Դիարբեքիրի 22-րդ քրեական դատարանում այսօր տեղի է ունեցել կինոռեժիսոր Ռոջհիլաթ Աքսոյի դեմ գործով երկրորդ դատական նիստը, որը հետապնդվում է Թուրքիայի քրեական օրենսգրքի 301-րդ հոդվածով՝ Իննա Սահակյանի Հայոց ցեղասպանությանը վերաբերող «Ավրորայի լուսաբացը» (2022) ֆիլմի ցուցադրության համար։
Ըստ Մեդիայի և իրավունքի ուսումնասիրությունների ասոցիացիայի (MLSA)՝ լսումները սկսվել են մոտ կես ժամ ուշացումով՝ մեծ բազմության պատճառով։
Դատախազը ներկայացրել է իր վերջնական կարծիքը՝ խնդրելով պատժել Աքսոյին։
Հետագայում, մեղադրյալների անունից խոսելով՝ փաստաբան Ֆիրաթ Յըլդըզը հայտարարել է, որ նրանք համաձայն չեն կարծիքի հետ և խնդրել է իր պաշտպանյալի արդարացումը։ Յըլդըզը ընդգծել է, որ նման դատավարությունները սահմանափակում են խոսքի ազատությունը և ճնշում են գործադրում արվեստի վրա։
Յըլդըզը նշել է, որ իր հաճախորդը ֆիլմի ռեժիսորը չի եղել, այլ միայն մասնակցել է ցուցադրության գործընթացին՝ հավելելով. «Նույնիսկ եթե նա ռեժիսորը լիներ, սա պետք է դիտարկել խոսքի ազատության շրջանակներում: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն ունի նախադեպեր այս հարցի վերաբերյալ: Կան որոշումներ, որոնցով անհատներ և հաստատություններ, այդ թվում՝ Դիարբեքիրի փաստաբանական ասոցիացիան, որոնք հետապնդվել էին 1915 թվականի իրադարձությունների մասին տեղեկատվություն տարածելու համար, արդարացվել են»:
Ի վերջո դատարանը արդարացրել է Ռոջհիլաթ Աքսոյին:
Նշենք, որ Դիարբեքիրի գլխավոր դատախազությունը Մերձավոր Արևելքի կինոակադեմիայի ասոցիացիայի այն ժամանակվա փոխնախագահ Ռոջհիլաթ Աքսոյի դեմ դատական հայց էր ներկայացրել Թուրքիայի քրեական օրենսգրքի 301-րդ հոդվածի համաձայն՝ ֆիլմի ցուցադրության համար։
Մեղադրական կողմը, հղում անելով 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Սեզաի Քարաքոչ մշակութային կենտրոնում ցուցադրված ֆիլմում արված հայտարարություններին, պահանջել էր, որ ցուցադրության համար միջնորդություն ներկայացրած Աքսոյը պատժվի «թուրք ազգին, Թուրքիայի Հանրապետությանը, Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովին, Թուրքիայի Հանրապետության կառավարությանը և պետության դատական մարմիններին հրապարակայնորեն վիրավորելու» համար։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի