Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հեռախոսազրույց են ունեցել ամերիկյան պատվիրակության՝ Մոսկվա և Կիև այցերից երկու օր անց։
Ռուսական լրատվական գործակալություններին երկու նախագահների զրույցի մանրամասները ներկայացրել է Վլադիմիր Պուտինի օգնական Յուրի Ուշակովը։ Նրա խոսքով՝ Թրամփն ու Պուտինը մտքեր են փոխանակել ԱՄՆ նախագահի հատուկ բանագնաց Սթիվ Ուիթքոֆի և Թրամփի փեսա Ջարեդ Քուշների՝ սեպտեմբերի 5-6-ը Մոսկվա և Կիև կատարած այցերի վերաբերյալ, գրում է BBC-ն:
«Նշված ամերիկացի ներկայացուցիչների այցերի արդյունքները դրական են գնահատվել», — նշել է Ուշակովը։
Զրույցի առանցքում եղել են Ուկրաինայում պատերազմի կարգավորման հարցերը։ Ուշակովի փոխանցմամբ՝ Թրամփը խոսել է «հակամարտության հնարավորինս արագ դադարեցման ցանկալիության» մասին, քանի որ դա հեռանկարներ կբացեր ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի հարաբերությունների, այդ թվում՝ առևտրատնտեսական կապերի վերականգնման համար։
Թրամփը ցանկություն է հայտնել իր նախագահության ընթացքում հասնել «բեկման», իսկ Պուտինն աջակցել է նրա «տրամադրվածությանը՝ երկու մեծ տերությունների միջև հնարավոր կառուցողական համագործակցության հաստատման համատեքստում»։
Ուշակովի հայտարարության համաձայն՝ Ռուսաստանի նախագահը Թրամփին ներկայացրել է նաև ռազմաճակատում տեղի ունեցող իրադարձությունների «օբյեկտիվ և հանգամանալից վերլուծություն»։
Հրապարակման մեջ նշվում է, որ ռուսական բանակի ռազմաճակատային հաջողությունների վերաբերյալ Վլադիմիր Պուտինի հայտարարությունները հաճախ չեն համապատասխանել իրականությանը։ Օրինակ՝ սեպտեմբերի սկզբին նա հայտարարել էր, թե ռուս զինվորականները կրկին գրավել են Դոնեցկի մարզի Սվյատոգորսկը, սակայն դա չեն հաստատել ոչ Deepstate-ը, ոչ էլ Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտը։ Սվյատոգորսկի գրավման մասին հաղորդագրությունը հերքել է նաև Վլադիմիր Զելենսկին։
«Ի դեպ, նշվել է նաև, թե ամերիկացիներն իրականում ինչ կարող էին անել ռազմական գործողությունների հնարավորինս արագ ավարտի համար», — հավելել է նա։
Բացի այդ, Պուտինն ընդգծել է, որ Ռուսաստանը եվրոպական երկրների նկատմամբ «ագրեսիվ ծրագրեր չունի»։
Սպիտակ տունն առայժմ չի մեկնաբանել Թրամփի և Պուտինի հեռախոսազրույցը։
Սա 2026 թվականի սկզբից Պուտինի և Թրամփի հինգերորդ հեռախոսազրույցն է եղել։ Նախորդ անգամ նրանք հեռախոսով խոսել են հուլիսի 4-ին, և Կրեմլի հաղորդմամբ՝ այդ զրույցը տևել է գրեթե մեկուկես ժամ։
Ուշակովը, ներկայացնելով նախագահների քննարկած թեմաները, չի հիշատակել ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և Ուկրաինայի ներկայացուցիչների հնարավոր եռակողմ հանդիպումը։ Վլադիմիր Զելենսկին հայտարարել է, որ պատերազմի ավարտի շուրջ բանակցությունները կարող են վերադառնալ ԱՄՆ-ի, Ուկրաինայի և Ռուսաստանի մասնակցությամբ եռակողմ ձևաչափին։
