Եվրոպայի մի շարք երկրներում զանգվածային բողոքի ցույցեր են ընթանում, որոնք որոշ դեպքերում ուղեկցվում են ոստիկանության հետ բախումներով, հրկիզումներով և անկարգություններով
ԵՐԵՎԱՆ, 19 հոկտեմբերի․/Նովոստի–Արմենիա/․ Եվրոպայի մի շարք երկրներում զանգվածային բողոքի ցույցեր են ընթանում, որոնք որոշ դեպքերում ուղեկցվում են ոստիկանության հետ բախումներով, հրկիզումներով և անկարգություններով։
Առավել լարված իրավիճակ է ստեղծվել Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Իտալիայում և Ալբանիայում։ Պորտուգալիայում և Իսպանիայում բողոքի հիմնական պատճառներն են կյանքի թանկացումն ու բնակարանային ճգնաժամը։
Չնայած բողոքի ակցիաների տարբեր պատճառներին, դրանց հիմքում հիմնականում սոցիալ-տնտեսական խնդիրներն են, կրթության ոլորտի իրավիճակը, կոռուպցիայի վերաբերյալ դժգոհությունները և իշխանությունների քաղաքականության նկատմամբ անվստահությունը։
Ֆրանսիա․ հարյուր հազարավոր ցուցարարներ և զանգվածային անկարգություններ
Հոկտեմբերի 17-ին Ֆրանսիայում տեղի են ունեցել վերջին տարիների խոշորագույն բողոքի ցույցերից մի քանիսը։ ՆԳՆ տվյալներով՝ դրանց մասնակցել է շուրջ 550 հազար մարդ, իսկ կազմակերպիչների գնահատմամբ՝ 800 հազար։
Ցույցերն անցկացվել են Փարիզում, Մարսելում, Լիոնում, Բորդոյում, Լիլում, Ստրասբուրգում և այլ քաղաքներում։
Ինչպես հաղորդում է Reuters-ը, հիմնականում խաղաղ ցույցերը որոշ քաղաքներում վերածվել են բռնի բախումների։ Հրկիզվել են ավտոմեքենաներ, վնասվել խանութներ և պետական շենքեր։ Լիմոժում հրդեհից զգալիորեն տուժել է XIX դարում կառուցված քաղաքապետարանի պատմական շենքը։
Հոկտեմբերի 18-ի տվյալներով՝ ձերբակալվել է ավելի քան 2 հազար մարդ, տուժել է ոստիկանության ավելի քան 600 աշխատակից։ Փարիզում ցույցի մասնակիցներից մեկը մահացել է սրտի կանգից հետո։
Բողոքի շարժումը սկսվել է սեպտեմբերին՝ ուսուցիչների պակասից և կրթական հաստատությունների վիճակից դժգոհ աշակերտների ելույթներով։ Հետագայում նրանց միացել են արհմիություններն ու բնակչության այլ խմբեր՝ բողոքելով կյանքի թանկացման, սոցիալական անհավասարության և պետական ծախսերի կրճատման դեմ։
Վարչապետ Սեբաստիեն Լըկորնյուն բռնությունների պատասխանատվությունը դրել է ծայրահեղ ձախ խմբավորումների և հանցագործների վրա։ Նախագահ Էմանուել Մակրոնը դատապարտել է պետական հաստատությունների դեմ հարձակումները։
Հոկտեմբերի 18-ի երեկոյան նախատեսված է Մակրոնի ուղերձը ժողովրդին։
Բելգիա․ ուսանողների և ոստիկանության բախումներ
Բրյուսելում հոկտեմբերի 17-ին մի քանի հարյուր ցուցարարներ, հիմնականում երիտասարդներ, բողոքի ակցիա են անցկացրել կրթական բարեփոխումների և ուսման վարձերի բարձրացման դեմ։
Reuters-ի փոխանցմամբ՝ ցուցարարների մի մասը բախվել է ոստիկանության հետ, որն օգտագործել է արցունքաբեր գազ և ջրցան մեքենաներ։ Հաղորդվել է նաև շրջված ավտոմեքենայի մասին։
Ուսանողական ցույցեր են տեղի ունեցել նաև Լիեժում։ Բելգիական բողոքի ակցիաների մասնակիցները մասամբ ոգեշնչվել են հարևան Ֆրանսիայում ծավալված շարժումից։
Իտալիա․ անկարգություններ Միլանի կենտրոնում
Հոկտեմբերի 17-ին Միլանում պատերազմների և կյանքի թանկացման դեմ խաղաղ ցույցը վերածվել է ոստիկանության հետ բախումների։
Ինչպես հաղորդում է Associated Press-ը, դիմակավորված ցուցարարները քարեր են նետել ոստիկանների ուղղությամբ, հրկիզել բարիկադներ, թալանել խանութներ և վնասել ոստիկանական ավտոմեքենա։
Ոստիկանությունն օգտագործել է ջրցան մեքենաներ և արցունքաբեր գազ։ Ձերբակալվել է շուրջ 50 մարդ, տուժել է առնվազն երկու ոստիկան։
Բախումներ են տեղի ունեցել նաև Բոլոնիայում։ Վարչապետ Ջորջա Մելոնին դատապարտել է բռնություններն՝ ընդգծելով, որ ցույցերի իրավունքը չի արդարացնում ավերածություններն ու իրավապահների դեմ հարձակումները։
Ալբանիա․ պահանջում են վարչապետի հրաժարականը
Տիրանայում մի քանի օր շարունակվում են ուսանողների և այլ քաղաքացիների հակակառավարական ցույցերը։ Ցուցարարները պահանջում են վարչապետ Էդի Ռամայի հրաժարականը՝ դժգոհելով կոռուպցիայից, աշխատատեղերի պակասից և կրթական համակարգի խնդիրներից։
Reuters-ի հաղորդմամբ՝ ցուցարարները հրկիզել են կառավարական շենքեր և բախվել ոստիկանության հետ։ Իրավապահներն օգտագործել են արցունքաբեր գազ, ջրցան մեքենաներ և ռետինե փամփուշտներ։
Հոկտեմբերի 18-ի դրությամբ ոստիկանությունը հայտնել է 388 ցուցարարի մեղադրանք առաջադրելու մասին։
Ռաման մերժել է հրաժարականի պահանջները՝ հայտարարելով, որ անկարգությունները սպառնում են Ալբանիայի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու հեռանկարներին։
Պորտուգալիա․ բողոքում են կյանքի և բնակարանների թանկացման դեմ
Հոկտեմբերի 17-ին Լիսաբոնում տասնյակ հազարավոր մարդիկ մասնակցել են աշխատավարձերի և կենսաթոշակների բարձրացման, ինչպես նաև բնակարանների թանկացման դեմ միջոցներ ձեռնարկելու պահանջով ցույցին։
Reuters-ի տվյալներով՝ ակցիան կազմակերպել է երկրի խոշոր արհմիութենական միավորումներից մեկը՝ CGTP-ն։
AFP-ի հաղորդմամբ՝ Լիսաբոնի կենտրոնում բնակարանային ճգնաժամի դեմ բողոքող քաղաքացիները տասնյակ վրաններ են տեղադրել։ Նման ակցիաներ նախկինում անցկացվել են նաև Պորտուում։
Պորտուգալիայում բողոքի հիմնական ցույցերն անցել են առավելապես խաղաղ։
Իսպանիա․ բնակարանային ճգնաժամը խորացնում է դժգոհությունը
Իսպանիայում բողոքի ակցիաների հիմնական պատճառներն են վարձակալության գների բարձրացումը, մատչելի բնակարանների պակասը և վարձակալների վտարումները։
Ինչպես հաղորդում է Reuters-ը, դժգոհության նոր ալիքի պատճառներից մեկը դարձել է 87-ամյա Մարիկարմեն Աբասկալի վտարումը մադրիդյան բնակարանից, որտեղ նա ապրել էր ավելի քան 70 տարի։ Կինը մահացել է հոկտեմբերի 7-ին, իսկ նրա պատմությունը դարձել է բնակարանային ճգնաժամի խորհրդանիշերից մեկը։
Ցուցարարները պահանջում են ուժեղացնել վարձակալների պաշտպանությունը և սահմանափակել անշարժ գույքի շուկայում սպեկուլյացիաները։
Ի՞նչն է միավորում եվրոպական բողոքի ցույցերը
Չնայած տարբերություններին, եվրոպական երկրներում բողոքի ակցիաների հիմնական պատճառներից են բնակարանների և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների թանկացումը, կրթության ոլորտի խնդիրները, սոցիալական անհավասարությունը և իշխանությունների որոշումների նկատմամբ դժգոհությունը։
Որոշ երկրներում տնտեսական պահանջները վերածվել են քաղաքական պահանջների, այդ թվում՝ կառավարությունների հրաժարականի կոչերի։
Միաժամանակ, խոսքը միասնական կազմակերպված համաեվրոպական բողոքի շարժման մասին չէ։ Յուրաքանչյուր երկրում ցույցերն ունեն իրենց պատճառները, մասշտաբներն ու մասնակիցների կազմը, իսկ բռնությունների մակարդակը զգալիորեն տարբերվում է։
Առավել լարված իրավիճակը Ֆրանսիայում է, որտեղ զանգվածային սոցիալական ցույցերն ուղեկցվում են լուրջ անկարգություններով և մեծացնում քաղաքական ճնշումն իշխանությունների վրա։