Քաղաքագետ Մանվել Սարգսյանի ֆեյսբուքյան գրառումը
Երբ լուր տարածվեց, որ ձերբակալված արցախցի քաղաքական գործիչ Արթուր Օսիպյանը հացադուլ է հայտարարել կալանավայրում, ես հասկացա, որ իրավիճակը շատ լուրջ շրջադարձ է ստանում: Հայաստանում քչերը գիտեն, թե ով է Արթուր Օսիպյանը, ուստի ես ցանկացա նրանց բացատրել, թե ինչ է նշանակում Օսիպյանի միջադեպը Նիկոլ Փաշինյանի հետ: Պատահական չէր, որ Փաշինյանը «պայթեց» փողոցային միջադեպի ժամանակ՝ անսպասելիորեն լսելով, թե ինչպես է Արթուր Օսիպյանը արտաբերում որոշակի խոսքեր, որոնք միայն նա էր հասկանում: Հետագա բանավոր հիստերիան և ձերբակալությունը պարզապես Փաշինյանի «հայտնության» արդյունքն էին:
Անկասկած, Նիկոլ Փաշինյանը գնալով ավելի է խճճվում իր սեփական ֆանտազիաների մեջ: Առնվազն, նկատելի է, որ նրա համար ավելի ու ավելի դժվար է դասակարգել որոշ քաղաքացիների, ովքեր համաձայն չեն իր հետ, որպես «իրական Հայաստանի և խաղաղության թշնամիներ»: Թշնամիներ գտնելու պարզ քարոզչական սխեման՝ «նախկին», «ղարաբաղյան կլան» և ՊԱԿ գործակալներ, կամ, ավելի պարզ ասած, կոռումպացված ռուս գործակալներ, սկսում է խափանվել:
Պատահեց այնպես, որ այս անգամ ճակատագիրը Փաշինյանին դեմ առ դեմ բերեց մի անձի հետ, որը չէր կարող տեղավորվել այս սխեմայի մեջ: Արդյունքում, Արթուր Օսիպյանը հրապարակավ մեղադրեց Փաշինյանին, որ Հայաստանի վարչապետ ընտրվելուց ի վեր նա ընտրել է Արցախում «ղարաբաղյան կլանի» հետ համագործակցությունը, որը ուղեկցվել է լայնածավալ ֆինանսական խարդախությամբ և հակապետական գործունեությամբ։ Փաշինյանին մեղադրեցին անձամբ ընտրություն կատարելու մեջ՝ Արցախի ժողովրդի և նրա կոռումպացված էլիտայի միջև, կանխելով վերջինիս իշխանությունից հեռացումը 2020 թվականի համապետական ընտրությունների ժամանակ։ Սա մասամբ արվել է Արայիկ Հարությունյանի գլխավորած Արցախի կոռումպացված էլիտային տրամադրված զանգվածային ֆինանսական աջակցության միջոցով։
Բնական է, որ Փաշինյանը կորցրեց իր ինքնատիրապետումը և սրտանց ճիչ արձակեց. «Ինչո՞ւ չմահացար պատերազմում»։ Եվ դա պետք է բոլորի համար պարզ լինի, որ Արթուր Օսիպյանի այսօրվա ձերբակալությունը սովորական երևույթ չէ։ Սա փորձ է հաշիվ մաքրելու այն մարդու հետ, ով համարձակվել է բացահայտել Հայաստանի վարչապետի քաղաքականության գաղտնիքը, որը հիմք հանդիսացավ Արցախի հետագա ոչնչացման համար։ Այստեղ արժե քննարկել իրավիճակի նրբությունները։
Ես ինքս ականատես եմ եղել և մասնակցել եմ 2020-2022 թվականներին Արցախում տեղի ունեցած բազմաթիվ իրադարձությունների, մասնավորապես՝ 2020 թվականի համապետական ընտրությունների ժամանակ։ Հեգնանքն այն է, որ ինձ քրեական մեղադրանք առաջադրեց նաև նորընտիր նախագահ Արայիկ Հարությունյանը։ Նա կարծում էր, որ ես իմ վերլուծական հոդվածներով վարկաբեկում եմ իրեն։ Եվ նույն կերպ, այս ամբողջ հետապնդումն ու դատավարությունը ուղեկցվում էին «սորոսականների» և Արցախի թշնամիների մասին քարոզչական կարգախոսներով։ Իհարկե, ես չհաշտվեցի այս անարգանքի հետ և պայքարեցի այնքան, որքան կարող էի։ Այնուհետև Արայիկը ժամանակին հանձնվեց և հետ վերցրեց իր հայցը։ Այսպիսով, այս աշխարհում ոչ մի նոր բան չկա։ Հենց այդ ժամանակվանից է, որ ես մոտիկից ծանոթացա Արթուր Օսիպյանի հետ և լավ եմ ճանաչում նրան որպես հասարակական և քաղաքական գործիչ։
Հետևաբար, կարող եմ ինձ թույլ տալ քննարկել Արթուր Օսիպյանի այսօրվա վիճակի լրջությունը։ Եվ որպեսզի այն լինի կարճ և չափազանց չներխուժող, կփորձեմ դա անել որքան հնարավոր է փոխաբերական իմաստով։ Քանի որ Արթուր Օսիպյանը քիչ է հայտնի հայ հանրությանը, ես կցանկանայի նրան համեմատել հետխորհրդային տարածքում ավելի հայտնի գործչի՝ Ալեքսեյ Նավալնիի հետ։ Ինչպես այդ ռուս գործիչը, որը ողբերգորեն մահացավ բանտում, Արթուր Օսիպյանը նույնպես սկսեց իր գործունեությունը Արցախում՝ պայքարելով համակարգային կոռուպցիայի դեմ, դառնալով իշխանությունների դեմ զանգվածային բողոքի ցույցերի և պետական հանցագործությունների համակարգված հետաքննությունների կազմակերպման ռահվիրա։
Ռուսաստանի իշխանությունները խիստ են վարվել իրենց համակարգային թշնամու՝ Նավալնիի հետ։ Ռուսաստանի և Հայաստանի մասշտաբները, անշուշտ, տարբեր են։ Բայց դա չի նշանակում, որ քաղաքական էլիտաների հնարքները և բարոյականությունը մեծապես տարբերվում է։ Շատերը կարող են հիմա ասել, որ մենք հեղափոխություն ենք իրականացրել և ազատվել ենք նման բարոյականությունից՝ մենք կառուցում ենք ժողովրդավարություն և խաղաղություն։ Նրանք կարող են դա ասել, բայց ոչ բոլորն են հասկանում, որ ժողովրդավարությունն ու խաղաղությունը համակարգային երևույթներ են, որոնք պահանջում են մեծ համառություն, ինքնատիրապետում և ինքնազոհաբերություն։ Մենք պետք է սովորենք լսել տարբեր կարծիքներ՝ այստեղից է սկսվում ժողովրդավարության ճանապարհը։ Եվ ամենակարևորը՝ սովորենք ճանաչել այն մարդկանց, որոնց հետ գործ ունենք։ Սա առաջին հերթին վերաբերում է Նիկոլ Փաշինյանին, որը կրկին ձգտում է դառնալ Հայաստանի վարչապետ։
Արթուր Օսիպյանը, ով ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի ասպիրանտուրան և դասախոս էր Արցախի պետական համալսարանում, սկսեց ցուցադրել իրեն Լեռնային Ղարաբաղի բարձրաստիճան պաշտոնյաների շրջանում կոռուպցիայի դեմ պայքարի ակտիվիզմով։ ԱՀ ժողովրդի նման ազատություններին անսովոր լինելով՝ իշխանությունները նրան արագորեն ազատեցին պաշտոնից և բանտարկեցին Շուշիում, որտեղ նա անցկացրեց մի քանի ամիս։ Բանտից հարկադիր ազատ արձակվելուց հետո Արթուրը շարունակեց իր գործունեությունը։ 2018 թվականի Հայաստանում իշխանափոխությունից հետո նա ստեղծեց կուսակցություն և սկսեց Արցախի կոռումպացված իշխող վերնախավի տապալման ուղին։ Նրա կուսակցությունը մասնակցեց 2020 թվականի Արցախում կայացած ընտրություններին։ Արթուրը ԱՀ-ում միակ քաղաքական գործիչն էր, որը հրապարակավ կոչ արեց Նիկոլ Փաշինյանին դադարեցնել կոռումպացված վերնախավին աջակցելը։ Արցախի իշխանություններ պետք է ապահովի հանրային հաշվետվողականությունը Հայաստանի կողմից Արցախին տրամադրվող ֆինանսական օգնության վերաբերյալ։
