Եվրահանձնաժողովն ԱՄՆ իշխանություններին է փոխանցել եվրոպական այն ապրանքների պաշտոնական ցանկը, որոնք կարող են ազատվել 15-տոկոսանոց մաքսատուրքերից։ Այս սակագները սահմանվել էին Բրյուսելի և Վաշինգտոնի միջև 2025 թվականին ստորագրված երկկողմ առևտրային համաձայնագրի շրջանակներում, հայտնում է Euronews լրատվական գործակալությունը։ Եվրոպական կողմի պատրաստած ցուցակում ներառված են հարյուրավոր ապրանքատեսակներ, այդ թվում՝ ռոքֆոր պանիրը, ձիթապտղի յուղը, գինին, թունդ ալկոհոլային խմիչքներն ու գարեջուրը, ինչպես նաև մակարոնեղենը, բժշկական սարքավորումները, էլեկտրատեխնիկան և մեքենաշինական արտադրանքը։
Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի հուլիսին շաբաթներ տևած առևտրային լարված բանակցություններից հետո Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենն ու ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը համաձայնության էին եկել շոտլանդական Թերնբերիում։ Ըստ այդ պայմանավորվածության՝ եվրոպական կողմը համաձայնել էր ԱՄՆ 15-տոկոսանոց մաքսատուրքերի կիրառմանը ԵՄ արտահանման նկատմամբ, իսկ փոխարենը պարտավորվել էր չեղարկել ամերիկյան արդյունաբերական ապրանքների համար գործող սեփական սակագները։
ԱՄՆ-ը նախկինում հրաժարվում էր քննարկել բացառությունների հարցը, քանի դեռ ԵՄ-ն գործնականում չէր նվազեցրել ամերիկյան ապրանքների տուրքերը։ Այժմ, երբ Եվրախորհրդարանի պատգամավորները մայիսին հաստատել են փաստաթուղթը, իսկ Բրյուսելը հուլիսի 1-ից պաշտոնապես չեղարկել է իր մաքսատուրքերը, Եվրահանձնաժողովն ակնկալում է համարժեք զիջումներ ստանալ Վաշինգտոնից։
ԵՄ առևտրային հարցերով ներկայացուցիչ Մաթիաս Յուրգենսենը Եվրախորհրդարանի պատգամավորներին հայտնել է, որ ներկայացված ցանկն ընդգրկում է շուրջ 150 միլիարդ եվրոյի եվրոպական արտահանում։ Նրա խոսքով՝ այդ ապրանքները կա՛մ զգալի տնտեսական նշանակություն ունեն ԵՄ-ի համար, կա՛մ սահմանափակ չափով են ներկայացված ԱՄՆ ներքին շուկայում, ինչը նվազեցնում է ամերիկյան արտադրողների հետ անմիջական մրցակցությունը։
Ստորև ներկայացված է համաձայնագրի զարգացման ժամանակագրությունը.
Թերնբերիի համաձայնագիր
Հուլիս 2025 թ.
Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը և Դոնալդ Թրամփը համաձայնության են գալիս 15% մաքսատուրքերի կիրառման և փոխադարձ սակագների չեղարկման շուրջ։
Համատեղ հայտարարություն
Օգոստոս 2025 թ.
Կողմերը հայտարարում են բացառությունների շուրջ բանակցելու մտադրության մասին, սակայն ԱՄՆ-ն սառեցնում է գործընթացը մինչև ԵՄ-ի կողմից սեփական տուրքերի փաստացի չեղարկումը։
Խորհրդարանական հաստատում
Մայիս 2026 թ.
Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորները պաշտոնապես վավերացնում են ԱՄՆ-ի հետ ձեռք բերված առևտրային համաձայնագիրը։
Սակագների չեղարկում և ցանկի փոխանցում
Հուլիս 2026 թ.
Բրյուսելը հուլիսի 1-ից չեղարկում է ամերիկյան ապրանքների տուրքերը և Վաշինգտոնին է հանձնում 150 միլիարդ եվրոյի բացառությունների ցանկը։
Պատճառահետևանքային կապը Եվրամիության կողմից հուլիսի 1-ից ամերիկյան արդյունաբերական ապրանքների մաքսատուրքերի փաստացի չեղարկումը հանդիսացել է պատճառ, որ ԱՄՆ-ն վերացնի բանակցությունների սառեցումը և սկսի դիտարկել եվրոպական ապրանքների բացառությունների հարցը։ Միևնույն ժամանակ, ԵՄ անդամ պետությունների, հատկապես Ֆրանսիայի, Իտալիայի և Իսպանիայի կողմից գործադրված ներքին ճնշումը հանդիսացել է պատճառ, որ Եվրահանձնաժողովը նախապատվությունը տա գյուղատնտեսական և սննդի ոլորտի արտադրանքին՝ փորձելով պաշտպանել եվրոպական ավանդական արտահանողներին։
Գործնական ազդեցությունը Գործնական առումով 150 միլիարդ եվրոյի արտահանման ազատումը 15-տոկոսանոց տուրքերից և անցումը նախկինում գործող միջինում 3,3-տոկոսանոց սակագներին կկանխի եվրոպական սննդի արդյունաբերության և մեքենաշինության ճյուղերի մրցունակության անկումն ամերիկյան շուկայում։ Օրինակ՝ Ֆրանսիայից, Իտալիայից և Իսպանիայից գինու արտահանողները կկարողանան պահպանել իրենց գնային դիրքերն ԱՄՆ-ում, ինչը գործնականում թույլ կտա խուսափել տասնյակ հազարավոր աշխատատեղերի կրճատումից եվրոպական ագրոսեկտորում։