Զեաքսանտինը դեղին գունանյութ է, որը գույն է հաղորդում բազմաթիվ բույսերի: Այն առատ է մուգ կանաչ տերևավոր բանջարեղեններում, ինչպիսիք են սպանախը և կաղամբը, ինչպես նաև նարնջագույն պղպեղներում, մանգոյում և եգիպտացորենում: Այս նյութը վաղուց լայնորեն օգտագործվել է որպես աչքերի առողջության համար անվտանգ սննդային հավելում, բայց մասնագետները վերջերս հայտնաբերել են դրա բոլորովին անսպասելի կիրառությունը։
Իրենց նոր ուսումնասիրության մեջ գիտնականները ուսումնասիրել են տարբեր բնական միացություններ, որոնք կարող են բարելավել քաղցկեղի բուժման արդյունավետությունը: Արյան մեջ սննդանյութերի լայնածավալ ստուգման միջոցով նրանք պարզել են, որ զեաքսանտինը ուժեղացնում է CD8+ T բջիջների մակերեսին գտնվող հատուկ ընկալիչները՝ հենց այն իմունային բջիջները, որոնք գտնում և ոչնչացնում են քաղցկեղային ուռուցքները: Այս ընկալիչները ուժեղացնելով՝ T բջիջները ավելի ակտիվորեն ճանաչում են չարորակ ուռուցքային բջիջները, ավելի արագ են բաժանվում և արտադրում են ցիտոկիններ կոչվող ազդանշանային մոլեկուլներ, այդպիսով ավելի վճռականորեն հարձակվելով ուռուցքների վրա։
Սպանախը և զեաքսանտինով հարուստ այլ սննդամթերքները խթանում են հակաուռուցքային իմունիտետը։
«Մենք զարմացանք, երբ պարզեցինք, որ զեաքսանտինը, որն արդեն հայտնի է աչքերի առողջությունը պահպանելու իր օգտակար հատկություններով, ցուցաբերում է բոլորովին նոր գործառույթներ և ուժեղացնում հակաուռուցքային իմունիտետը», – նշել է ուսումնասիրության առաջատար հեղինակ պրոֆեսոր Ցզինգ Չենը։
Մկների վրա կատարված փորձերի ժամանակ ուռուցքները շատ ավելի դանդաղ են աճել այն կենդանիների մոտ, որոնք սնվել են զեաքսանտինով հարուստ սննդակարգով: Երբ զեաքսանտինը համակցվել է իմունաթերապիայի հետ՝ ժամանակակից քաղցկեղի բուժման միջոց, որն օգնում է իմունային համակարգին ճանաչել ուռուցքային բջիջները, բուժման արդյունավետությունը զգալիորեն աճել է: Կարևոր է, որ այս դրական արդյունքները հաստատվել են մարդու T բջիջների վրա լաբորատոր փորձարկումներում: Զեաքսանտինը մեծացրել է իմունային բջիջների ունակությունը՝ ոչնչացնելու մելանոմայի, բազմակի միելոմայի և գլիոբլաստոմայի բջիջները:
«Մեր տվյալները ցույց են տալիս, որ զեաքսանտինը բարելավում է ինչպես բնական, այնպես էլ արհեստականորեն ուժեղացված T-բջիջների արձագանքները, ինչը վկայում է դրա բարձր ներուժի մասին իմունաթերապիա անցնող հիվանդների մոտ օգտագործման համար», – ընդգծել է պրոֆեսոր Չենը:
Չնայած քաղցկեղով հիվանդների մոտ դրա արդյունավետությունը հաստատելու համար անհրաժեշտ են լիարժեք կլինիկական փորձարկումներ, հայտնագործությունն արդեն իսկ մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել գիտական համայնքում: Զեաքսանտինը զգալի առավելություն ունի. այն վաղուց լայնորեն օգտագործվել է որպես տեսողության հավելում, և դրա անվտանգության պրոֆիլը լավ ուսումնասիրված է: Հետևաբար, այս նյութը կարող է հեշտությամբ ներառվել քաղցկեղի իմունաթերապիայի առկա ռեժիմներում, ինչը հնարավոր է բուժումը ավելի արդյունավետ և հասանելի դարձնի հիվանդների համար: