300 հազար դրամ տուգանք՝ 700 միլիոնանոց «ջեքփոթի» դիմաց. ինչպես են համայնքային բյուջեները վերածվել ընտանեկան բիզնեսի. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

 

 Հայաստանի տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ձևավորվել է մի համակարգ, որտեղ օրենքի խախտումը ոչ թե պատժվում է, այլ վերածվում է շահավետ ներդրման։ Վճարել 300 հազար դրամ վարչական տուգանք և դրա դիմաց ստանալ հարյուրավոր միլիոնների հասնող պետական պատվերներ. սա այսօրվա համայնքային գնումների չգրված բանաձևն է, որտեղ հարկատուների միջոցները բաշխվում են յուրայինների և ընտանիքի անդամների միջև՝ իրավապահ համակարգի լուռ համաձայնության ներքո։

 

Այս արատավոր շղթայի մասշտաբներն ու գործողության մեխանիզմները հերթական անգամ բացահայտվեցին Ազգային ժողովի ընդդիմադիր պատգամավոր Իրինա Յոլյանի ելույթում։ Ինչպես նշեց պատգամավորը, խոսքը ոչ թե եզակի չարաշահումների, այլ խորքային համակարգային երևույթի մասին է, որին իրավական ընթացք տալու փոխարեն գործադիր իշխանությունը դիմում է քաղաքական ճնշումների՝ հորդորելով համայնքապետերին դատական հայցեր ներկայացնել ահազանգողի դեմ:

 

Ստեղծվել է մի իրավիճակ, երբ պետական միջոցների վատնման փաստերն ուսումնասիրելու փոխարեն պետական մեքենան լծվում է խնդիրը բարձրաձայնողներին լռեցնելու գործին։

Փաստերը, սակայն, խոսում են համակարգային հովանավորչության մասին։ Թալին համայնքում հեղուկ և սեղմված գազի մատակարարման 15 միլիոն 714 հազար դրամի մրցույթներում հաղթող է ճանաչվել համայնքապետ Տավրոս Սափեյանի հորը և հորեղբորը պատկանող «Սափեյան եղբայրներ» ՍՊԸ-ն։ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի կողմից տուգանվելուց հետո անգամ ընկերությունը շարունակել է մասնակցել ու հաղթել տենդերներում։ «Փաստորեն համայնքի ղեկավարը Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի տուգանքի ՀԴՄ կտրոնը ձեռքին որոշել է ինձ դատի տալ», – ընդգծեց Յոլյանը։

 

Նույն ձեռագիրն է նաև Արտաշատում, որտեղ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության ավագանու անդամը շահել է 723 միլիոն դրամի ճանապարհաշինական ծրագրեր։ Այստեղ ևս հանձնաժողովը տուգանել է համայնքապետին, իսկ դատարանը հաստատել է շահերի բախումը, սակայն դա չի խանգարել, որ համայնքի ղեկավարը, ինչպես պատգամավորը ձևակերպեց, «ՀԴՄ կտրոնը և դատարանի արդեն կայացված վճիռը ձեռքին» դատի տա պատգամավորին։ Սիսիանում պատկերն առավել ընդգրկուն է. համայնքապետ Հովսեփ Առաքել յանի ծնողներին պատկանող «Առաքել» ՍՊԸ-ի հետ կնքվել է 56,9 միլիոն դրամի, իսկ ընդհանուր առմամբ ընտանիքի անդամների հետ՝ 85 միլիոն դրամի պայմանագիր։

Այս դեպքերը բացահայտում են պետական վերահսկողության իսպառ բացակայությունը։ Ստացվում է՝ երբ պետությունը արտաքին պարտքեր է կուտակում և չնչին չափով է բարձրացնում թոշակները, համայնքներում նույն փողոցը տարին մի քանի անգամ անորակ ասֆալտապատվում է պաշտոնյաների մերձավորներին պատկանող ընկերությունների կողմից։ Գործող օրենսդրական բացերը թույլ են տալիս պաշտոնյաներին շրջանցել արգելքները՝ վճարելով չնչին տուգանքներ։ «Չնայած այս դեպքում ոչ թե փող են տալիս ու խախտում են, այլ ջեքփոթ են շահում, ինչո՞ւ չէ, 300 հազար կարող են վճարել, 700 միլիոն դրամ ջեքփոթ շահել և տենդերների մասնակցել», – նշեց Յոլյանը։

Քանի դեռ իրավապահ մարմինները նախընտրում են չնկատել ընտանեկան տենդերների և անորակ կատարողականների փաստերը, իսկ իշխանական վերնախավը զբաղված է քննադատողների դեմ առցանց արշավներ խրախուսելով ու դատական հայցեր հրահրելով, համայնքային բյուջեները կշարունակեն մնալ նեղ խմբային շահերի սպասարկման աղբյուր։ Պետական միջոցների այսպիսի բաշխումը ոչ թե առանձին պաշտոնյաների սայթաքում է, այլ կառավարման համակարգի խորքային ճգնաժամի ուղիղ հետևանք, որի գինը վճարում է հասարակությունը՝ վատթարացող ենթակառուցվածքների և աճող պետական պարտքի տեսքով։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Leave a comment