Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարությունը հանդես է եկել պաշտոնական հայտարարությամբ՝ վերահաստատելով Մոսկվայի պատրաստակամությունը՝ աջակցելու Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների լիարժեք կարգավորմանը։ Ռուսական դիվանագիտական գերատեսչության տարածած հաղորդագրության մեջ հատուկ շեշտադրվել է տարածաշրջանային գործընթացներում արտաքին ուժերի միջամտության բացառման անհրաժեշտությունը։
Մոսկվան առանձնակի կարևորություն է տվել «3+3» տարածաշրջանային խորհրդակցական հարթակին, որը նախատեսում է Ռուսաստանի, Իրանի, Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Հայաստանի և Վրաստանի մասնակցությունը։ Ըստ ՌԴ ԱԳՆ գնահատականի՝ այս մեխանիզմն ունի էական ներուժ և կոչված է լուծելու տարածաշրջանային խնդիրներն ու մարտահրավերները բացառապես Հարավային Կովկասի երկրների և նրանց անմիջական հարևանների ուժերով՝ առանց դրսից ապակառուցողական միջամտության։
Հայտարարության մեջ նշվում է, որ Ռուսաստանի համար առաջնային նշանակություն ունեն խաղաղությունն ու կայունությունը Հարավային Կովկասում։ Ռուսական կողմը պատրաստակամություն է հայտնել գործնական աջակցություն ցուցաբերել Երևանի և Բաքվի միջև խաղաղության պայմանագրի կնքման, պետական սահմանների սահմանազատման, ինչպես նաև տրանսպորտային ու տնտեսական հաղորդակցությունների ապաշրջափակման հարցերում։ ՌԴ ԱԳՆ-ն հիշեցրել է, որ այս գործընթացների հիմնական «ճանապարհային քարտեզները» պարունակվում են 2020-2022 թվականներին բարձր մակարդակով ստորագրված եռակողմ հայտարարություններում։
Ստորև ներկայացված է կարգավորման գործընթացի կառուցվածքային բաժանումը՝ ըստ ՌԴ ԱԳՆ հայտարարության.
|
Գործընթացի ուղղությունը |
Իրավական / Գործնական հիմքը |
Նպատակային ձևաչափը |
|
Հարաբերությունների կարգավորում |
2020-2022 թթ. եռակողմ համաձայնագրեր |
ՌԴ միջնորդական աջակցություն |
|
Տարածաշրջանային անվտանգություն |
Ինքնիշխան երկրների համագործակցություն |
«3+3» հարթակ (առանց արտաքին միջամտության) |
|
Տեխնիկական հարցեր |
Սահմանազատում և ապաշրջափակում |
Եռակողմ աշխատանքային խմբեր |
Պատճառահետևանքային կապը
Արևմտյան երկրների աճող դիվանագիտական ակտիվությունը Հարավային Կովկասում հանդիսացել է պատճառ, որ ՌԴ ԱԳՆ-ն հանդես գա «3+3» ձևաչափի կենսունակության մասին հայտարարությամբ՝ փորձելով կանխել արտատարածաշրջանային ուժերի ներգրավումը։ Սա իր հերթին հանդիսացել է պատճառ, որ Մոսկվան կրկին հղում կատարի 2020-2022 թվականների եռակողմ հայտարարություններին՝ որպես կարգավորման միակ իրավական ուժ ունեցող «ճանապարհային քարտեզի»։
Գործնական ազդեցությունը
Գործնական գետնի վրա ՌԴ այս հայտարարությունը նշանակում է, որ Մոսկվան կշարունակի դիվանագիտական ճնշում գործադրել Երևանի և Բաքվի վրա՝ բանակցությունները եռակողմ (Ռուսաստանի մասնակցությամբ) տիրույթ վերադարձնելու նպատակով։ «3+3» հարթակի ակտիվացումը գործնականում կարող է դժվարացնել արևմտյան միջնորդական նախաձեռնությունների իրագործումը, քանի որ տարածաշրջանային խոշոր խաղացողները (Ռուսաստան, Իրան, Թուրքիա) կփորձեն համատեղ սահմանափակել ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի ազդեցությունը Հարավային Կովկասում։