COP 17. Երևանը՝ համաշխարհային բնապահպանական օրակարգի կենտրոնում
Հայաստանն այս օրերին հյուրընկալել է միջազգային նշանակության միջոցառումներից մեկը՝ ՄԱԿ-ի Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի կողմերի 17-րդ համաժողովը՝ COP17-ը։ Հոկտեմբերի 19-30-ը Երևանը կդառնա կենսաբազմազանության պահպանման շուրջ միջազգային քննարկումների կենտրոն՝ ընդունելով տարբեր երկրների կառավարությունների, միջազգային կառույցների, գիտական համայնքի, բնապահպանական կազմակերպությունների և մասնավոր հատվածի ներկայացուցիչներին։ Համաժողովին մասնակցելու են Կոնվենցիայի 196 կողմերի ներկայացուցիչներ։ Մինչ այդ՝ հոկտեմբերի 16-ին, նախատեսված է նաև առաջնորդների գագաթնաժողովը։
Սակայն COP17-ի նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն միջազգային հյուրեր ընդունելով կամ Երևանի փողոցներում միջոցառման կազմակերպչական ակտիվություն ապահովելով։ Հայաստանի համար սա միաժամանակ դիվանագիտական հնարավորություն է, տնտեսական ներուժի բացահայտման հարթակ և պետության կառավարման կարողությունները միջազգային հանրությանը ներկայացնելու կարևոր փորձություն։
Բնապահպանական համաժողովից ավելի լայն նշանակություն
Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե կենսաբազմազանության պահպանման հարցերը հեռու են Հայաստանի առօրյա քաղաքականությունից։ Իրականում դրանք անմիջական կապ ունեն երկրի տնտեսական զարգացման, գյուղատնտեսության, ջրային ռեսուրսների, անտառների, հանքարդյունաբերության և բնակչության կյանքի որակի հետ։
Հայաստանը լեռնային երկիր է՝ հարուստ էկոհամակարգերով և բնական բազմազանությամբ, բայց միաժամանակ բախվում է մի շարք խնդիրների՝ ջրային ռեսուրսների կառավարման, հողերի դեգրադացիայի, անտառների պահպանության, կլիմայական փոփոխությունների և բնության վրա տնտեսական գործունեության ազդեցության առումով։ Հետևաբար COP17-ը կարող է դառնալ հարթակ, որտեղ այս խնդիրները կներկայացվեն ոչ միայն որպես Հայաստանի ներքին հարցեր, այլև որպես միջազգային գործակցության և աջակցության կարիք ունեցող մարտահրավերներ։
Քաղաքական նշանակություն․ Հայաստանը՝ միջազգային օրակարգի մասնակից
Փոքր պետությունների համար միջազգային հեղինակությունը միայն հայտարարություններով չի ձևավորվում։ Այն ձևավորվում է նաև այնպիսի գործընթացներում ներգրավվածությամբ, որտեղ պետությունը կարող է կազմակերպիչ լինել, երկխոսություն ապահովել և նպաստել ընդհանուր որոշումների կայացմանը։
COP17-ը Հայաստանին հենց այդպիսի հնարավորություն է տալիս։ Միջազգային այս մակարդակի միջոցառման հյուրընկալումը կարող է ամրապնդել երկրի դիվանագիտական տեսանելիությունը, մեծացնել գործընկերների հետ շփումների շրջանակը և Հայաստանի անունը կապել ոչ միայն տարածաշրջանային անվտանգության ու հակամարտությունների, այլև համաշխարհային նշանակության խնդիրների լուծման հետ։
Հատկանշական է նաև, որ միջոցառման շրջանակում նախատեսված է առաջնորդների գագաթնաժողով, իսկ հոկտեմբերի 27-28-ին՝ բարձր մակարդակի քաղաքական հատված։ Սա նշանակում է, որ Երևանում ձևավորվելու է ոչ միայն մասնագիտական, այլև քաղաքական երկխոսության միջավայր՝ պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։
Սակայն այստեղ կարևոր է մի հանգամանք․ միջազգային միջոցառում հյուրընկալելը դեռ ինքնին չի նշանակում, որ պետության քաղաքական ազդեցությունն ինքնաբերաբար մեծացել է։ Արդյունքը կախված է նրանից, թե որքան արդյունավետ կօգտագործվի այդ հարթակը՝ նոր գործակցություններ հաստատելու, Հայաստանի շահերը ներկայացնելու և երկարաժամկետ պայմանավորվածություններ ձեռք բերելու համար։
Մկրտիչ Իսրայելյան
Բաժանորդագրվեք Zarkerak.am-ի տելեգրամ ալիքին։