Ոչ բոլոր դեղամիջոցներն են անվտանգ երեխաների համար. որոշները թույլատրվում են միայն որոշակի դեղաչափերով, իսկ մյուսները՝ լիովին արգելված: Երեխաների համար նախատեսված ՍՄ կլինիկայի մանկաբույժ Գուզել Ռախիմովան «Գազետա.Ռու»-ի հետ զրուցել է նման դեղամիջոցների հիմնական խմբերի մասին:
Ռոսստատի տվյալների համաձայն՝ տարեկան միջինում 5000 երեխա թունավորվում է դեղամիջոցներից, թմրամիջոցներից և կենսաբանական նյութերից:
«Բացի բժշկական մասնագետների կողմից առաջացած թունավորումներից, տարածված պատճառներից են առանց բժշկի նշանակման դեղամիջոցների ինքնուրույն ընդունումը և տարիքին համապատասխան դեղաչափերի չպահպանումը», – ասել է Ռախիմովան:
Դեղամիջոցների առաջին խումբը, որը նա անվանել է, ցավազրկողներն ու ջերմիջեցնող դեղամիջոցներն են, կամ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցները (ՈՍՀԲԴ): Դրանց թվում են, մասնավորապես, իբուպրոֆենը և պարացետամոլը:
«Պարացետամոլի չափից մեծ դոզան (ավելի քան 60 մգ/կգ/օր) կարող է առաջացնել լյարդի դիսֆունկցիա (ֆուլմինանտ հեպատիտ, լյարդային անբավարարություն), նույնիսկ մահ։ Իբուպրոֆենի օրական առավելագույն դեղաչափը չպետք է գերազանցի 30 մգ/կգ/օր. կողմնակի ազդեցությունները հիմնականում դեղաչափից կախված են։ Երեխաների մոտ իբուպրոֆենով երկարատև բուժման ընթացքում անհրաժեշտ է վերահսկել ծայրամասային արյան մեջ մակարդակը, ինչպես նաև լյարդի և երիկամների ֆունկցիան», – զգուշացրեց մանկաբույժը։
ՈՍՀԲԴ-ների շարքում, նշեց նա, մտնում են նաև այնպիսի դեղամիջոցներ, ինչպիսիք են նիմեսուլիդը, մետամիզոլ նատրիումը (անալգին) և ացետիլսալիցիլաթթուն (ասպիրին)։ Այս դեղամիջոցների օգտագործումը 15 տարեկանից փոքր երեխաների մոտ խստիվ խորհուրդ չի տրվում՝ լուրջ կողմնակի ազդեցությունների ռիսկի պատճառով։ Հազվադեպ դեպքերում դրանք կարող են նշանակվել միայն բժշկի հսկողության ներքո։
Բժիշկի կողմից քննարկված դեղամիջոցների երկրորդ խումբը մուկոլիտիկներն են (լորձը նոսրացնող դեղամիջոցներ)։
«Մուկոլիտիկները պետք է օգտագործվեն միայն նշանակման համաձայն և մանկաբույժի հսկողության ներքո, քանի որ 4-ից 6 տարեկան երեխաների մոտ լորձը արդյունավետորեն հազալու ունակությունը լիովին զարգացած է: Այս տարիքի երեխաների մոտ լորձի արտադրության ավելացումը կարող է ավելի մեծ վնաս հասցնել: Հազալը բնածին ռեֆլեքս է և չի պահանջում բուժում: Հազի հիմնական պատճառը պետք է պարզվի և բուժվի», – բացատրեց մասնագետը։
Երրորդ խումբը ներառում է տեղային անոթասեղմիչ դեղամիջոցներ (քթի խցանման դեպքում):
«Դրանք պետք է օգտագործվեն կարճատև կուրսերով՝ ոչ ավելի, քան հինգ օր և ոչ ավելի, քան օրական 2-3 անգամ: Այս խմբի դեղերի երկարատև օգտագործումը և/կամ չափից մեծ դոզան թուլացնում են թերապևտիկ ազդեցությունը և մեծացնում դեղորայքային ռինիտի (հոսող քիթ) և քթի լորձաթաղանթի ատրոֆիայի (նոսրացման) ռիսկը», – զգուշացրեց Ռախիմովան։
Չորրորդ խումբը ներառում է առաջին սերնդի հակահիստամինային դեղամիջոցներ, որոնք կարող են առաջացնել կողմնակի ազդեցություններ, ինչպիսիք են կենտրոնական նյարդային համակարգի դեպրեսիան և շնչառական կանգը: Այս դեղերի պատահական օգտագործումը հակացուցված է: Չափազանց հազվադեպ դեպքերում դրանք կարող են նշանակվել բժշկի խիստ հսկողության ներքո: Մասնագետը շեշտեց, որ մշակվել են արդյունավետ երկրորդ և երրորդ սերնդի հակահիստամինային դեղամիջոցներ, որոնք ունեն նվազագույն կողմնակի ազդեցություններ և հաստատվել են վեց ամսական և բարձր տարիքի երեխաների համար։
«Հինգերորդ խումբը ներառում է լուծի դեմ դեղամիջոցներ (լոպերամիդ): Այս դեղամիջոցը չպետք է օգտագործվի 5 տարեկանից փոքր երեխաների մոտ առանց բժշկի նշանակման և հսկողության, քանի որ այն կարող է առաջացնել աղիքային պատի կծկումների կրիտիկական նվազում, ինչը, իր հերթին, հանգեցնում է աղիքային չափազանց լայնացման և աղիքային պատի արյունամատակարարման խաթարման», – հավելեց նա։
Եզրափակելով՝ բժիշկը նշեց, որ մեծահասակների և երեխաների մոտ որևէ դեղամիջոց օգտագործելուց առաջ անհրաժեշտ է ուշադիր կարդալ հրահանգները և խորհրդակցել բժշկի հետ։