Փոխանցումներ, վճարումներ և խնայողություններ․ ինչպես են Հայաստանում օգտատերերն օգտագործում կրիպտոակտիվները

Հայաստանում օգտատերերն արդեն ակտիվորեն օգտագործում են կրիպտոարժույթները փոխանցումների, խնայողությունների և ներդրումների համար, սակայն դեռևս զգուշավոր են շուկայի գնահատման հարցում, իսկ կրիպտոակտիվների նկատմամբ կայուն վստահությունը դեռ ձևավորման փուլում է։ Միևնույն ժամանակ, հարցվածների գրեթե տասից ինը համոզված են, որ թվային ակտիվները կդառնան ապագայի ֆինանսական համակարգի մաս։

Այս մասին են վկայում Հայաստանում Binance-ի օգտատերերի շրջանում անցկացված հարցման արդյունքները։ Հետազոտությունն իրականացվել է 2026 թվականի օգոստոսին և սեպտեմբերին՝ Հայաստանի տարբեր մարզերից ավելի քան 100 հարցվածների մասնակցությամբ։

Հետաքրքրությունն արագորեն աճում է

Հետազոտության առանցքային արդյունքներից մեկը շուկայի նկատմամբ հետաքրքրության զգալի աճն է։ Հարցվածների ընդհանուր առմամբ 77.1%-ը նշել է, որ Հայաստանում կրիպտոարժույթների նկատմամբ հետաքրքրությունն աճել է, ընդ որում՝ 22.9%-ն այդ աճը բնութագրել է որպես զգալի։

Նմանատիպ միտում է նկատվում նաև օգտատերերի վարքագծում․ հարցվածների 57.3%-ը հայտնել է, որ վերջին երկու տարվա ընթացքում սկսել է ավելի ակտիվորեն օգտագործել կրիպտոարժույթները։

Գործնական կիրառման հիմնական ուղղությունները

Հարցման տվյալները ցույց են տալիս, որ օգտատերերի հետաքրքրությունն ավելի ու ավելի է կենտրոնանում գործնական ֆինանսական խնդիրների լուծման վրա։

Կրիպտոարժույթների օգտագործման կամ նախատեսվող օգտագործման նպատակների շարքում (հարցը թույլ էր տալիս ընտրել մի քանի պատասխան) առաջատար են միջազգային փոխանցումները (56.3%) և ներդրումներն ու թրեյդինգը (55.2%)։ Դրանց հաջորդում են խնայողությունների կուտակումը (45.8%) և ապրանքների ու ծառայությունների դիմաց վճարումները (42.7%)։

Ավելի քիչ տարածված, սակայն նկատելի կիրառման ուղղություններ են մնում սթեյքինգն ու DeFi-ն (18.8%), ինչպես նաև գնաճից պաշտպանությունը (19.8%)։

Եթե դիտարկենք միայն մեկ՝ առաջնահերթ նպատակը, միջազգային փոխանցումները կրկին առաջին տեղում են (33.3%)։ Դրանց հաջորդում են ապրանքների և ծառայությունների դիմաց վճարումները (24%) և ներդրումները (22.9%)։

Հարցվածների անձնական ֆինանսներում կրիպտոարժույթներն առավել հաճախ ծառայում են որպես եկամտի լրացուցիչ աղբյուր (34.4%), մինչդեռ 18.8%-ի համար դրանք արդեն միջոցների հիմնական աղբյուրն են։

Ինչի հետ են օգտատերերը կապում կրիպտոարժույթները

Կրիպտոարժույթների վերաբերյալ անձնական ընկալումները գնահատելիս հարցվածների 27.1%-ն առաջին հերթին դրանք կապել է ազատության և անկախության, 22.9%-ը՝ ներդրումների, իսկ 21.9%-ը՝ արագ եկամուտ ստանալու հնարավորության հետ։

Մասնակիցների միայն 10.4%-ն է կրիպտոարժույթներն առաջին հերթին կապում ռիսկի կամ խարդախության հետ։ Սա վկայում է թվային ակտիվների նկատմամբ գերազանցապես դրական անձնական ընկալման մասին՝ շուկայի նկատմամբ ինստիտուցիոնալ վստահության զուսպ մակարդակի պայմաններում։

