Արդարադատության նախարարությունն առաջարկում է վիրավորանքի համար սահմանել նվազագույնը 1 մլն դրամ, իսկ զրպարտության համար՝ 2 մլն դրամ փոխհատուցում։ Համապատասխան փոփոխությունները նախատեսված են նախարարության մշակած Քաղաքացիական օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքի նախագծով։
Գործող օրենսդրությամբ վիրավորանքի դեպքում անձը կարող է դատարանից պահանջել մինչև 3 մլն դրամ, իսկ զրպարտության դեպքում՝ մինչև 6 մլն դրամ փոխհատուցում։ Նվազագույն դրամական շեմեր ներկայում սահմանված չեն։
Նախագծով առաջարկվում է վիրավորանքի համար սահմանել 1-3 մլն դրամ, իսկ զրպարտության համար՝ 2-6 մլն դրամ փոխհատուցման սահմաններ։
Փոփոխություններ են նախատեսվում նաև մարդու հիմնարար իրավունքների խախտման և անարդարացի դատապարտման հետևանքով պատճառված ոչ նյութական վնասի հատուցման չափերում։
Մասնավորապես, ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի խախտման դեպքում առաջարկվում է սահմանել 3-8 մլն դրամ փոխհատուցում, իսկ այլ հիմնարար իրավունքների խախտման և անարդարացի դատապարտման դեպքում՝ 1-4 մլն դրամ։
Առանձին կարգավորում է նախատեսվում խոշտանգման հետևանքով պատճառված վնասի համար։ Նախագծով առաջարկվում է սահմանել նվազագույնը 4 մլն դրամ փոխհատուցում՝ առանց առավելագույն շեմի։ Այսինքն՝ դատարանը, հաշվի առնելով խոշտանգման ծանրությունն ու հետևանքները, հնարավորություն կունենա նշանակելու նաև ավելի մեծ փոխհատուցում։
Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ փոփոխությունների նպատակն է ապահովել պատճառված վնասի ծանրությանը համարժեք հատուցում և բարձրացնել քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության արդյունավետությունը։
Միաժամանակ, Արդարադատության նախարարությունն ընդգծում է, որ նվազագույն շեմերի սահմանումը չի նշանակում, թե վիրավորանքի կամ զրպարտության յուրաքանչյուր դեպքում դատարանը պարտադիր դրամական փոխհատուցում պետք է նշանակի։
Որպես առաջնահերթ միջոցներ կարող են կիրառվել հերքումը, հրապարակային ներողությունը կամ դատական ակտի հրապարակումը։ Դրամական փոխհատուցումը նախատեսվում է այն դեպքերի համար, երբ դատարանը մյուս միջոցները բավարար չի համարի պատճառված վնասը հատուցելու համար։
Նախագծով նախատեսվում է նոր կարգավորումները կիրառել օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո կատարված իրավախախտումների նկատմամբ։
Ըստ հիմնավորման՝ փոփոխությունների ընդունմամբ պետական բյուջեի եկամուտների կամ ծախսերի ավելացում կամ նվազեցում չի նախատեսվում։
Եվգենյա Համբարձումյան