Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետը»՝ նրա «Համլետի» հետ միասին, աշխարհի ամենաշատ բեմադրվող պիեսներից է: Իտալական Վերոնա քաղաքում ապրող ազնվական ընտանիքների՝ Մոնտեկյուների և Կապուլետների թշնամության և Ռոմեոյի ու Ջուլիետի սիրո մասին աշխարհի տարբեր անկյուններում ծնված մի քանի հազար բեմադրություն կա: Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում Ջոն Բլոնդելլի (ԱՄՆ) բեմադրած «Ռոմեո և Ջուլիետը» դրանցից մեկն է: Այն արդեն իսկ ներկայացվել է Վերոնայի շեքսպիրյան փառատոնում ու ջերմ արձագանքների արժանացել:
Երևանյան հանդիսատեսի համար էլ Բլոնդելլի բեմադրությունը մի փոքր անսովոր, բայց բավականին հետաքրքիր է: Բացի ժամանակակից բեմական խաղաոճերից և անսպասելի լուծումներից, Բլոնդելլի բեմադրության մեջ Մոնտեկյուների և Կապուլետների ընտանիքները ղեկավարում են կանայք, իշխանը նույնպես կին է: Ներկայացման առիթով ավելի վաղ հրավիրված ասուլիսում բեմադրիչը հարցադրում էր արել այդ մասին՝ իսկ ինչո՞ւ կանայք չպետք է խաղան այս դերերը, ի՞նչ կլինի, եթե այդ կերպարները հանձնենք կանանց: Բեմադրության մեջ նա պահպանել է շեքսպիրյան տեքստը, սակայն դասական ստեղծագործության մատուցման ձևը ժամանակակից է: Այստեղ հանդիսատեսը դառնում է իրադարձությունների ոչ միայն պասիվ ականատեսը, այլև երբեմն մասնակիցը՝ ակամա խառնվելով դերասանների խոսակցությանը:
Չնայած Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի հետ համատեղ բեմադրված այս ներկայացման բեմադրիչը ամերիկացի է, սակայն նա որոշ առումով «հայաֆիկացրել» է Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետը»: Օրինակ, ներկայացման ժամանակ քոչարիի ենք ականատես լինում, վանական Լավրենտիոսը երգում է Տիգրան Չուխաջյանի «Լեբլեբիջիների» խմբերգը, մեկ այլ դրվագում հնչում է «Սարերի հովին մեռնեմ» ժողովրդական երգը: Սրանով բեմադրիչն ուզում է ասել, որ հայտնի սիրո պատմությունը կարող էր պատահած լինել ցանկացած երկրում, և ամենուրեք էլ կարող է ընտանեկան ու հասարակական հակամարտությունը կործանել անհատական երջանկությունը, ու պայմանական Ռոմեոյի և Ջուլիետի ազատ ընտրությունը բախվել ընտանիքների ավանդույթներին ու պահանջներին:
Ներկայացումը զերծ էր դասական գործերին բնորոշ «ծանրությունից», հավանաբար հաշվի էր առնված, որ 21-րդ դարի հանդիսատեսը դժվարությամբ է ընկալում բարդ բովանդակությունը: Մյուս կողմից, որքան էլ գիտատեխնիկական առաջընթացը, արհեստական բանականությունը և ժամանակակից բարքերը ներթափանցեն մեր կյանք և փոխեն այն, միևնույն է՝ Շեքսպիրի լեզուն ու ստեղծագործությունները չեն հնանում, քանի որ նրա բարձրացրած մարդկային ու համամարդկային խնդիրները ժամանակից վեր են և շարունակում են արդիական մնալ։
Որպես հանդիսատես, անձամբ ես նախընտրում եմ դասական ստեղծագործությունների ավանդական բեմադրությունները՝ առանց ժամանակակից չափազանցված միջամտությունների: Ինձ համար կարևոր է, որ բեմադրությունը հնարավորինս հավատարիմ մնա ստեղծագործության սկզբնական ոգուն, հեղինակի մտահղացմանը, քանի որ հենց այդ հավատարմությունն է թույլ տալիս լիարժեք զգալ դասական գործի արժեքն ու առանձնահատկությունը։
Դառնալով Ջոն Բլոնդելլի բեմադրությանը՝ չմոռանանք նշել, որ բեմանկարչությունն ու բեմազգեստները Բլագոյ Միցևսկիինն են (Մակեդոնիա), կոմպոզիտորը Սայմոն Բլոնդելլն է (ԱՄՆ): Ներկայացման մեջ ներգրավված են դերասաններ Արմեն Քուշկյանը, Լուսինե Կոստանյանը, Սիրանուշ Եսայանը, Տաթևիկ Միրզոյանը, Սաթենիկ Գասպարյանը, Ջուլիա Մովսեսյանը, Ռոման Բաբայանը, Ալեքսան Թադևոսյանը, Հայկ Իսրայելյանը, Արթուր Հարությունյանը։
Գոհար ՀԱԿՈԲՅԱՆ
Լուսանկարները՝ հեղինակի
Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը չպետք է բացահայտի լրատվական նյութի էական մասը: Կայքում լրատվական նյութերից քաղվածքներ վերարտադրելիս քաղվածքի վերնագրում լրատվական միջոցի անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է կայքի ակտիվ հղումի տեղադրումը: