ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովը դրական եզրակացություն է տվել Հարկային օրենսգրքում և «Պետական տուրքի մասին» օրենքում առաջարկվող լրացումների և փոփոխությունների փաթեթին: Նախագծով նախատեսվում է բանկային ոլորտում բաշխվող շահաբաժինների հարկման դրույքաչափը գործող 5 տոկոսի փոխարեն սահմանել 15 տոկոս:
Օրենսդրական փոփոխության պատճառները ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ Արման Պողոսյանի պարզաբանմամբ՝ բանկերի կողմից կատարվող ֆինանսական գործարքների հիմնական մասն ազատված է ավելացված արժեքի հարկից (ԱԱՀ), քանի որ գործառնությունների մակարդակում նոր ստեղծվող արժեքի մեծությունը որոշելը տեխնիկապես բարդ է: Չվճարվող ԱԱՀ-ն փոխհատուցելու նպատակով միջազգային պրակտիկայում կիրառվում են տարբեր մոդելներ (հատուկ հարկատեսակներ, բարձր շահութահարկ կամ գերշահույթի հարկ):
ՀՀ կառավարությունն ընտրել է շահաբաժինների բարձր հարկման մոդելը՝ զուտ շահույթի կամ ծառայությունների հարկման փոխարեն: Այս տարբերակը բանկային պրոդուկտների գների բարձրացման և գնաճային ռիսկերի գեներացման չի հանգեցնի, քանի որ լրացուցիչ հարկային բեռը չի կիրառվում, քանի դեռ շահույթը մնում է բանկային համակարգում և վերածվում է վարկերի ու այլ ծառայությունների:
Կարգավորման շրջանակը և բացառությունները 15 տոկոս հարկման դրույքաչափը տարածվելու է բանկերի կողմից իրենց բաժնետերերին (թե՛ ֆիզիկական անձանց, թե՛ կազմակերպություններին, ինչպես ռեզիդենտ, այնպես էլ ոչ ռեզիդենտ) բաշխվող շահաբաժինների վրա:
-
Բացառություն. Շահաբաժնից պահվող հարկը կպահպանվի նախկին՝ 5 տոկոս մակարդակում, եթե բանկի բաժնետոմսերը ցուցակված լինեն Կառավարության հաստատած ցանկում ներառված ֆոնդային բորսայում: Սա միտված է բանկերի բաժնետիրացման գործընթացի խթանմանը և փոքր բաժնետերերի մասնակցության ապահովմանը:
Հնարավոր տնտեսական սցենարները Հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Բաբկեն Թունյանը նշել է, որ օրենքի կիրարկման արդյունքում հնարավոր է երեք հիմնական սցենարի դրսևորում.
-
Բանկերը կվճարեն ավելի շատ հարկ՝ շահաբաժինների բաշխման փուլում,
-
Կխթանվի բանկերի բաժնետոմսերի ցուցակումը ֆոնդային բորսաներում,
-
Բանկերը կխուսափեն շահաբաժինների բաշխումից և այդ միջոցներն ուղղակիորեն կուղղեն սեփական կապիտալի ավելացմանը:
Ֆինանսների փոխնախարարի գնահատմամբ՝ երեք սցենարների դեպքում էլ արձանագրվելու է հանրային և տնտեսական օգուտ: Նախագիծը կներառվի ԱԺ լիագումար նիստերի օրակարգում: