Ռյու Մուրակամի․ գրող, որը չէր վախենում նայել մարդկային հոգու մութ կողմին

Ճապոնական ժամանակակից գրականության ամենասկանդալային, անկեղծ և ազդեցիկ դեմքերից մեկը՝ Ակուտագավայի անվան մրցանակի դափնեկիր Ռյու Մուրակամին, հեռացել է կյանքից 74 տարեկան հասակում։

Նագասակի պրեֆեկտուրայում ծնված գրողը մահացել է անցյալ ուրբաթ՝ իր տանը։ Ընտանիքի որոշմամբ՝ վերջին հրաժեշտի արարողությունն անցկացվել է նեղ ընտանեկան շրջանակում։

Մութ կողմերի հետազոտողը․ ճանապարհ դեպի գրական բարձունքներ

Ռյու Մուրակամին հայտնի էր իր յուրահատուկ, հաճախ ցնցող ու սուր գրելաոճով։ Նա այն հազվագյուտ հեղինակներից էր, որն առանց վարանելու պատռում էր հասարակական կաղապարներն ու քննում մարդկային հոգեբանության ամենամութ, մարգինալ և տագնապալի անկյունները՝ թմրամոլությունը, բռնությունը, օտարումը և ժամանակակից երիտասարդության ներքին ճգնաժամը։ Նա ցույց տվեց, որ անգամ հոգու ամենախավար անկյուններում կա յուրօրինակ, ցնցող էսթետիկա, որն առերեսում է ընթերցողին սեփական էության հետ։

Նրա դեբյուտային «Անցյալի կապույտից էլ ավելի թափանցիկ» (Almost Transparent Blue) վեպը, որը նա գրել էր Մուսաշինոյի գեղարվեստի համալսարանում սովորելու տարիներին, 1976 թվականին արժանացավ ճապոնական գրականության ամենահեղինակավոր՝ Ակուտագավայի անվան մրցանակին։ Վեպն անմիջապես դարձավ խոշոր բեսթսելեր՝ ցնցելով ընթերցողներին իր բացահայտ անկեղծությամբ և հեղափոխական ոճով։

Բազմաշերտ տաղանդ․ գրքից մինչև կինոէկրան

Մուրակամիի գրական աշխարհը հարուստ է խորը փիլիսոփայությամբ և դրամատիզմով։ Նրա առանցքային երկերը դարձան ժամանակաշրջանի մշակութային փարոսները․

• «Մետաղադրամով պահարանի երեխաները» (Coin Locker Babies) — Մերժվածության, վրեժխնդրության և լքված հոգիների ողբերգական նկարագրություն։

• «69» — Երիտասարդական ըմբոստության, ազատության և կյանքի ծայրահեղ դրսևորումների պատմություն։

• «Հայրենիքից՝ սիրով» (From the Fatherland, with Love) — Քաղաքականության, հասարակության և մարդկային դիմակայության խորացված վերլուծություն։

Գրականությունից զատ, Մուրակամին իրեն դրսևորեց նաև որպես յուրօրինակ կինոռեժիսոր և սցենարիստ՝ իր վեպերի շունչը տեղափոխելով էկրաններ։ Իսկ հեռուստատեսությունում նա հայտնի էր որպես խորաթափանց զրուցակից, որը հարցազրույցների շարք էր վարում Ճապոնիայի առաջատար բիզնես-լիդերների հետ՝ բացահայտելով հաջողության հետևում թաքնված մարդկային գործոնը։