Հայաստանի Հանրապետության Պետական եկամուտների կոմիտեն (ՊԵԿ) հրապարակել է 2026 թվականի առաջին եռամսյակի (հունվար-մարտ) 1,000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից վճարված հարկերի և տուրքերի ամփոփ ցուցանիշները։ Առանձնակի հետաքրքրություն է ներկայացնում Ավելացված արժեքի հարկի (ԱԱՀ) գծով մուտքերի կառուցվածքային և դիրքային դինամիկան։
Մակրոտնտեսական պատկեր. ԱԱՀ-ի տեսակարար կշռի նվազում
2026 թվականի հունվար-մարտ ամիսներին 1,000 խոշոր հարկատուների կողմից վճարված ԱԱՀ-ի ընդհանուր ծավալը կազմել է 210,049 մլն դրամ (շուրջ 210 մլրդ դրամ)։ Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ (201,288 մլն դրամ) մուտքերն աճել են 8.76 մլրդ դրամով կամ 4.4%-ով։
Չնայած բացարձակ ծավալի աճին՝ ԱԱՀ-ի տեսակարար կշիռը խոշորների ընդհանուր հարկային մուտքերում նվազել է 3.4 տոկոսային կետով՝ կազմելով 45.7% (2025թ. առաջին եռամսյակի 49.2%-ի դիմաց)։ Սա վկայում է հարկային մուտքերի կառուցվածքում այլ հարկատեսակների դերի բարձրացման մասին։
ԱԱՀ-ի գծով առաջատար տասնյակը և կորպորատիվ տեղաշարժերը
Խոշոր հարկատուների առաջին տասնյակում արձանագրվել են էական հորիզոնականային փոփոխություններ։ Ստորև ներկայացված է ընկերությունների վճարած ԱԱՀ-ի ծավալը և դրա բաժինը ընկերության ընդհանուր հարկերում.
|
Ընկերության անվանում |
ԱԱՀ (Մլրդ դրամ) |
Տարեկան փոփոխություն (%) |
ԱԱՀ բաժինը ընդհանուր հարկերում |
Դիրքային փոփոխություն |
|
Մոբայլ Սենթր Արթ |
20.33 |
+29.3% |
95.1% |
Բարձրացել է 1 հորիզոնակով (1-ին տեղ) |
|
Գազպրոմ Արմենիա |
17.70 |
-0.4% |
89.6% |
Իջել է 2-րդ հորիզոնական |
|
ԻՄՎԲԱՄ |
6.33 |
+1,980% (20.8 անգամ) |
92.5% |
Բարձրացել է 126 հորիզոնակով |
|
Սիթի |
3.66 |
+14.2% |
59.2% |
Բարձրացել է 2 հորիզոնակով |
|
Գրանդ Տոբակո |
3.16 |
+0.6% |
27.4% |
Բարձրացել է 2 հորիզոնակով |
|
Հայաստանի Էլեկտրական Ցանցեր |
2.97 |
+2.7% |
66.0% |
Բարձրացել է 2 հորիզոնակով |
|
Սի Փի Էս Էներջի Գրուպ |
2.95 |
-31.2% |
57.4% |
Իջել է 3 հորիզոնակով |
|
Հայկական ատոմային էլեկտրակայան |
2.35 |
-4.6% |
79.6% |
Բարձրացել է 2 հորիզոնակով |
|
Գազպրոմ Արմենիա Տրանսգազ |
2.24 |
+16.7% |
90.9% |
Բարձրացել է 22 հորիզոնակով |
|
Ալեքս Էնդ Հոլդինգ |
2.19 |
+16.4% |
73.2% |
Բարձրացել է 13 հորիզոնակով |
Հանգուցային միտումներ «Մոբայլ Սենթր Արթ» ընկերությունը, արձանագրելով ԱԱՀ-ի գծով 29.3% աճ, շրջանցել է «Գազպրոմ Արմենիային» և գլխավորել ցուցակը։ Եռամսյակի գլխավոր անոմալիան պատկանում է «ԻՄՎԲԱՄ» ընկերությանը, որի վճարած ԱԱՀ-ն նախորդ տարվա 290 մլն դրամից հասել է 6.33 մլրդ դրամի (20.8 անգամ աճ)՝ ապահովելով 126 հորիզոնականի թռիչք։ Էներգետիկ և վառելիքի շուկայում նկատվում է դինամիկայի նվազում. «Սի Փի Էս Էներջի Գրուպի» ԱԱՀ-ն կրճատվել է 31.2%-ով, իսկ ՀԱԷԿ-ինը՝ 4.6%-ով։