Խոչընդոտներն ու փոփոխությունների անհրաժեշտությունը

Կրիպտոարժույթների առավել ակտիվ օգտագործման գլխավոր խոչընդոտը հարցվածները համարել են գիտելիքների պակասը (38.5%)։ Դրան հաջորդում են շուկայական ռիսկերն ու տատանողականությունը (27.1%)։ Խարդախության բախվելու ռիսկը զգալիորեն ավելի քիչ կարևոր գործոն է համարվել (6.3%)։

Համապատասխանաբար ձևավորվել են նաև փոփոխությունների վերաբերյալ օգտատերերի ակնկալիքները։ Առաջին տեղում շուկայի մասին գիտելիքների ընդլայնումն է (28.1%), որին հաջորդում են առավել հստակ կարգավորումը (18.8%), օգտատիրական միջերեսների պարզեցումը (16.7%), անվտանգության մակարդակի բարձրացումը (15.6%) և միջնորդավճարների նվազեցումը (12.5%)։

Կրիպտոարժույթների շուկայի զարգացումն արագացնող կարևոր գործոններից մեկը հարցվածները համարել են հասկանալի կարգավորումը (29.2%)։ Այս ցուցանիշը գերազանցել է օգտատիրական փորձառության պարզեցման (20.8%) և ինստիտուցիոնալ ընդունման (18.8%) ցուցանիշները։

Առաջիկա հինգ տարվա սպասումները

Չնայած շուկայի ներկա վիճակի զուսպ գնահատականին՝ հարցվածների ակնկալիքները դրա հետագա զարգացման վերաբերյալ շարունակում են ընդգծված դրական մնալ։

Հարցվածների ընդհանուր առմամբ 83.3%-ը կարծում է, որ առաջիկա 3–5 տարիներին կրիպտոարժույթներն ավելի լայն տարածում կստանան Հայաստանում, իսկ 89.6%-ը համոզված է, որ թվային ակտիվներն ամբողջությամբ կամ մասամբ կդառնան ապագայի ֆինանսական համակարգի մաս։

Հինգ տարի անց կրիպտոարժույթների առավել զանգվածային կիրառման ուղղություն հարցվածներն ամենից հաճախ նշել են վճարումները (34.4%)։ Դրանց հաջորդում են խնայողությունները (28.1%) և փոխանցումները (16.7%)։ Միևնույն ժամանակ, հարցվածների 42.7%-ն ակնկալում է, որ նշված ժամանակահատվածում կրիպտոարժույթներն արդեն կդառնան իրենց առօրյա կյանքի մաս։

Մասնակիցների կարծիքով՝ առավել արագ զարգացող ուղղությունների շարքում առաջատար են վճարումներն ու փոխանցումները (54.2%), ինչպես նաև NFT-ների և մետատիեզերքների (42.7%) ու GameFi-ի (41.7%) ոլորտները։

«Հայաստանը շուկա է, որտեղ մեծ հետաքրքրություն կա թվային ակտիվների և դրանց գործնական կիրառման նկատմամբ։ Մենք տեսնում ենք, որ օգտատերերի համար կարևոր են ոչ միայն ներդրումային հնարավորությունները, այլև փոխանցումների, վճարումների և խնայողությունների համար հարմար լուծումները։ Binance-ը կշարունակի ընդլայնել իր պրոդուկտների և կրթական ռեսուրսների հասանելիությունը երկրում՝ արձագանքելով այդ կարիքներին և աջակցելով ժամանակակից թվային ֆինանսական էկոհամակարգի ձևավորմանը», — նշել է Binance-ի տարածաշրջանային ղեկավար Կիրիլ Խոմյակովը։

Եզրակացություն

Հետազոտության արդյունքները վկայում են, որ Հայաստանի կրիպտոարժույթների շուկան սկզբնական ծանոթության փուլից անցում է կատարում դեպի թվային ակտիվների գործնական օգտագործում՝ առօրյա ֆինանսական խնդիրների լուծման համար։

Միևնույն ժամանակ, շուկայի նկատմամբ վստահության ներկայիս մակարդակի և դրա ապագայի վերաբերյալ բարձր ակնկալիքների միջև պահպանվող տարբերությունը մատնանշում է աճի կոնկրետ հնարավորություններ՝ հասկանալի կարգավորում, համակարգված ֆինանսական կրթություն և օգտատիրական միջերեսների պարզեցում։

Հենց այս գործոններն են հարցվածները համարում երկրում կրիպտոարդյունաբերության հետագա զարգացման համար որոշիչ։