Նրա խոսքով՝ առաջիկայում Ուկրաինայի ներկայացուցիչները պատրաստվում են հանդիպել «եվրոպացիների և ամերիկացիների հետ՝ ինչպես ղեկավարության, այնպես էլ խորհրդականների մակարդակով»։
«Այնուհետև մենք բոլորս պատրաստվելու ենք Ուկրաինայի, Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի եռակողմ հանդիպմանը և մոտեցնելու ենք դրա անցկացումը։ Եթե բոլոր կողմերը համաձայնեն, մենք նաև ցանկանում ենք այն անցկացնել աշնանը։ Եթե ստացվի սեպտեմբերին, հրաշալի կլինի՝ որքան շուտ, այնքան լավ», — սեպտեմբերի 8-ին լրագրողներին ասել է Զելենսկին։
Զելենսկու խոսքով՝ հանդիպումը կարող է անցկացվել Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, Շվեյցարիայում կամ Թուրքիայում։
Ուկրաինայի նախագահն առանձին ընդգծել է, որ Եվրոպան արդեն բանակցությունների մաս է կազմում և մասնակցելու է «բանակցությունների բոլոր ապագա ձևաչափերին»։
Կրեմլի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել է, որ Մոսկվան ակնկալում է Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի մասնակցությամբ եռակողմ բանակցությունների վերսկսում։
«Ամերիկացի բանակցողները շատ ժամանակ և ջանք են ծախսում՝ այս օրերին տեղաշարժվելով Մոսկվայի և Կիևի միջև և փոխանցելով երկու կողմերի դիրքորոշումները։ Հուսով ենք, որ այս առումով որոշակի տեղաշարժեր կնկատվեն։ Մենք ակնկալում ենք եռակողմ ձևաչափով՝ Ռուսաստանի, Ուկրաինայի և ԱՄՆ-ի մասնակցությամբ բանակցությունների վերսկսում», — ասել է նա՝ ըստ ռուսական ՌԲԿ-ի։
Միևնույն ժամանակ Պեսկովը չի հստակեցրել, թե երբ կարելի է ակնկալել այդ ձևաչափով բանակցությունների վերսկսումը։ Նա միայն հավելել է, որ եվրոպացիների մասնակցությունը բանակցություններին կարող է ավելի շուտ բարդացնել գործընթացը, քան նպաստել դրան։
«Սուսպիլնե» և «Ուկրաինսկայա պրավդա» պարբերականները գրել են, որ Ռուսաստանը կարող է պատրաստ լինել բանակցությունների Պետդումայի՝ սեպտեմբերի 18-20-ը նախատեսված ընտրություններից հետո։ Այդ մասին լրագրողներին հայտնել են եվրոպական աղբյուրները։ Երկու լրատվամիջոցների տվյալներով՝ հնարավոր բանակցությունները քննարկվել են Կիևում Ուիթքոֆի և Քուշների հետ հանդիպմանը, որին մասնակցել են նաև եվրոպացի պաշտոնյաներ։
Վլադիմիր Զելենսկին նշել է, որ հնարավոր եռակողմ հանդիպման ընթացքում քննարկվող թեմաների թվում կարող են լինել էներգետիկան, հացահատիկը և գերիների փոխանակումը։
ՌԲԿ-Ուկրաինան, հղում անելով սեփական աղբյուրին, երեքշաբթի հայտնել է, որ Թրամփի հատուկ ներկայացուցիչների՝ Մոսկվա և Կիև կատարած այցերի արդյունքներով քննարկվել է «մինչև ձմեռ կամ ձմռան ընթացքում առնվազն սահմանափակ հրադադարի, օրինակ՝ էներգետիկ օբյեկտներին փոխադարձ հարվածներից հրաժարվելու» հնարավորությունը։
«Այնուհետև կարող են հնարավորություններ առաջանալ հետագա կարգավորման համար», — նշել է ՌԲԿ-Ուկրաինայի իրազեկ զրուցակիցը։
Ամերիկյան պատվիրակությունը նախ սեպտեմբերի 5-ին այցելել է Մոսկվա, իսկ հաջորդ օրը՝ Կիև։ Նրանք ԱՄՆ են վերադարձել երկուշաբթի՝ սեպտեմբերի 7-ին։