Էներգետիկ ճգնաժամը արագացնում է անցումը վերականգնվող էներգիային

Մերձավոր Արևելքում հակամարտությունը հանգեցրել է 1973 թվականի Յոմ Կիպուրի պատերազմից ի վեր խոշորագույն էներգետիկ ճգնաժամին, նշվում է Energy Transitions Commission միջազգային վերլուծական կենտրոնի զեկույցում։ Հորմուզի նեղուցի փակումը խաթարել է նավթի մատակարարումները՝ ազդելով համաշխարհային առաջարկի 8%-ի վրա։ Համեմատության համար՝ 1973 թվականի արաբական նավթային էմբարգոն ընդգրկել էր առաջարկի 7%-ը։ Նավթի գինը ներկայիս ճգնաժամի ընթացքում 70 դոլարից հասել է առավելագույնը 126 դոլարի մեկ բարելի դիմաց։

Ներկայիս ճգնաժամի հիմնական տարբերությունը 1970-ականներից նավթին և գազին հասանելի այլընտրանքների առկայությունն է։ Արևային և հողմային էլեկտրակայաններում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը կարող է ավելի էժան լինել, քան հանածո վառելիքի ձեռքբերումը, իսկ նոր հզորությունների գործարկումը՝ զգալիորեն ավելի արագ։ Օրինակ՝ խողովակաշարի կառուցումը պահանջում է առնվազն հինգ տարի, մինչդեռ հողմային կայանները հնարավոր է կառուցել մի քանի ամսում։

Նավթի թանկացումն արդեն խթանել է վերականգնվող էներգետիկայի պահանջարկը։ 50 երկիր Չինաստանից արևային վահանակների ներմուծումը հասցրել է ռեկորդային մակարդակի։ Մեծ Բրիտանիայում աճել է ջերմային պոմպերի նկատմամբ հետաքրքրությունը, իսկ էլեկտրամոբիլների մասնաբաժինը նոր մարդատար ավտոմեքենաների վաճառքում գերազանցում է 40%-ը Չինաստանում, հասնում 28%-ի Մեծ Բրիտանիայում և 23%-ի՝ Եվրամիությունում։

Հորմուզի նեղուցի փակումը կառավարություններին դրդել է ավելացնել ներդրումները վերականգնվող էներգետիկայում։ Գերմանիան հայտարարել է 8 մլրդ եվրո հատկացնելու մասին, Իսպանիան և Պորտուգալիան արագացրել են համապատասխան նախագծերի հաստատումն ու էլեկտրացանցերին միացումը, իսկ Հարավային Կորեան վերականգնվող էներգիայի հզորությունների նպատակային ցուցանիշը բարձրացրել է 37-ից մինչև 100 ԳՎտ։

Զեկույցի հեղինակների գնահատմամբ՝ վերականգնվող էներգետիկայի արագ զարգացումը կարող է էապես նվազեցնել համաշխարհային տնտեսության կախվածությունը Հորմուզի նեղուցով մատակարարումներից։ Նավթի համաշխարհային պահանջարկը կարող է կրճատվել 16–20%-ով, իսկ բնական գազինը՝ 26–34%-ով։ Ջեռուցման և սննդի պատրաստման էլեկտրիֆիկացումը կարող է գազի սպառումը նվազեցնել մոտ 13%-ով, իսկ էլեկտրամոբիլների տարածումը՝ նավթի համաշխարհային պահանջարկը 10–12%-ով։

Leave a comment