Նաև հարկ է նշել, որ 2020 թվականի պատերազմի ժամանակ (և ավելի վաղ՝ 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմի ժամանակ) նա իր կյանքի ամեն վայրկյանն անցկացրել է խրամատներում։ Նրա հրամանատարությունը նրան սերժանտի կոչում է շնորհել իր բացառիկ ռազմական գործունեության համար։
2020 թվականի պատերազմից հետո Արթուր Օսիպյանը գլխավորեց հանրային նախաձեռնություն՝ Հադրութից և Շուշիից արտաքսված Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքացիներին գեներալների և կոռումպացված պաշտոնյաների առանձնատներում տեղավորելու համար։
Ռուս խաղաղապահների թողտվությամբ Արցախի պաշարումից հետո Արթուրը Արցախում միակ ակտիվիստն էր, որը շարժում սկսեց՝ ռուսական զորքերին իրենց պարտականությունները կատարելուն ստիպելու համար։ Նա պահանջեց (այդ թվում՝ ռուսական ռազմական շտաբը շրջափակելով), որ նրանք բացեն Լաչինի ճանապարհը, այլ ոչ թե փող աշխատեն՝ անօրինական կերպով սննդամթերք մատակարարելով Արցախի ժողովրդին։ Ավելին, Արթուրը այն գործիչներից մեկն էր, որը կոչ արեց Արցախի ժողովրդին զանգվածային հանրահավաքների միջոցով ստիպել Լեռնային Ղարաբաղի իշխանություններին պաշտպանել իրենց շահերը։ Մասնավորապես, նա կոչ արեց Արցախի և Հայաստանի հանրությանը փակել կամուրջը, որտեղ ադրբեջանական զորքերը դիրք էին հիմնել և ստիպել թշնամուն բացել կամուրջը դեպի Հայաստան։ Նա այնպիսի գործիչ էր, որը ոչինչ չգիտեր «հանձնվել» հասկացության մասին։ Եվ սրտում մեծ տխրությամբ նա վերջիններից մեկն էր, ով լքեց Արցախը։
Պետք է ասել, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հրադադարից հետո ամբողջ ժամանակահատվածում Արցախի իշխանությունները, ամեն կերպ, փորձել են վարկաբեկել Արթուրին՝ նրան պիտակավորելով հայ հասարակությանը չափազանց ծանոթ տարբեր կլիշեներով, ինչպիսիք են՝ «Սորոսի կողմնակից», «հակառուսական» և նույնիսկ «Նիկոլի կողմնակից»։ Վերջին հանգամանքը թվում է չափազանց ծիծաղելի։ Եվ հիմա Հայաստանում պարզ է, որ Արթուր Օսիպյանը հարձակման է ենթարկվում ինչպես Հայաստանի իշխանությունների, այնպես էլ նրանց «կատաղի թշնամիների»՝ Արցախի քաղաքական վերնախավի կողմից։
Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանի իշխանությունները պետք է ավելի լուրջ վերաբերվեն Արթուր Օսիպյանի հետ կապված իրավիճակին։ Հակառակ դեպքում, Հայաստանի վարչապետն ավելի կխճճվի իր ֆանտազիաների մեջ՝ ստիպված լինելով հետևել իր դաշնակից Պուտինի ճանապարհին։ Այդ դեպքում բոլոր հայ արևմտամետ դեմոկրատների մոտ կսպառվեն գաղափարները։
Համաձայն «Հեղինակային իրավունքի եւ հարակից իրավունքների մասին» օրենքի՝ լրատվական նյութերից քաղվածքների վերարտադրումը չպետք է բացահայտի լրատվական նյութի էական մասը: Կայքում լրատվական նյութերից քաղվածքներ վերարտադրելիս քաղվածքի վերնագրում լրատվական միջոցի անվանման նշումը պարտադիր է, նաեւ պարտադիր է կայքի ակտիվ հղումի տեղադրումը: