ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի մասնակցության հնարավոր կասեցման հետևանքների սցենարային գնահատումը նախատեսում է ներկրվող գազի գնի բարձրացում՝ 1000 խորանարդ մետրի դիմաց 177,5 դոլարից հասնելով 300 դոլարի
ԵՐԵՎԱՆ, 20 հոկտեմբերի․ /ԱՌԿԱ/. ԵԱՏՄ-ին Հայաստանի մասնակցության հնարավոր կասեցման հետևանքների սցենարային գնահատումը նախատեսում է ներկրվող գազի գնի բարձրացում՝ հազար խորանարդ մետրի դիմաց 177,5 դոլարից հասնելով 300 դոլարի՝ մատակարարումների ֆիզիկական ծավալի պահպանման դեպքում։
Այս մասին ասված է Հայաստանի նկատմամբ ԵԱՏՄ պայմանագրի գործողության կասեցման հնարավոր հետևանքների մասին հաշվետվությունում, որը պատրաստել են Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի անդամները։
Հեղինակները նշում են, որ հազար խորանարդ մետրի դիմաց 300 դոլար գինը կրում է ցուցադրական բնույթ։ Փաստացի պայմանագրային գինը, հաշվի առնելով գազի համաշխարհային շուկայի իրավիճակը, կարող է ավելի բարձր լինել։
Նշված պայմաններում, հեղինակների հաշվարկների համաձայն, ԵԱՏՄ պետություններից Հայաստան գազի ներկրման արժեքը կավելանա 268,5 միլիոն դոլարով կամ 69%-ով՝ 2025 թ.-ի 389 միլիոն դոլարից հասնելով 657,5 միլիոն դոլարի՝ Միությանը երկրի մասնակցության հնարավոր կասեցումից հետո։
Հաշվետվությունը բնական գազը առանձնացնում է որպես առանձին ներմուծման խումբ՝ հաշվի առնելով մատակարարումների մեջ դրա զգալի մասնաբաժինը, գազամատակարարման ենթակառուցվածքների առանձնահատկությունները, մատակարարման աղբյուրների սահմանափակ մատչելիությունը և փոխարինման ցածր առաձգականությունը։
Հեղինակների գնահատմամբ՝ գազի ներկրման արժեքի ավելացումը կուղեկցվի արտադրողների ու տնային տնտեսությունների ծախսերի աճով և միջնաժամկետ ու երկարաժամկետ հեռանկարում բացասաբար կանդրադառնա Հայաստանի գնաճի և ՀՆԱ-ի վրա։
Հաշվետվությունում նաև նշվում է, որ գազի ներկրման արժեքի ավելացումը մասնակիորեն կփոխհատուցի արժեքային արտահայտությամբ ապրանքային այլ խմբերի մատակարարումների կրճատումը։ Ընդ որում, հեղինակները մատնանշում են Հայաստանի տնտեսության համար ծախսերի աճը։
Հանրապետության՝ ԵԱՏՄ-ին մասնակցության կասեցումը, փաստաթղթի համաձայն, կարող է ազդել Միության պետությունների հետ երկկողմ էներգետիկ համագործակցության պայմանների վրա, այդ թվում՝ ԵԱՏՄ գազի ընդհանուր շուկայի գործունեությանը Հայաստանի մասնակցության դադարեցման հետ կապված։
Հաշվետվությունը պատրաստվել է Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի նախագահների 2026 թվականի մայիսի 29-ի համատեղ հայտարարության կատարման շրջանակներում՝ Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի դեկտեմբերյան նիստում ներկայացնելու համար։
Հաշվետվության դրույթներին առավել մանրամասն կարելի է ծանոթանալ հղումով։