Մխիթարյան, Օբամա, դա Վինչի. ի՞նչն է նրանց միավորում

ԵՐԵՎԱՆ, 13 օգոստոսի. /Նովոստի-Արմենիա/․ Ի՞նչն է միավորում հայ ֆուտբոլիստ Հենրիխ Մխիթարյանին, ԱՄՆ 44-րդ նախագահ Բարաք Օբամային և իտալացի նկարիչ Լեոնարդո դա Վինչիին։ Նրանց միավորում է մեկ առանձնահատկություն՝ ձախլիկ լինելը։

Աշխարհը հիմնականում ստեղծված է աջլիկների համար. դռների բռնակներից մինչև մկրատներ ու համակարգչային մկնիկներ։ Բայց մարդկության յուրաքանչյուր տասներորդ ներկայացուցիչ ամեն օր այս աշխարհին մի փոքր այլ՝ «ձախ» կողմից է նայում։

Օգոստոսի 13-ին նշվում է Ձախլիկների միջազգային օրը։ Այս օրը ոչ միայն առիթ է հիշելու հայտնի ձախլիկներին, այլև ուշադրություն հրավիրելու այն փոքր ու երբեմն աննկատ դժվարություններին, որոնց ձախլիկները հանդիպում են առօրյայում։

Ձախլիկ լինելը վաղուց այլևս չի ընկալվում որպես «սխալ» կամ սովորություն, որը պետք է փոխել։ Ավելին՝ գիտնականները մինչ օրս ուսումնասիրում են, թե գենետիկական, կենսաբանական և զարգացման ինչ գործոններ են ազդում մարդու՝ աջ կամ ձախ ձեռքը նախընտրելու վրա։

Ի դեպ, տարածված կարծիքը, թե աջլիկների մոտ «աշխատում է» հիմնականում ձախ, իսկ ձախլիկների մոտ՝ աջ կիսագունդը, չափազանց պարզեցված է։ Մարդու ուղեղի երկու կիսագնդերն էլ մշտապես համագործակցում են, իսկ ձախլիկների մոտ ուղեղի գործառույթների կազմակերպումը կարող է պարզապես ավելի բազմազան լինել։

«Նովոստի-Արմենիա»-ն Ձախլիկների միջազգային օրվա կապակցությամբ ներկայացնում է հայ և արտասահմանցի հայտնի մարդկանց, որոնք սովորական գործերը նախընտրում են անել ձախ ձեռքով։

Հայտնի հայ ձախլիկներ

Վիկ Դարչինյան — պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ և աշխարհի չեմպիոն։ Բռնցքամարտում ձախլիկ լինելը պարզապես առանձնահատկություն չէ. այն կարող է մրցակցի համար լրացուցիչ մարտավարական խնդիր ստեղծել, քանի որ մարզիկների մեծ մասը սովոր է մենամարտել աջլիկների դեմ։

Հենրիխ Մխիթարյան — հայկական ֆուտբոլի ամենահայտնի անուններից մեկը, Հայաստանի ազգային հավաքականի նախկին ավագ և պատմության լավագույն ռմբարկուներից մեկը։ Նրա կարիերայում եղել են Դորտմունդի «Բորուսիան», «Մանչեսթեր Յունայթեդը», «Արսենալը», «Ռոման» և Միլանի «Ինտերը»։

Նաիր Թիկնիզյան — Հայաստանի ազգային հավաքականի պաշտպան, հայկական ֆուտբոլի ներկայիս սերնդի ամենաճանաչված խաղացողներից մեկը։

Սիրուշո — Հայաստանի ամենահայտնի երգչուհիներից մեկը։ 2008 թվականին Հայաստանը ներկայացրել է «Եվրատեսիլում» և «Քելե, քելե» երգով զբաղեցրել 4-րդ տեղը՝ գրանցելով Հայաստանի լավագույն արդյունքներից մեկը մրցույթի պատմության ընթացքում։

Ձախ Հարութ — Հարութ Փամբուկչյանի բեմական անունն արդեն հուշում է նրա առանձնահատկության մասին։ Երգիչը հայտնի է նաև նրանով, որ կիթառ նվագելիս գործիքն օգտագործում է ձախլիկին բնորոշ ձևով։

Ձախլիկներ, որոնց ճանաչում է ամբողջ աշխարհը

Լեոնարդո դա Վինչի — Վերածննդի մեծագույն ստեղծագործողներից մեկը։ Նրա ձեռագրերի մի մասը գրված է հայտնի «հայելային գրով»՝ աջից ձախ։ Դա Վինչիի այդ սովորությունը մինչ օրս հետաքրքրում է պատմաբաններին ու նրա ժառանգությունն ուսումնասիրողներին։

Բարաք Օբամա — ԱՄՆ 44-րդ նախագահը և երկրի պատմության առաջին սևամորթ նախագահը։ Նա հաճախ էր ստորագրություններ տալիս ու փաստաթղթեր ստորագրում ձախ ձեռքով։ Ի դեպ, ԱՄՆ նախագահների շարքում ձախլիկները հազվադեպ չեն եղել։

Բիլ Գեյթս — Microsoft-ի համահիմնադիր, տեխնոլոգիական ոլորտի ամենահայտնի գործարարներից և բարերարներից մեկը։ Նա ևս ձախլիկ է և հաճախ ընդգրկվում է աշխարհահռչակ ձախլիկների ցանկերում։

Չարլի Չապլին — համր կինոյի լեգենդը։ Նրա ստեղծած թափառաշրջիկի կերպարը՝ գլխարկով, ձեռնափայտով ու յուրահատուկ քայլվածքով, դարձավ համաշխարհային կինոյի խորհրդանիշ։

Լեդի Գագա — երգչուհի, դերասանուհի, «Օսկար»-ի և բազմաթիվ «Գրեմմի»-ների դափնեկիր։ Նա ևս այն աստղերից է, որոնք հաճախ ստորագրելիս կամ գրելիս օգտագործում են ձախ ձեռքը։

Անջելինա Ջոլի — հոլիվուդյան դերասանուհի, ռեժիսոր և հումանիտար գործունեությամբ հայտնի հանրային դեմք։ Նրա ձախլիկ լինելը բազմիցս նկատել են նաև նկարահանումների և հանրային միջոցառումների ժամանակ։

Ջուլիա Ռոբերթս — «Օսկար»-ի դափնեկիր և Հոլիվուդի ամենաճանաչված դերասանուհիներից մեկը, որը ևս պատկանում է աշխարհի «ձախլիկների ակումբին»։

Փոլ ՄաքՔարթնի — լեգենդար բրիտանացի երաժիշտ, The Beatles խմբի անդամ և երաժշտության պատմության ամենաազդեցիկ կատարողներից մեկը։ Նա ձախլիկ է և բաս կիթառը նվագում է ձախ ձեռքով, ինչը դարձրել է նրա բեմական կերպարի ճանաչելի առանձնահատկություններից մեկը։

Ջասթին Բիբեր — կանադացի փոփ-երգիչ, որը դեռ պատանեկությունից դարձավ համաշխարհային երաժշտական աստղ։ Բիբերը նույնպես ձախլիկ է և ձախ ձեռքն է նախընտրում գրելիս ու մի շարք առօրյա գործողություններ կատարելիս։

Ինչո՞ւ են ձախլիկներն ընդամենը մոտ 10%

Գիտությունը դեռ չունի մեկ պարզ պատասխան, թե ինչու է մարդկանց մեծամասնությունը աջլիկ, իսկ մոտավորապես յուրաքանչյուր տասներորդը՝ ձախլիկ։ Հետազոտողները ուսումնասիրում են ինչպես գենետիկ գործոնները, այնպես էլ ուղեղի զարգացման առանձնահատկությունները և միջավայրի հնարավոր ազդեցությունը։

Մի բան, սակայն, հաստատ է. այսօր ձախլիկ լինելը պարզապես մարդու անհատական առանձնահատկություններից մեկն է։

Եվ եթե դուք էլ եք ձախ ձեռքով գրում, հեռախոսը սովորաբար ձախով եք վերցնում կամ սուրճի բաժակն ակամա դնում եք սեղանի ձախ կողմում, ապա օգոստոսի 13-ը մի փոքր նաև ձեր օրն է։