Միջազգային հարաբերությունները բարդ են, հատկապես զենքի հարցում։ Իսրայելը հայտնվել է անհարմար իրավիճակում, երբ Հայաստանը ներկայացրել է Israel Aerospace Industries (IAI) ընկերության կողմից մշակված իր կամիկաձե անօդաչու թռչող սարքի տարբերակը, ինչը զայրացրել է նրա ամենամոտ մահմեդական դաշնակից Ադրբեջանին։ Այս մասին գրում է իսրայելական Globes-ը։
225 հանգույց և վիրաբուժական ճշգրտություն
Harop-ը կամիկաձե անօդաչու թռչող սարք է՝ տպավորիչ հնարավորություններով. 200 կիլոմետր թռիչքի հեռավորություն, մինչև ինը ժամ թռիչքի ժամանակ և 225 հանգույց առավելագույն արագություն՝ 15,000 ոտնաչափ բարձրության վրա: Շուրջ 16 կիլոգրամ պայթուցիկ նյութեր տեղափոխող անօդաչու թռչող սարքն ունի բարձր ճշգրտություն և կարող է հարձակվել ուղղահայաց և հորիզոնական անկյուններից: Նշվում է, թե 2020 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի երկրորդ պատերազմում IAI-ի կողմից արտադրված Harop-ը դարձավ Հայաստանի նկատմամբ Ադրբեջանի հաղթանակի խորհրդանիշը։
Արդյո՞ք իսրայելական տեխնոլոգիական գիտելիքներն արտահոսել են
Միաժամանակ, նշվում է, որ Հնդկաստանը շարունակում է մնալ իսրայելական պաշտպանական արդյունաբերության հիմնական հաճախորդը, որի գնումները կազմել են Իսրայելի պաշտպանական արտահանման մոտ 34%-ը 2020-2024 թվականների ընթացքում։ Ստոկհոլմի միջազգային խաղաղության հետազոտությունների ինստիտուտի (SIPRI) տվյալների համաձայն՝ այս գործարքների արժեքը գնահատվում է շուրջ 20,5 միլիարդ դոլար։
Հնդկաստանի հետ համագործակցության հիմնական մարտահրավերը վարչապետ Նարենդրա Մոդիի «Արտադրիր Հնդկաստանում» քաղաքականությունն է, որը կոչ է անում արտասահմանյան ընկերություններին՝ իրենց արտադրական գծերը և տեխնոլոգիական գիտելիքները փոխանցել Հնդկաստանին: Այս կերպ Հնդկաստանը ներմուծողից վերածվում է անկախ պաշտպանական արտահանողի, որը որոշ դեպքերում մրցակցում է Իսրայելի շահերի հետ, ինչպես այժմ տեղի է ունենում Հայաստանում։
Harop-ը հնդկական բանակի մարտական ծառայության մեջ է։ Անցյալ տարվա մայիսին՝ Պակիստանի դեմ գործողության ժամանակ, հնդիկները մեծ մասշտաբով տեղակայել էին իսրայելական անօդաչու թռչող սարքը։ Այնուհետև, 2025 թվականի հոկտեմբերին, հայկական Davaro ընկերությունը ներկայացրել է Dragonfly-3 անօդաչու թռչող սարքը, որը Harop-ի ճշգրիտ պատճենն է։
Ըստ լրատվամիջոցի՝ հնդկական կապը պարզ դարձավ անցյալ շաբաթ, երբ Նյու Դելիից պատվիրակություն այցելեց Հայաստան և ավելի մանրամասն դիտեց նոր անօդաչու թռչող սարքը։ Dragonfly 3-ի թևերի բացվածքը 3000 միլիմետր է, թռիչքի առավելագույն քաշը՝ 42 կիլոգրամ, իսկ բեռնատարողությունը՝ 5 կիլոգրամ։ Davaro-ի տվյալներով՝ անօդաչու թռչող սարքը կարող է օդում մնալ մեկ ժամ, թռչել ժամում 126 կիլոմետր արագությամբ և գործել մինչև 120 կիլոմետր հեռավորության վրա։
Իսրայելի պաշտպանական արդյունաբերության ոլորտի բարձրաստիճան ղեկավարը Globes-ին ասել է, որ, իր կարծիքով, տեխնոլոգիական գիտելիքները Հայաստան են հասել Հնդկաստանից։ Միևնույն ժամանակ, Globes-ը տեղեկացել է, որ Ադրբեջանը խորապես դժգոհ է իրավիճակից, քանի որ նման ռազմավարական միջոցի տիրապետումը Հայաստանի կողմից ուղղակի սպառնալիք է ներկայացնում նրա անվտանգության համար։
IAI ընկերությունն արձագանքել է ստեղծված իրավիճակին։
«Israel Aerospace Industries-ը չի ճանաչում հոդվածում նշված գնահատականները և դրանց մաս չի կազմում։ Israel Aerospace Industries-ը իր բոլոր միջազգային համագործակցություններում, այդ թվում՝ Հնդկաստանում համագործակցության շրջանակներում, գործում է բացառապես օրենքի և Պաշտպանության նախարարության՝ Պաշտպանության արտահանման վերահսկողության գործակալության (DECA) ուղեցույցների համաձայն», ասվում է հայտարարությունում։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի