ՄԱԿ-ի Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի Կողմերի համաժողովի (COP17) շրջանակում կազմակերպված քննարկման մասնակիցները քննարկել են Հայաստանում կանաչ պարտատոմսերի զարգացումը, թողարկողների խրախուսումը և բնապահպանական գործունեության ֆինանսավորման հնարավորությունները
ԵՐԵՎԱՆ, 28 հոկտեմբերի․/ԱՌԿԱ/․ ՄԱԿ-ի Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի Կողմերի համաժողովի (COP17) շրջանակում կազմակերպված քննարկման մասնակիցները քննարկել են Հայաստանում կանաչ պարտատոմսերի զարգացումը, թողարկողների խրախուսումը և բնապահպանական գործունեության ֆինանսավորման հնարավորությունները:
Միջոցառման կազմակերպիչներն էին ՄԱԿ-ի «Կայուն ֆոնդային բորսաներ» նախաձեռնությունը (SSE) և Հայաստանի ֆոնդային բորսան (AMX)՝ «Պատասխանատու ներդրումների սկզբունքներ» կազմակերպության աջակցությամբ:
Քննարկումը նվիրված էր նրան, թե ինչպես տարածաշրջանի երկրներում ֆիքսված եկամտաբերությամբ գործիքների շուկաները կարող են նպաստել բնապահպանական գործունեության ֆինանսավորմանը և բնության ու կլիմայի հետ կապված նոր հնարավորությունների օգտագործմանը:
Անհրաժեշտ են խթաններ և պետության մասնակցությունը
Ամերիաբանկի Կապիտալի շուկաների և ներդրումային բանկային ծառայությունների բաժնի ղեկավար Շուշանիկ Հովսեփյանը հայտարարեց, որ կանաչ ֆինանսավորման զարգացումը պահանջում է պետական ինստիտուտների, ներդրողների, թողարկողների և պարտատոմսերի թողարկման կազմակերպիչների համագործակցություն:
«Հատկապես ընդգծվում էր այն հանգամանքը, որ առանց հստակ խթանող մեխանիզմների, իսկ երբեմն նույնիսկ առանց որոշակի պարտադրանքի, մենք չենք կարող հասնել լուրջ արդյունքների», — ասաց նա:
Հովսեփյանի խոսքով՝ ինստիտուցիոնալ ներդրողների համայնքը դեռևս բավարար չափով զարգացած չէ, որպեսզի դառնա շարժիչ ուժ և պահանջի առավել պատասխանատու ու կանաչ թողարկումներ՝ ուշադրություն դարձնելով ֆինանսավորման նպատակներին:
Նա ընդգծեց պետության մասնակցության անհրաժեշտությունն ընդհանուր օրակարգի ձևավորման և բիզնեսին աջակցելու գործում, որպեսզի վերջինս դառնա առավել պատասխանատու և հասնի կոնկրետ, չափելի արդյունքների շրջակա միջավայրի պահպանության և կայուն զարգացման ոլորտում:
Խոսելով Ամերիաբանկի փորձի մասին՝ Հովսեփյանը նշեց, որ բանկը պատմականորեն ունեցել է կանաչ ֆինանսավորման ոլորտի նախագծերի խոշորագույն պորտֆելը և 2020 թվականին առաջինն է թողարկել կանաչ պարտատոմսեր ոչ միայն Հայաստանում, այլև ամբողջ տարածաշրջանում:
Նրա խոսքով՝ այս փորձը հետագայում թույլ է տվել բանկին օգնել խոշոր հաճախորդներին իրականացնել կանաչ ֆինանսավորման և կայուն զարգացման հետ կապված պարտատոմսերի թողարկումներ:
Կանաչ պարտատոմսերի թողարկումը պետք է լինի ֆինանսապես ձեռնտու
AMX-ի Ցուցակման բաժնի ղեկավար Մարիա Հակոբյանը հայտնեց, որ բորսան վաղուց է համագործակցում ՄԱԿ-ի «Կայուն ֆոնդային բորսաներ» նախաձեռնության հետ, առավելապես կրթական ծրագրերի և գիտելիքների փոխանակման շրջանակում: Համատեղ քննարկման գաղափարն առաջացել է COP17-ի շրջանակում:
Նրա խոսքով՝ քննարկման մասնակիցները համաձայնել են Հայաստանում կայուն ֆինանսավորման զարգացման համար շուկայի բոլոր մասնակիցների փոխգործակցության կարևորության հետ:
«Շատ կարևոր է շուկայի բոլոր մասնակիցների համագործակցությունը, որպեսզի կանաչ պարտատոմսերի թողարկումը դառնա ֆինանսապես ձեռնտու թողարկողների համար, իսկ ներդրողներն ունենան բավարար գիտելիքներ՝ նման արժեթղթերում ներդրումներ կատարելու երկարաժամկետ հետևանքները հասկանալու համար», — ասաց Հակոբյանը:
Գնահատելով Հայաստանի կապիտալի շուկայում կանաչ ֆինանսավորման զարգացման տեմպերը՝ նա նշեց վերջին մի քանի տարիների ընթացքում բավականին նկատելի շարժը: Նրա խոսքով՝ Կենտրոնական բանկը մեծ աշխատանք է տանում այս ոլորտի կարգավորման ուղղությամբ, և որոշակի տեղաշարժեր արդեն տեղի են ունենում:
«Իհարկե, դեռ ամեն ինչ գտնվում է ամենասկզբնական փուլում, բայց, համենայն դեպս, կարծում եմ, որ սկիզբն արդեն դրված է», — ասաց Հակոբյանը:
Հայաստանում յուրաքանչյուր բիզնես կախված է բնությունից
ՄԱԿ-ի «Կայուն ֆոնդային բորսաներ» նախաձեռնության Ակադեմիայի ղեկավար Թիֆանի Գրաբսկին ընդգծեց կանաչ ֆինանսավորման կապը բնության և կենսաբազմազանության հետ:
«Եթե մենք պատրաստվում ենք պայքարել կլիմայի փոփոխության դեմ, պետք է նաև հասկանանք բնությունը: Այսպիսով, դա կարևոր է ոչ միայն գլոբալ, այլև տեղական մակարդակներում», — ասաց նա:
Գրաբսկին նշեց, որ Հայաստանն առանձնանում է կենսաբազմազանությամբ և բնական հարստություններով, որոնք անհրաժեշտ է պաշտպանել և պահպանել ինչպես բնակչության ու երկրի բարգավաճման, այնպես էլ բիզնեսի համար:
«Հայաստանում յուրաքանչյուր բիզնես այս կամ այն չափով կախված է բնությունից», — հայտարարեց նա:
Գրաբսկիի խոսքով՝ գլոբալ մասշտաբով համաշխարհային ՀՆԱ-ի 50%-ը բարձր կամ չափավոր բարձր աստիճանով կախված է բնությունից, իսկ բոլոր ընկերություններն այսպես թե այնպես օգտագործում են բնությունը թողարկվող ապրանքներում կամ ծառայություններում:
Նա ընդգծեց ֆինանսական միջոցների ուղղությունների և օգտագործմանը հետևելու կարևորությունը:
«Այս համաժողովում մենք բազմիցս լսել ենք, որ բնությանը վնաս հասցնող գործունեությանն ուղղվող յուրաքանչյուր 30 դոլարի դիմաց ընդամենը 1 դոլար է բաժին ընկնում դրա պահպանությանը: Հետևաբար, դեռ շատ երկար ճանապարհ ունենք անցնելու: Հենց այդ պատճառով ենք մենք այստեղ», — ասաց Գրաբսկին:
COP17-ի մասին
ՄԱԿ-ի Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի Կողմերի 17-րդ համաժողովը (COP17) անցկացվում է Երևանում 2026 թվականի հոկտեմբերի 19–30-ը:
Մասնակիցների ուշադրության կենտրոնում են կենսաբազմազանության պահպանման, էկոհամակարգերի վերականգնման, բնապահպանական ծրագրերի ֆինանսավորման մոբիլիզացման և Կունմինգ-Մոնրեալի կենսաբազմազանության ոլորտում համաշխարհային շրջանակային ծրագրի իրականացման հարցերը:
Այս ծրագրի առանցքային նպատակներից մեկը մինչև 2030 թվականը ցամաքային և ծովային տարածքների առնվազն 30%-ի պահպանման ապահովումն է: