ժողովի նախագահի պարտականությունները կատարող Գագիկ Բաղունցը հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ ուղղված Կենսաբանական բազմազանության մասին կոնվենցիայի Կողմերին, ինչպես նաև CBD COP-17 համաժողովի պատվիրակներին ու մասնակիցներին։ Ուղերձում առանձնահատուկ ընդգծվում է կենսաբանական բազմազանության պահպանման, բնական պաշարների կայուն օգտագործման և էկոլոգիական որոշումների կայացման գործընթացում հանրության արդյունավետ մասնակցության կարևորությունը՝ միջազգային հանրության ուշադրությունը հրավիրելով Արցախի հայ բնակչության բռնի տեղահանման էկոլոգիական և կենսամշակութային ծանր հետևանքների վրա։
2023 թվականի սեպտեմբերին ավելի քան 120 000 արցախահայերի բռնի տեղահանումն ու Հայաստանում վերաբնակեցումը հանգեցրին ոչ միայն տների, սեփականության ու ապրուստի միջոցների կորստի, այլև խզեցին դարերով ձևավորված կապը համայնքների, նրանց պատմական բնակավայրերի, բնական ու մշակութային միջավայրի միջև։ Այս ավանդական գիտելիքների կրողների բռնի հեռացումը լուրջ սպառնալիք է դրանց հետագա կիրառման ու ապագա սերունդներին փոխանցման համար, ինչն ուղղակիորեն խաթարում է տարածաշրջանի շրջակա միջավայրի պահպանության հնարավորությունները։ Ավանդական գյուղատնտեսությունը, ոռոգման համակարգերը, անտառներն ու սրբավայրերը կազմում էին եզակի կենսամշակութային համակարգ, որի կործանումը նշանակում է անդառնալի կորուստ ողջ տարածաշրջանի համար։
Հիմնվելով Կենսաբանական բազմազանության մասին կոնվենցիայի և 2022 թվականին ընդունված Կունմին-Մոնրեալի global շրջանակային ծրագրի դրույթների վրա՝ Արցախի խորհրդարանի ղեկավարն ընդգծում է բնիկ ժողովուրդների իրավունքների հարգման ու նրանց ավանդական փորձառության պահպանման անհրաժեշտությունը։ Այս համատեքստում անհրաժեշտ է դիտարկել արցախահայերին որպես տարածաշրջանի բնիկ բնակչության, որի ներգրավվածությունը բնապահպանական որոշումներում օրինաչափ է ու պարտադիր։
Գագիկ Բաղունցը կոչ է անում միջազգային համաժողովի մասնակիցներին պատշաճ ուշադրություն դարձնել Արցախի հայաթափման կենսամշակութային հետևանքներին, ապահովել տեղահանված համայնքների մասնակցությունը էկոլոգիական հետազոտություններին ու վերականգնողական ծրագրերին, ինչպես նաև շարունակել իրավունքների պաշտպանության քննարկումները միջազգային հարթակներում։ Ուղերձում հատուկ շեշտվում է, որ էկոլոգիական նպատակներն ու մարդու իրավունքների պաշտպանությունը փոխկապակցված են, և հարցը պետք է դիտարկել արցախահայերի՝ դեպի պատմական Հայրենիք հավաքական, անխոչընդոտ և անվտանգ վերադարձի իրավունքի ապահովման համատեքստում։