Արդեն նոյեմբերի 11-ին՝ Մոսկվայում կայանալիք Հավաքական անվտանգության խորհրդի հաջորդ նստաշրջանում, ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի անդամակցության հարցը կարող է լուծվել: Դրանից հետո Երևանի մասնակցությունը Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵԱՏՄ) կարող է սառեցվել: Կարո՞ղ են Մոսկվան և Երևանը դեռևս փոխզիջման հասնել, թե՞ խզումը անխուսափելի է: Այս հարցը քննարկվել է «Ռուս-հայական հարաբերությունների հետագա զարգացման հեռանկարները» միջազգային կլոր սեղանի ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 2026 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Մոսկվայի ԱՊՀ ինստիտուտում, որի մասին հաղորդում է MK-ն:
ԱՊՀ ինստիտուտի տնօրեն և Պետդումայի պատգամավոր Կոնստանտին Զատուլինն իր ելույթում ընդգծեց, որ համաձայն չէ այն տեսակետի հետ, որ ռուս-հայական հարաբերությունների վատթարացման համար հավասարապես մեղավոր են և՛ Ռուսաստանը, և՛ Հայաստանը:
«Ես բազմիցս քննադատել եմ մեր գործողությունները կամ անգործությունը Հայաստանի նկատմամբ, մասնավորապես՝ 2020 թվականի իրադարձությունների հետ կապված, և ես դեռևս կարծում եմ, որ մենք չկարողացանք օգտագործել բոլոր հնարավորությունները՝ կանխելու համար պատերազմը, որը հանգեցրեց ազգային ողբերգության՝ Լեռնային Ղարաբաղի կորստի և իրենց պատմական հողերից հայ բնակչության զանգվածային արտագաղթի», – նշել է պատգամավորը՝ հավելելով. «Ինձ համար սա անձնական ողբերգություն է, թեկուզ միայն այն պատճառով, որ իմ ընկերներն ու գործընկերները, ըստ էության՝ գերի են վերցված, այժմ բանտում են և դատապարտված են ադրբեջանական դատարանի կողմից»:
Զատուլինը հավելել է, որ սա չի նշանակում, որ ռուս-հայական հարաբերությունների վատթարացման մեղքը հավասարապես է ընկնում և՛ հայկական, և՛ ռուսական կողմերի վրա: Որովհետև Հայաստանի կառավարության ղեկավարը իր ներկայիս քաղաքական կուրսը չի ընդունել պատահականորեն կամ 2020 թվականի իրադարձությունների ազդեցության տակ:
«Սա միտումնավոր ուղի է, որը ընտրել է մի քաղաքական գործիչ, որն իր ամբողջ կարիերան կառուցել է Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները քանդելու և Եվրոպային կամ Ամերիկային ավելի մոտենալու ցանկության վրա, կամ, առնվազն, Հայաստանի կողմնորոշումը փոխելու և իր ամբողջ հայկական անցյալից հրաժարվելու վրա», -կարծում է Զատուլինը:
Այս ամենի միակ դրական կողմը, ըստ պատգամավորի, այն է, որ այսօր Ռուսաստանում, բոլոր մակարդակներում՝ թե՛ փորձագիտական, թե՛ պաշտոնական, լիակատար հստակություն և որոշակիություն կա Փաշինյանի կառավարության հետ հարաբերությունների և դրանից բխող Ռուսաստանի Դաշնության գործողությունների վերաբերյալ։
«ՀՀ իշխանությունները ցանկանում են շահագործել Ռուսաստանի Դաշնությունը, խաբել Ռուսաստանին և Եվրասիական տնտեսական միության մյուս դաշնակիցներին, որպեսզի, օգտվելով արտոնյալ տնտեսական կապերից, ֆինանսավորեն Հայաստանի անցումը մեկ ճամբարից մյուսը», -ասել է ռուս քաղաքական գործիչը։
Զատուլինը Երևանի վարքագիծը անվանել է «դավաճանություն՝ ռազմական գործողությունների ժամանակ»՝պնդելով, որ Ռուսաստանը կհետևի Հայաստանի վերաբերյալ այնպիսի որոշումների կայացմանը, որոնք անհրաժեշտ կհամարի իր սեփական տնտեսության և Եվրասիական միության զարգացման համար։ Միևնույն ժամանակ, կանի ամեն ինչ՝ Հայաստանի հետ մշակութային կապերը զարգացնելու համար։ Ինչ վերաբերում է Փաշինյանին, նա պատասխանատվություն կկրի իր գործողությունների համար։ «Ցավոք, նա միայնակ չէ այս հարցում. նա պատասխանատու է ամբողջ Հայաստանի հետ միասին», – քննարկումն եզրափակել է ԱՊՀ ինստիտուտի տնօրենը։