Խորհրդարանական ընտրություններում քարոզչության նպատակով ամենամեծ գումարը, ըստ Factor.am -ի, ծախսել է հաղթող «Քաղաքացիական պայմանագիր» (ՔՊ) կուսակցությունը: Ուշագրավ է նաև, որ ՔՊ-ի օգտին սոցիալական մեդիայի տարբեր էջերի կողմից ևս ակտիվ քարոզչություն է իրականացվել, որոնց վճարողի ու վճարման չափի մասին տեղեկությունը թափանցիկ չէ. ուսումնասիրությունը հրապարակել էր «Հետքը»: Մյուս ուշագրավ հանգամանքն այն է, որ Յութուբում տեսանյութերն ընդմիջող գովազդների թվում մեզ ցուցադրվում էր նաև ՔՊ-ին սատարող և ընդդիմությանը թիրախավորող գովազդ:
Այսպիսով, ՔՊ-ն լայնորեն ու մեծ ծավալով օգտագործել է քարոզչական և, հատկապես, սոցիալական մեդիայի ռեսուրսները: Ռեսուրս-ծախսեր-արդյունք կապի վերլուծությունը կարևոր է արդյունավետությունը գնահատելու առումով: Նման ծավալի ռեսուրսների ներդրումը սովորաբար արդարացված կամ արդյունավետ է համարվում, եթե հաջողվում է հավատարիմ ընտրազանգվածից բացի, այլ՝ «չեզոք» կամ «անտարբեր» ընտրազանգված ներգրավել՝ հատկապես քարոզչության ու PR տեխնոլոգիաների միջոցով: Եթե դա հաջողվում է, ապա մասնագետների համար հետաքրքիր է դառնում ուսումնասիրել հաղթող ուժի կիրառած տեխնոլոգիաներն ու քարոզչական գործիքները, քանի որ դա նաև մասնագիտության զարգացման տեսանկյունից է հետաքրքրություն ներկայացնում:
Այս սյունակում կփորձեմ անդրադառնալ նախընտրական շրջանում ՔՊ-ին առնչվող հնչեղ իրադարձություններին ու դրվագներին և դիտարկել դրանց հնարավոր ազդեցությունը «չեզոք» ընտրազանգվածի վրա: Իհարկե, այս դիտարկումները չեն կարող բացարձակ ճշգրտության հավակնել, քանի որ իրականում սա բարդ չափում է, սակայն քարոզարշավի ամենօրյա մոնիթորինգը թույլ է տալիս որոշ եզրահանգումներ անել:
ԵՄ-Հայաստան գագաթնաժողով և ԵՔՀ 8-րդ հանդիպում։ Վաղօրոք պլանավորված և քարոզարշավի մեկնարկին ընդառաջ կազմակերպված այս իրադարձությունները, եվրոպացի առաջնորդների անթաքույց աջակցությունն իշխող ուժին, իսկապես լավ մշակված քարոզչական ակցիա էին և ակնհայտ դրական ազդեցություն պետք է ունենային ՔՊ իմիջի վրա՝ ապահովելով նաև դրական ձայներ «չեզոք» ընտրազանգվածից:
Նույն շարքից էին նաև արտաքին աջակցության մյուս դրսևորումները՝ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի բլից այցը Հայաստան, ԱՄՆ նախագահ Թրամփի հրապարակային աջակցությունը:
Թեև իշխող ուժի ներկայացուցիչները ԵԽԽՎ վերջին նստաշրջանում բացասաբար են խոսում նախընտրական շրջանում «արտաքին դերակատարների կողմից կիրառված տնտեսական միջոցառումների մասին»՝ նկատի ունենալով ՌԴ «Ռոսսելխոզնադզորի» սահմանափակումները, սակայն PR տեսանկյունից միանշանակ չէ, որ դա բացասաբար է ազդել: Ընդհակառակը, դա ևս կարող էր «չեզոք» ընտրազանգվածից ձայներ ապահովել ՔՊ-ի համար:
Արցախցիների նկատմամբ ատելության խոսք. «Ամենավառը», թերևս, Արթուր Օսիպյանի, բժշկուհի Արփինե Սողոյանի հետ վիճաբանության դրվագներն էին: Թեմային առավել խորն անդրադարձել է Ժողովրդավարության և անվտանգության տարածաշրջանային կենտրոնը՝ զեկույց հրապարակելով արցախցի փախստականների դեմ ատելության խոսքի մասին: Արդյո՞ք այս միջադեպերը կարող էին աշխատել հօգուտ ՔՊ-ի և ձայներ ավելացնել «ոչ յուրային» ընտրազանգվածից: Հազիվ թե: Արցախցիների դեմ ատելության սպառողները հիմնականում ՔՊ-ի ավանդական ընտրազանգվածն է:
Ազատ գյուղի զորամասի հրդեհի հետևանքով զոհված 15 զինծառայողներից մեկի մոր և մյուսի պապիկի հետ կապված դրվագներ. հանրությունն այստեղ ականատես եղավ, թե ինչպես է սգացող մոր ու պապիկի վրա հոխորտում իշխանավորը, և վերջինիս այդ վարքագիծը ոչ միայն չի սաստվում իրեն այդ պահին շրջապատողների կողմից, այլ, հակառակը, խրախուսվում ու ծափահարվում է: Սա արժեհամակարգային լուրջ ճգնաժամի ամենախոսուն վկայություններից է: Հետևաբար, այս դրվագները ևս «չեզոք» ընտրազանգվածի մոտ չէին կարող «աշխատել» հօգուտ ՔՊ-ի:
Ռազմական շքերթ: Մայիսի 28-ին պլանավորված ռազմական շքերթը ևս վաղօրոք պլանավորված նախընտրական միջոցառումների շարքից էր, որի ազդեցությունը, սակայն, «չեզոք» ընտրազանգվածի վրա հակասական է: Հիմնական քարոզչական ակցենտը դրված էր տարբեր երկրներից ձեռք բերված նոր զինատեսակների ներկայացման վրա, սակայն դրանց կիրառելիության վերաբերյալ հրապարակային կասկածները, ինչպես նաև զորահանդեսից առաջ բանակի զինանշանը փոխելու դրվագներն ակնհայտորեն խանգարեցին քարոզչական ակնկալվող արդյունքն ունենալուն:
Բանավեճեր: «Մեծ բանավեճում» տպավորիչ դրվագներից էր զգայուն թեմայի՝ զոհվածների թվի վերաբերյալ Թաթոյան-Փաշինյան «վեճը», որտեղ Փաշինյանն ավելի շատ արդարացողի դերում էր: Հետաքրքիր էին «Բոլորին դեմ եմ»-ի երիտասարդների հակադարձումները Փաշինյանին և Միրզոյանին: Սոցցանցերում դրանց վիրուսային տարածումը վկայում էր, որ այն շատերի սրտին է դիպել ու, հատկապես, «չեզոքների», քանի որ հակադարձողները ո՛չ «նախկին թալանչիներից» էին, ո՛չ էլ «պատերազմի եռագլուխ կուսակցության» ներկայացուցիչներ, այլ՝ 44 -օրյայի մասնակից երիտասարդներ:
Այսպիսով, կարելի է արձանագրել, որ ՔՊ ներկայացուցիչների «ինքնաբուխ» ելույթներն ու քարոզարշավային վարքագիծը, ըստ էության, չեզոքացրեցին այն հավանական դրական ձայները, որոնք կարող էին ստացվել «չեզոք» ընտրազանգվածից՝ վաղօրոք պլանավորված քարոզչական միջոցառումների շնորհիվ: Ընտրությունների արդյունքը մեծապես ապահովել են ՔՊ-ի ավանդական ընտրազանգվածը և վարչական ռեսուրսը, որի ուղղությամբ, ակնհայտորեն, տարվել է լուրջ, մանրակրկիտ աշխատանք, հատկապես, մարզերում ու համայնքներում:
PR ու քարոզչական տեխնոլոգիաներն ավելի շատ ունեցել են «ուղեկցող», այլ ոչ թե վճռորոշ նշանակություն: Չնայած սոցցանցերի լայնորեն գործածմանը, մասնագիտական տեսանկյունից արժեք ներկայացնող և նշանակալի ազդեցություն ապահովող որևէ PR տեխնոլոգիա կամ առաջադեմ քարոզչական գործիչ չի կիրառվել, որը թույլ կտար զգալի չափով գրավել «չեզոք» ընտրազանգվածին:
Զոյա Բարսեղյանը հաղորդակցության եւ հանրային կապերի մասնագետ է:
Սյունակում արտահայտված մտքերը պատկանում են հեղինակին եւ կարող են չհամընկնել Մեդիամաքսի տեսակետներին: