Աշնանը և ձմռանը մաշկի մեջ վիտամին D-ի արտադրությունը նվազում է կարճ ցերեկային ժամերի և արևի լույսի պակասի պատճառով, բայց դա չի նշանակում, որ առողջ մարդիկ շտապ պետք է բարձր դեղաչափեր ընդունեն: Այս մասին Championat-ին ասել է Պիրոգովի համալսարանի բժշկական գիտությունների ինստիտուտի ներքին հիվանդությունների թիվ 1 ամբիոնի դոցենտ Իրաիդա Բուկինան:
Մասնագետի խոսքով՝ վիտամին D-ն արտադրվում է ուլտրամանուշակագույն լույսի միջոցով, իսկ պատուհանի ապակին հազիվ է փոխանցում UVB ճառագայթները: Դժվար է բավարար քանակությամբ վիտամին D ստանալ սննդից. հիմնական աղբյուրները (ճարպոտ ձուկ, ձվի դեղնուց և հարստացված սնունդ) սակավ են:
«2024 թվականին Միջազգային էնդոկրինոլոգիական ընկերությունը խորհուրդ չի տվել, որ 75 տարեկանից փոքր առողջ մեծահասակները կանխարգելիչ նպատակներով վիտամին D ընդունեն սովորական օրական պահանջից բարձր դեղաչափերով: Լրացուցիչ ընդունումը կարող է օգտակար լինել երեխաների, դեռահասների, հղի կանանց, 75 տարեկանից բարձր մարդկանց և նախադիաբետով հիվանդների համար», – ընդգծում է փորձագետը:
Իրաիդա Բուկինան ընդգծել է, որ ասիմպտոմատիկ անբավարարությունը տարածված է: Ծանր անբավարարությունը կարող է առաջացնել մկանների թուլություն և ոսկրային ցավ, իսկ երեխաների մոտ հնարավոր է ռախիտ: Սակայն, միայն հոգնածությունը, մազաթափությունը կամ հաճախակի մրսածությունը չեն վկայում վիտամին D-ի անբավարարության մասին: Ինքնաթեստավորումը և հավելումների ընդունումը աչքի միջոցով խորհուրդ չի տրվում. գնահատման համար օգտագործվում է արյան մեջ 25(OH)D մակարդակը, և արդյունքները պետք է մեկնաբանվեն բժշկի կողմից։
Բոլորի համար մեկ դեղաչափի ռեժիմ չկա: Վիտամին D3-ը (խոլեկալցիֆերոլ) սովորաբար օգտագործվում է կանխարգելման համար. այն լավագույնս ընդունվում է ճարպ պարունակող սննդի հետ միասին: Բարձր դեղաչափերով վիտամինը վտանգավոր է. մասնագետը զգուշացրել է, որ չափից մեծ դոզան առաջացնում է հիպերկալցեմիա՝ սրտխառնոցով, ծարավով, թուլությամբ, իսկ ծանր դեպքերում՝ երիկամների վնասվածքով և սրտի ռիթմի խանգարումներով: