ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ձեռք բերված ժամանակավոր համաձայնությունների ֆոնին Թեհրանի պահպանողական առաջնորդները զուգահեռաբար նախապատրաստվում են ռազմական գործողությունների նոր, ավելի ընդգրկուն փուլին: The Wall Street Journal-ի փոխանցմամբ՝ կալանավորված հաղորդագրություններն ու հետախուզական տվյալները վկայում են Իրանի ռազմավարության կտրուկ փոփոխության մասին: Նպատակը մեկն է՝ զգալիորեն բարձրացնել պատերազմի գինը Վաշինգտոնի և նրա տարածաշրջանային դաշնակիցների համար:
Դիվանագիտության ձախողումը և «կոշտ գծի» հաշվարկները
Հունիսի կեսերին նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Իրանի միջև ստորագրված փոխըմբռնման հուշագրից հետո Սպիտակ տան ներկայացուցիչները փորձում էին ապահովել համաձայնագրի իրագործումը՝ Հորմուզի նեղուցով նավագնացությունը վերականգնելու և էսկալացիան նվազեցնելու ակնկալիքով:
Սակայն, ըստ իրանցի և արաբ պաշտոնյաների, Թեհրանում հավաքված «կոշտ գծի» ներկայացուցիչները եկել են այն եզրահանգման, որ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի առաջարկած համաձայնագիրը ընդամենը táctical քայլ էր՝ համաշխարհային տնտեսական ճնշումը մեղմելու և ապագա հարձակումների համար ժամանակ շահելու նպատակով: Արդյունքում՝ Իրանն վերջին երկու ամիսներն օգտագործել է ոչ թե խաղաղության, այլ խոշոր պատերազմի պատրաստվելու համար:
|
Գործընթաց / Իրադարձություն |
ԱՄՆ-ի և դաշնակիցների ակնկալիքը |
Իրանի պահպանողականների արձագանքը |
|
Հունիսյան հուշագիր (MOU) |
Հորմուզի նեղուցի վերաբացում, ռազմական լարվածության իջեցում |
Դիտարկվել է որպես ԱՄՆ-Իսրայել ժամանակ շահելու փորձ |
|
Դիվանագիտական բանակցություններ |
Կայուն հրադադար և էներգետիկ հոսքերի ապահովում |
Բանակցություններից հրաժարում, ռազմական վերախմբավորում |
|
Ստացված հետախուզական տվյալներ |
– |
Գաղտնի ծրագրի մշակում՝ ԱՄՆ-ի համար պատերազմի գինը բարձրացնելու նպատակով |
Պատճառահետևանքային կապը
ԱՄՆ-ի և Իսրայելի նկատմամբ խորը անվստահությունը պատճառ է դարձել, որ Իրանի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը դիվանագիտական հուշագիրը դիտարկի որպես թակարդ, ինչն էլ հանգեցրել է երկրի ռազմավարության փոփոխությանը՝ ուղղված տարածաշրջանում պատերազմի գինը Վաշինգտոնի համար առավելագույնի հասցնելուն:
Գործնական ազդեցությունը
Իրանի կողմից իրականացվող նախապատրաստությունները մեծացնում են Մերձավոր Արևելքում լայնամասշտաբ բախման ռիսկերը: Սա կարող է հանգեցնել Հորմուզի նեղուցի երկարատև փակմանը, նավթի համաշխարհային գների կտրուկ աճին և տարածաշրջանում ԱՄՆ ռազմական ներկայության նոր էսկալացիային: