգում որևէ արդյունքի չհասնելուց հետո՝ որդեկորույս մայրը դիմել էր Մարդու իրավուքնների եվրոպական դատարան, որտեղ գանգատը քննելուց հետո արձանագրել է, որ ոստիկանության այդ գործողությունների հետևանքով տեղի է ունեցել Գոհար Սարգսյանի հավաքի ազատության իրավունքի խախտում։ Ավելին, ստրասբուրգյան դատարանը ՀՀ-ին պարտավորեցրել է որդեկորույս մորը որպես խախտման բարոյական վնասի փոխհատուցում վճարել 9000 եվրո։
Տիգրան Օհանջանյանի մահվան դեպքին Factor TV-ն մանրամասն անդրադարձել էր դեռևս 2 տարի առաջ։ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ը զինծառայող, 18-ամյա ձյուդոյի չեմպիոն Տիգրան Օհանջանյանի համար վերջին օրն է եղել։ Գիշերը ժամը 23։00-ի սահմաններում Գեղարքունիքի մարզի Կարճաղբյուր զորամասի հերթապահը 3 անգամ ձայն է լսել և շտապել դրա ուղղությամբ։ Ռադիո-ռելսային տելեսկոպիկ կայմի մոտ նա տեսել է Տիգրանին` մեջքի վրա գետնին պառկած: Նա օգնություն է կանչել, փորձել են ընկածին օգնել, սակայն օգնությունն ուշացած էր․ զինծառայողը մահացել էր։
Տիգրան Օհանջանյանի դեպքը Քննչական կոմիտեն միանգամից բացահայտված է համարել, նշելով՝ զինծառայողը հոսանքահարվել է` կպնելով զորամասի կապի հանգույցի մոտ տեղակայված տելեսկոպիկ կայմի ձգալարին: Սակայն, էլեկտրահարման վարկածը դատախազությունն այդպես էլ չի կարողացել հաստատել ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ Վերաքննիչ և Վճռաբեկ դատարաններում։ 2011 թվականին գործը հասել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան, որտեղ 12 տարի անց արձանագրվել է, որ խախտվել է Օհանջանյանի կյանքի իրավունքը, իշխանությունների կողմից իրականացված հետաքննությունն էլ լրջագույն թերություններ է ունեցել։ ՄԻԵԴ-ը ՀՀ-ին պարտավորեցրել է Օհանջանյանի ընտանիքին վճարել 50 հազար եվրո փոխհատուցում։
Որդեկորույս ընտանիքը մինչ օրս կտրուկ հերքում է պատահարի մասին վարկածը, հստակ նշելով, որ Տիգրանին սպանել են։ Նրանց ՌԴ-ում են եղել, երբ լսել են իրենց որդու մահվան լուրը, շտապ եկել են Հայաստան, զինծառայողի հայրը՝ Սուրեն Օհանջանյանը, պահանջել է ներկա գտնվել դիահերձմանը։ Նա կարողացել է լուսանկարել որդու մարմինը, որը պատված է եղել բռնության հետքերով, դրանք, սակայն, արձանագրված չեն եղել դատաբժշկական փորձաքննության մեջ, որոնք նրանք ստացել են զննությունից մի քանի ամիս անց։ Եթե այդտեղ չէր արձանագրել Տիգրանի պարանոցի, ատամնաշարի, մարմնի և ոտքի վնասվածքները, ապա Պաշտպանության նախարարության ուղարկած պատասխանն ավելի է տարակուսելի է դարձրել նախաքննական մարմնի առաջ քաշած վարկածը։ ՊՆ-ն շեշտել է՝ դեպքի վայրի զննության ժամանակ ստուգվել է ձգալարերի և փոկերի էլեկտրական հոսանքը։ Արդյունքում պարզվել է, որ այնտեղ հոսանք չի եղել։ Ավելին, «էլեկտրահարված» Տիգրանի մարմնի կամ արյան որևէ մասնիկ չի հայտնաբերվել էլեկտրալարի վրա, որին, ըստ նախաքննական մարմնի՝ հպվել է զինծառայողը։ Ստացվում է, որ Տիգրանը հոսանքահարվել է մի լարից, որի մեջ հոսանք չի եղել:
Գոհար Սարգսյանը մեկն է «սևազգեստ այն մայրերից», որոնք մինչ օրս ամեն հինգշաբթի խաղաղ բողոքի ակցիա են իրականացնում Կառավարության շենքի դիմաց՝ պահանջելով հայտնաբերել իրենց որդիների գործերով իրական մեղավորներին։
Ռոզա Վարդանյան