Դատախազությունը պահանջում է Խաչատրյանից բռնագանձել 193 անշարժ գույք, մոտ 18 մլրդ դրամ

ՀՀ ՊԵԿ նախկին նախագահ, ՀՀ ֆինանսների նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանի նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել, հայտնում է դատախազությունը:

Ավելի վաղ հայտնի դարձավ, որ Խաչատրյանը ձերբակալվել է:

Քրեական վարույթներից զատ, Հակակոռուպցիոն դատարանում քննվող ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման հայցերի շրջանակում Խաչատրյանից և նրան փոխկապակցված անձանցից, այդ թվում՝ որդիներից, պահանջվում է բռնագանձել՝

• 193 անշարժ գույք, որոնց թվում են Կենտրոն վարչական շրջանում գտնվող 46 բնակարան և Կոտայքի մարզում գտնվող 89 անշարժ գույք,
• 29 իրավաբանական անձում մասնակցություն, այդ թվում՝ «ՄԵԳԱՍՊՈՐՏ» ՍՊԸ-ում և «ՄԵԳԱ ՖՈՒԴ» ՍՊԸ-ում,
• 14 շարժական գույք,
• մոտ 1 միլիարդ 451 միլիոն ԱՄՆ դոլարի չափով ձեռքբերված պարտատոմսեր,
• մոտ 147 հազար ԱՄՆ դոլարի ավանդ,
• մոտ 23 միլիոն 81 հազար ԱՄՆ դոլարի, 409 միլիոն 806 հազար ՀՀ դրամի և 9750 եվրոյի չափով փոխառության պահանջի իրավունք,
• մոտ 17 միլիարդ 761,5 միլիոն դրամ։

Խաչատրյանի նկատմամբ Քննչական կոմիտեում քննվող քրեական վարույթի շրջանակում 2026 թվականի հունիսի 7-ին հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխվել և լրացվել է։

1. Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի նախկին նախագահ, ֆինանսների նախկին նախարար Գ.Խ.-ին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2008-2010 թվականներին «Պրոգրես Արմենիա» ՍՊ և «Լոկալ Դիվելոփերզ» ՍՊ ընկերությունների տնօրեն Ս.Մ.-ից անշարժ գույքեր է ստացել որպես կաշառք։ Ըստ մեղադրանքի՝ դրա դիմաց նա պետք է ծառայության գծով ընդհանուր հովանավորչություն իրականացներ, հարկային ու մաքսային մարմինների կողմից ընկերությունների գործունեության համար խոչընդոտներ չստեղծեր, տնտեսական գործունեությունը հնարավորինս զերծ պահեր վարչական միջամտությունից, մեղմեր վերահսկողական գործառույթները և առանձին դեպքերում առավել բարենպաստ վարչական ակտեր կայացներ։

Գ.Խ.-ի որդու՝ Գր.Խ.-ի անունով ձևակերպվել են Երևանի Հյուսիսային պողոտա 3 հասցեում գտնվող երկու բնակարան և չորս ավտոհանգրվան, իսկ Գ.Խ.-ի որդիներ Գր.Խ.-ի ու Ա.Խ.-ի անուններով՝ Հյուսիսային պողոտա 5 հասցեի շենքում գտնվող երեք տարածք։

Ըստ վարույթի՝ գույքերի հանցավոր ծագումը թաքցնելու և դրանց ձեռքբերմանն օրինական տեսք հաղորդելու նպատակով գործարքները կատարվել են ձևական առուվաճառքի պայմանագրերով՝ դրանցում ամրագրելով շուկայական արժեքից էականորեն ցածր գներ։ Մասնավորապես, ձևականորեն կնքված պայմանագրերում անշարժ գույքերի ձեռքբերման ընդհանուր արժեքը կազմել է 484 միլիոն դրամ, մինչդեռ գործարքների պահին դրանց ընդհանուր շուկայական արժեքը կազմել է 2 միլիարդ 179 միլիոն 51 հազար դրամ։

2․ 2011-2017 թվականներին «Դիլիջան» ուսումնական կենտրոնի վերակառուցման և գույքով համալրման նպատակով Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեն ու Ֆինանսների նախարարությունը մի շարք պայմանագրեր են կնքել, որոնցից 21-ը՝ «Սահակյանշին» ՓԲ ընկերության հետ։ Դրանցից 12-ով նախատեսվել են կենտրոնի շենք-շինությունները 30 մմ հաստությամբ տրավերտինե սալիկներով երեսապատելու աշխատանքներ։

Կատարողական ակտերում արձանագրվել է 17506,371 քմ ծավալով՝ ընդհանուր 714 միլիոն 451 հազար դրամ արժողությամբ աշխատանքների կատարում։ Մինչդեռ փաստացի իրականացված աշխատանքների ծավալը կազմել է 15411,3 քմ՝ արձանագրվածից 2095,071 քմ-ով պակաս։

Փաստացի չիրականացված 2095,071 քմ աշխատանքի համար պետական միջոցներից վճարվել է 85 միլիոն 497 հազար դրամ։ Միաժամանակ փաստացի կատարված աշխատանքների յուրաքանչյուր քառակուսի մետրի համար միջին շուկայական արժեքից բարձր վճարման հետևանքով «Սահակյանշին» ՓԲ ընկերությանը հավելյալ փոխանցվել է ևս 89 միլիոն 83 հազար դրամ։

3․ Գ.Խ.-ին մեղադրանք է առաջադրվել իր որդու՝ Ա.Խ.-ի, ինչպես նաև իրենց հետ փոխկապակցված Հ.Թ.-ի և այլ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ պաշտոնատար անձանց կողմից պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման միջոցով «Երևանի Վ.Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարան» ՊՈԱԿ-ին պատկանած՝ Երևանի Պուշկինի փողոցի 38/1 շենքի թիվ 59 հասցեում գտնվող 451,1 քմ մակերեսով անշարժ գույքի ու դրա անբաժանելի մասը կազմող հողամասի՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերման գործընթացին մասնակցելու համար։

Գույքը ձևականորեն ձեռք է բերվել Գ.Խ.-ի և Ա.Խ.-ի հետ փոխկապակցված Հ.Թ.-ի անունով՝ 215 միլիոն 228 հազար դրամով։ Հետագայում՝ 2017 թվականին, այն 75 միլիոն դրամով, ձևական առուվաճառքի պայմանագրի հիման վրա, գրանցվել է Գ.Խ.-ի որդու՝ Ա.Խ.-ի անունով։

Մինչ այդ ՀՀ կրթության և գիտության նախկին նախարար Ա.Ա.-ի ու Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարան» ՊՈԱԿ-ի ռեկտոր Գ.Գ.-ի միջև նախնական համաձայնություն է ձեռք բերվել, որից հետո որոշվել է արհեստականորեն 25 տոկոսով բարձրացնել համալսարանի դասախոսների աշխատավարձերը՝ ՊՈԱԿ-ի համար լրացուցիչ ֆինանսական ծանրաբեռնվածություն ստեղծելու նպատակով։ Հետագայում Գ.Գ.-ն նվազեցրել է ՊՈԱԿ-ի դասախոսական կազմի՝ 25 տոկոսով բարձրացված աշխատավարձերը՝ վերականգնելով նախկին չափը։

ՊՈԱԿ-ի ֆինանսական կայունությունը «վերականգնելու» նպատակով՝ Գ.Գ.-ն դիմել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Ա.Ա.-ին։ Դրանից հետո Ֆինանսների նախարարության և ՊՈԱԿ-ի միջև կնքված վարկային պայմանագրի հիման վրա նախարարությունը 200 միլիոն դրամի բյուջետային վարկ է տրամադրել։ Միևնույն ժամանակ, ըստ նախահաշվի կատարողականի, տարեվերջին ՊՈԱԿ-ի բյուջեում առկա գումարը կազմել է 541 միլիոն 562 հազար դրամ։

Վարկը մարելու պատրվակով, սակայն իրականում Երևանի Պուշկինի 38/1 հասցեում գտնվող տարածքը ՊԵԿ նախկին նախագահ, ֆինանսների նախկին նախարար Գ.Խ.-ին ու նրա որդի Ա.Խ.-ին անխոչընդոտ «օտարելու» նպատակով, ՀՀ կրթության և գիտության նախկին նախարար Ա.Ա.-ն հանձնարարել է ՊՈԱԿ-ի ռեկտոր Գ.Գ.-ին առաջարկել օտարել նշված գույքը և ստացված գումարով մարել վարկային պարտավորությունները։

Ա.Ա.-ի հանձնարարությունից հետո Գ.Գ.-ն ու Ար.Ա.-ն 2014 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, անտեսելով «Կրթության մասին» օրենքի 45-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված արգելքը և հաշվի չառնելով, որ վարկի մարման վերջնաժամկետին դեռ 11 ամիս է մնացել, իսկ ՊՈԱԿ-ի ֆինանսական վիճակը հնարավորություն է տվել մարել պարտավորությունները, գրություն են ուղարկել ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Ա.Ա.-ին։ Դրանով նրանք խնդրել են համալսարանի ֆինանսական վիճակն արագ կայունացնելու նպատակով օտարել ՊՈԱԿ-ի նշված գույքը։

Արդյունքում Գ.Խ.-ի և Ա.Խ.-ի հետ փոխկապակցված Հ.Թ.-ն 215 միլիոն 228 հազար դրամով ձեռք է բերել Երևանի Պուշկինի փողոցի 38/1 շենքի թիվ 59 հասցեում գտնվող 451,1 քմ մակերեսով անշարժ գույքը։ 2017 թվականին այն 75 միլիոն դրամով՝ ձևական առուվաճառքի պայմանագրով, գրանցվել է Գ.Խ.-ի որդու՝ Ա.Խ.-ի անունով։4․ Առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացման դրվագ՝ 151 միլիոն 126 հազար դրամի հանցավոր ծագումը թաքցնելու եղանակով

4․ Գ.Խ.-ին մեղադրանք է առաջադրվել նաև «Հղկող հաստոց» ՓԲԸ-ի գործադիր տնօրեն Վ.Ս.-ի և իր ազգական Ռ.Գ.-ի հետ նախնական համաձայնությամբ 151 միլիոն 126 հազար դրամի փողերի լվացում կատարելու համար։

Մասնավորապես, 2009 թվականի հուլիսի 15-ին կնքված անշարժ գույքի առուվաճառքի պայմանագրով Ռ.Գ.-ի անունով ձեռք է բերվել Գյումրու Գ. Նժդեհի փողոց 1/2 հասցեում գտնվող անշարժ գույքերի համալիրը։ Այն ներառել է 6,4199 հա հողամաս, դրա վրա գտնվող 13,678.20 քմ մակերեսով գլխավոր մասնաշենք, 866,26 քմ մակերեսով եռակցման արտադրամաս, երկու՝ 534,96 քմ մակերեսով անգար, 292,91 քմ մակերեսով վարչական մաս, 18 քմ և 72 քմ մակերեսով տնակներ, ինչպես նաև տարբեր մակերեսներով պարիսպներ։ Գույքի ընդհանուր կադաստրային արժեքը կազմել է 122 միլիոն 876 հազար դրամ։

Անշարժ գույքի սեփականության իրավունքը գրանցվել է Ռ.Գ.-ի և նրա կնոջ՝ Ձ.Գ.-ի անուններով, որից հետո այն մի քանի անգամ օգտագործվել է փոխկապակցված երրորդ անձանց պարտավորությունների ապահովման համար։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 12-ին գույքը գրավադրվել է «Էյչ-Էս-Բի-Սի Բանկ Հայաստան» ՓԲԸ-ում՝ «ՅՈՒՔՈՄ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Հ.Ե.-ին և «ԱՅՅՈՒՆԵԹՖՈՐՔՍ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Ա.Ե.-ին տրամադրված 10 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վարկային պարտավորությունն ապահովելու նպատակով։

2016 թվականի նոյեմբերի 10-ին նույն գույքը գրավադրվել է «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ում՝ Ա.Ե.-ին տրամադրված 4,8 միլիարդ դրամի պարտավորության ապահովման համար։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 12-ին գույքը կրկին գրավադրվել է «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ում՝ «Յուքոմ» ՍՊԸ-ի տնօրեն Հ.Ե.-ին տրամադրված 28 միլիոն ԱՄՆ դոլարի պարտավորությունն ապահովելու նպատակով։

2023 թվականի հոկտեմբերի 27-ին նույն անշարժ գույքը դարձյալ գրավադրվել է «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ում՝ «Յուքոմ» ՍՊԸ-ին տրամադրված 30 միլիարդ դրամի պարտավորությունն ապահովելու համար։

Ըստ վարույթի՝ նշված գործողություններով հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքն ու դրա շարժընթացի և շրջանառության արդյունքում ստացված եկամուտները ներդրվել են օրինական շրջանառության մեջ, դրանց տրվել է օրինական տեսք, իսկ իրական բնույթը, ծագման աղբյուրն ու շարժը թաքցվել են։

Այսպիսով, Գ.Խ.-ի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել 18.04.2003 թվականին ընդունված Քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով։

2026 թվականի օգոստոսի 24-ին ստացվել են ՊԵԿ նախկին նախագահ, ֆինանսների նախկին նախարար Գ.Խ.-ի վերաբերյալ 2025 թվականի հունիսի 19-ին և 2026 թվականի հունիսի 22-ին նշանակված դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննությունների արդյունքները։

Փորձաքննություններով արձանագրվել է, որ Գ.Խ.-ն վիրահատական միջամտության կարիք չի ունեցել, իսկ դրա անհրաժեշտությունը ներկայում կարող է գնահատվել ՄՌՏ հետազոտությունից հետո, որից Գ.Խ.-ն հրաժարվել է։ Համապատասխան ցուցման դեպքում վիրահատությունը հնարավոր է իրականացնել ՀՀ բժշկական հաստատությունների մասնագիտացված բաժանմունքներում։ Նշվել է նաև, որ ներկայում Հայաստանում առկա են նման վիրահատության համար անհրաժեշտ գործիքակազմը, տեխնիկական միջոցներն ու համապատասխան մասնագետները։

Հանձնաժողովային փորձաքննության եզրակացությամբ արձանագրվել է նաև, որ Գ.Խ.-ն չունի այնպիսի առողջական խնդիրներ, որոնք կարող են խոչընդոտել քրեական վարույթով որևէ վարութային գործողության նրա մասնակցությանը։