Անկախ դիտորդ դաշինքը ընտրություններին առաջադրվող կուսակցությունների թեկնածուների ցուցակները մշտապես ստուգում է Ընտրական օրենսգրքի պահանջներին համապատասխանելու հատկանիշով։ Մասնավորապես կարևոր ենք համարում յուրաքանչյուր եռյակում սեռերի ներկայացված լինելու և համայնքում ընդգրկված բնակավայրերի ներկայացվածության «քվոտաները», հաշվի առնելով, որ հենց դաշինքն է եղել այդ պահանջների ձևավորման ջատագովը։ Ստուգվում է նաև ցուցակում կուսակցականների և անկուսակցականների համամասնությունը։
Ընտրական օրենսգիրքը թույլ է տալիս առաջադրվող կուսակցությանը կամ դաշինքին ունենալ ոչ ավելին քան 30% անկուսակցական թեկնածու։ Անկուսակցական են համարվում տվյալ կուսակցության կամ դաշինքի անդամ որևէ կուսակցության անդամ չհանդիսացող թեկնածուները։ Եթե կուսակցության ցուցակում 30 թեկնածու է, ապա 21-ի վերաբերյալ պետք է լինի տվյալ կուսակցության անդամ լինելու մասին նշումը։ Այս տվյալը որևէ ձևով չի ստուգվում և չի կարող ստուգվել, եթե կուսակցությունն ինքը չհրապարակի իր անդամների անդամության տոմսերը։
Առաքելությունը տեղեկացված է այն մասին, որ կուսակցությունները ձևական են մոտենում այս հարցին։ Սակայն Արմավիրի մարզի Բաղրամյան համայնքում անգամ այս ձևականությունը որոշել են չպահել․ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ցուցակում 30 թեկնածուներից 12-ը՝ գրեթե 40%-ը չեն հանդիսանում կուսակցության անդամ։
Դաշինքը չունի հիմնավորված վարկած «Քաղաքացիական պայմանագրի» տեղական կառույցի նման որոշման պատճառների մասին։ Ի հակառակ՝ համայնքում առաջադրված մյուս՝ «Գործարար» կուսակցության ցուցակում կուսակցության անդամների թիվը բարձր է 81%-ից։
Թիվ 16 Ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողովը, որն առանց օրենքի պահանջներին համապատասխանության ստուգման գրանցել է ցուցակը, պետք է վերանայի իր որոշումը՝ հաշվի առնելով, որ ի հայտ են եկել հանգամանքներ, որոնց հայտնի դառնալու դեպքում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ցուցակը չէր կարող գրանցվել։
Անցյալում երկու նման նախադեպեր էին եղել՝ բնակավայրերից ներկայացվածության պահանջը չբավարարելու հիմքով․ 2021թ․ Ախուրյան համայնքում «Իկիլիկյան» կուսակցությունների դաշինքի և 2022թ․ Ալավերդիում «ՀՅԴ» կուսակցության դեպքում։ «Իկիլիկյան» կուսակցությունների դաշինքի դեպքում գրանցելու մասին որոշումը չեղարկվել էր ԿԸՀ-ի միջամտության արդյունքում, այնուհետև վերականգնվել վարչական դատարանի որոշմամբ, սակայն կրկին չեղարկվել էր վարչական դատարան «Քաղաքացիական պայմանագրի» կուսակցության կողմից դիմելու արդյունքում։ «ՀՅԴ»-ի ցուցակի գրանցումը ուժի մեջ է թողնվել և որևէ կուսակցության կողմից դատական կարգով բողոքարկում տեղի չի ունեցել։
Հիշեցնենք, որ դեռևս 2021 թվականից քաղաքացիական հասարակությունը և «Անկախ դիտորդ»-ը ջատագովում են, պահանջում են՝ ՏԻՄ ընտրություններին կուսակցություններից բացի հնարավոր դարձնել քաղաքացիական նախաձեռնությունների ձևաչափով առաջադրումը և սկզբունքորեն անկուսակցական խմբերի մասնակցությունը տեղական ինքնակառավարմանը։
Հելսինկյան Քաղաքացիական Ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակ
Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը չպետք է բացահայտի լրատվական նյութի էական մասը: Կայքում լրատվական նյութերից քաղվածքներ վերարտադրելիս քաղվածքի վերնագրում լրատվական միջոցի անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է կայքի ակտիվ հղումի տեղադրումը: