ԹԵհրանը մոտ է Պեկինի հետ հակածովային թևավոր հրթիռներ գնելու գործարքին, հենց այն պահին, երբ Միացյալ Նահանգները Իրանի ափերի մոտ տեղակայում է հսկայական ռազմածովային ուժեր՝ Իսլամական Հանրապետությանը հնարավոր հարվածներից առաջ, գրել է Reuters-ը՝ հղում անելով բանակցություններին տեղյակ վեց անձանց։
Չինաստանում արտադրված CM-302 հրթիռների գործարքը մոտ է ավարտին, չնայած մատակարարման ժամկետի մասին համաձայնություն դեռևս չկա, ասել են աղբյուրները։ Գերձայնային հրթիռներն ունեն մոտ 290 կիլոմետր հեռահարություն և նախատեսված են նավերի պաշտպանությունից խուսափելու համար՝ ցածր և արագ թռչելով։ Դրանց տեղակայումը զգալիորեն կբարձրացնի Իրանի հարվածային հնարավորությունները և սպառնալիք կներկայացնի տարածաշրջանում ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի համար, ասել են երկու զենքի փորձագետներ։
Հրթիռային զենքի համակարգեր գնելու վերաբերյալ Չինաստանի հետ բանակցությունները, որոնք սկսվել էին առնվազն երկու տարի առաջ, կտրուկ արագացան Իսրայելի և Իրանի միջև հունիսին տեղի ունեցած 12-օրյա պատերազմից հետո, ըստ բանակցություններին տեղյակ վեց անձանց, այդ թվում՝ Իրանի կառավարության կողմից տեղեկացված երեք պաշտոնյաների, ինչպես նաև անվտանգության երեք պաշտոնյաների: Անցյալ ամռանը բանակցությունների վերջնական փուլ մտնելուն պես, Իրանի բարձրաստիճան զինվորական և կառավարական պաշտոնյաները, այդ թվում՝ Իրանի պաշտպանության փոխնախարար Մասուդ Օրաեին, մեկնեցին Չինաստան, ըստ անվտանգության երկու պաշտոնյաների: Օրաեի այցի մասին նախկինում չի հաղորդվել։
«Եթե Իրանն ունի գերձայնային կարողություն՝ տարածաշրջանում գտնվող նավերին հարձակվելու համար, դա խաղի կանոնները փոխող լիակատար փոփոխություն է», – ասել է Իսրայելի նախկին հետախուզության սպա և այժմ Իսրայելի Ազգային անվտանգության ուսումնասիրությունների ինստիտուտի Իրանի գծով ավագ հետազոտող Դենի Ցիտրինովիչը: «Այս հրթիռները շատ դժվար է որսալ»։
«Իրանը ռազմական և անվտանգության համաձայնագրեր ունի իր դաշնակիցների հետ, և հիմա հարմար ժամանակ է այդ համաձայնագրերից օգտվելու համար», – Reuters-ին ասել է Իրանի արտաքին գործերի նախարարության մի պաշտոնյա։
ՄԱԿ-ում Չինաստանի պատվիրակությունը Reuters-ին ասել է մեկնաբանություն ստանալ Պեկինի արտաքին գործերի նախարարությունից։ Արտաքին գործերի և պաշտպանության նախարարությունները չեն արձագանքել մեկնաբանության հարցումներին։
Reuters-ի հարցմանը Սպիտակ տունը ուղղակիորեն չի անդրադարձել Իրանի և Չինաստանի միջև հրթիռային համակարգի շուրջ բանակցություններին։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հստակ ասել է, որ «կամ մենք կկնքենք գործարք, կամ ստիպված կլինենք անել շատ կոշտ բան, ինչպես նախորդ անգամ», – ասել է Սպիտակ տան պաշտոնյան՝ անդրադառնալով Իրանի հետ ներկայիս լարվածությանը։
Հրթիռները կլինեն Չինաստանի կողմից Իրանին փոխանցվող ամենաժամանակակից ռազմական տեխնիկայի շարքում և կխախտեն ՄԱԿ-ի զենքի էմբարգոն, որն առաջին անգամ սահմանվել էր 2006 թվականին։ Պատժամիջոցները կասեցվել են 2015 թվականին՝ ԱՄՆ-ի և դաշնակիցների հետ միջուկային համաձայնագրի շրջանակներում, ապա վերականգնվել անցյալ տարվա սեպտեմբերին։