Չինաստանի տնտեսության դանդաղումը խորացել է բյուջետային խնայողությունների պատճառով

Չինաստանի տնտեսության աճի տեմպերը երկրորդ եռամսյակում ավելի են դանդաղել՝ պայմանավորված այն, ինչ Citi բանկը բնութագրում է որպես «դե ֆակտո բյուջետային խնայողություն»։ Ըստ բանկի զեկույցի՝ թե կենտրոնական, թե տեղական իշխանությունները տնտեսությանը տրամադրել են սպասվածից ավելի քիչ աջակցություն՝ չնայած Պեկինի պաշտոնական քաղաքականությանը, որն ուղղված է տնտեսական աճի խթանմանը։

Citi-ն «դե ֆակտո բյուջետային խնայողություն» է համարում այն իրավիճակը, երբ հարկաբյուջետային քաղաքականությունը դառնում է տնտեսության աճի համար պակաս նպաստավոր՝ առանց պետական ծախսերի պաշտոնական կրճատման։ Այս դեպքում պետական եկամուտների աճը, զուգորդված տեղական իշխանությունների ծախսերի նվազման հետ, հանգեցնում է ընդհանուր բյուջետային խթանման թուլացման։

Բանկի գնահատմամբ՝ պետական ծախսերի նվազումը դարձել է ներդրումների և սպառման աճը զսպող կարևոր գործոն։ Վերլուծաբանների կարծիքով՝ հարկաբյուջետային քաղաքականությունն անսպասելիորեն խստացել է նույնիսկ այն պայմաններում, երբ կարգավորող մարմինները փորձում էին կայունացնել տնտեսական աճը՝ անշարժ գույքի շուկայում շարունակվող անկման և ներքին թույլ պահանջարկի ֆոնին։

Զեկույցը հրապարակվել է Չինաստանի տնտեսության համար կարևոր վիճակագրական շաբաթից առաջ։

Ներդրողները սպասում են հունիս ամսվա արտաքին առևտրի տվյալներին, վարկավորման աճի ցուցանիշներին, երկրորդ եռամսյակի ՀՆԱ-ի տվյալներին, ինչպես նաև արդյունաբերական արտադրության, մանրածախ վաճառքի և հիմնական կապիտալում ներդրումների վիճակագրությանը։ Այս տվյալները թույլ կտան ավելի հստակ գնահատել, թե արդյոք աշխարհի երկրորդ խոշորագույն տնտեսությանը հաջողվել է եռամսյակի ավարտին վերականգնել աճի թափը։ Տնտեսագետների մեծ մասը կանխատեսում է, որ տարեկան ՀՆԱ-ի աճը առաջին եռամսյակի 5%-ից կնվազի մինչև մոտ 4.5%։

Citi-ի տվյալներով՝ լայն իմաստով հաշվարկվող բյուջետային դեֆիցիտը հունվար-մայիս ամիսներին կրճատվել է մինչև ՀՆԱ-ի 2.2%-ը՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 2.4%-ի համեմատ։ Սա վկայում է ոչ թե բյուջետային քաղաքականության մեղմացման, այլ դրա անսպասելի խստացման մասին։

Բանկի գնահատմամբ՝ կենտրոնական կառավարությունն իր ներդրումն է ունեցել պետական եկամուտների սպասվածից ավելի բարձր աճի միջոցով, ինչը պայմանավորված է արտադրողների գների բարձրացմամբ և հարկային վարչարարության խստացմամբ։ Միաժամանակ տեղական իշխանությունները կրճատել են ծախսերը՝ հողի վաճառքից ստացվող եկամուտների նվազման, պարտքային սահմանափակումների և կենսունակ ենթակառուցվածքային նախագծերի պակասի պատճառով։

Բանկը նշում է, որ հիմնական կապիտալում ներդրումների աճի կտրուկ դանդաղումը և մանրածախ առևտրի թուլացումը վկայում են այն մասին, որ բյուջետային աջակցության կրճատումը ճնշում է ներքին պահանջարկը։

Զեկույցում նաև նշվում է, որ սպառողական ապրանքների փոխանակման սուբսիդիաների աստիճանական դադարեցումը և պետական միջոցների բաշխման դանդաղումը եռամսյակի ընթացքում սահմանափակել են տնային տնտեսությունների ծախսերը։

Չնայած կարճաժամկետ թուլությանը՝ Citi-ն ակնկալում է, որ տարվա երկրորդ կեսին հարկաբյուջետային աջակցությունը կուժեղանա, քանի որ Պեկինը կարագացնի արդեն նախատեսված բյուջետային միջոցների ծախսումը՝ առանց լրացուցիչ բյուջե ընդունելու։ Բանկը նաև նշում է, որ երկարաժամկետ բարեփոխումները, որոնք նպատակ ունեն վերաբաշխել բյուջետային պարտավորությունները կենտրոնական և տեղական իշխանությունների միջև, ավելի մեծ նշանակություն կստանան, քանի որ Չինաստանի տնտեսությունը հարմարվում է արհեստական բանականության զարգացմանն ու կառուցվածքային տնտեսական աճի դանդաղմանը։

Զեկույցը հրապարակվել է այն ժամանակ, երբ Չինաստանի տնտեսությունը շարունակում է ցուցադրել հակասական պատկեր։ Չնայած արտահանման և բարձր տեխնոլոգիական արտադրության հարաբերական կայունությանը՝ ներքին պահանջարկը մնում է թույլ, իսկ գնաճի վերջին տվյալները կրկին ընդգծել են արտադրողների գների աճի և սպառողական ծախսերի պահպանվող ցածր ակտիվության միջև առկա տարբերությունը։

Leave a comment