ՀՀ կառավարության այսօրվա՝ հունիսի 11-ի նիստում ուշագրավ բանավեճ է ծավալվել երկրում աղքատության ցուցանիշների և դրանց հաշվարկման մեթոդաբանության շուրջ։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հարցադրմանն ի պատասխան՝ Վիճակագրական կոմիտեի (Արմստատ) նախագահ Ստեփան Մնացականյանը ներկայացրել է 2024 թվականին ներդրված նոր մեթոդաբանության մանրամասները, որոնց պատճառով նոր տվյալները համադրելի չեն նախորդ տարիների ցուցանիշների հետ։
Փաշինյան. Ծայրահեղ աղքատությունը ձգտում է զրոյի, նախարարության անունը գուցե փոխվի
Անդրադառնալով ընթացիկ միտումներին՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ ծայրահեղ աղքատության վերջին տվյալները փաստում են դրա՝ դեպի զրո ձգտելու մասին։ Ըստ նրա՝ առկա տեմպը բերելու է ծայրահեղ աղքատության լիակատար զրոյացման՝ չհաշված «մենթալիտետային և կենցաղավարության մակարդակին առնչվող խնդիրները, որոնք չի լինում հաղթահարել»։
Այս համատեքստում վարչապետը հանդես է եկել ուշագրավ հայտարարությամբ՝ նշելով, որ գուցե թե նոր ձևավորվող կառավարությունը քննարկի նաև Աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարության անվանափոխության հարցը՝ շեշտադրումը նպաստներից դեպի զբաղվածություն տեղափոխելու նպատակով։
Ինչո՞ւ են փոխվում մեթոդաբանությունները. Վիճկոմիտեի պարզաբանումը
Վարչապետը հարց է ուղղել Ստեփան Մնացականյանին՝ արդյո՞ք հնարավոր է հույս ունենալ, որ աղքատության հաշվարկման մեթոդաբանությունները միջնաժամկետ հատվածում չեն փոխվի, քանի որ վերջին տվյալների անհամադրելիությունը նախորդների հետ հանրության շրջանում շփոթմունք է առաջացնում։
Արձագանքելով՝ Մնացականյանը հստակեցրել է, որ միջազգային ստանդարտներին համապատասխան մեթոդաբանությունները շարունակաբար փոխվելու են։ Նա մանրամասնել է 2024 թվականին ընդունված նոր համակարգը, որն աղքատությունը դասակարգում է 4 հիմնական գծերով (սպառողական զամբյուղի մեկ անձի հաշվով)։
Աղքատության 4 գծերն ու տոկոսները Հայաստանում
Ըստ Վիճակագրական կոմիտեի պաշտոնական տվյալների՝ նոր մեթոդաբանությամբ պատկերը հետևյալն է.
-
Պարենային (ծայրահեղ աղքատության) գիծ՝ 29,196 դրամ
Սա մասնավոր տնային տնտեսությունների փաստացի բացարձակ նվազագույն պարենային սպառումն է։ Այս գծից ցածր է գտնվում ՀՀ բնակչության ընդամենը 0.6%-ը:
-
Աղքատության ստորին գիծ՝ 42,680 դրամ
Ներառում է պարենային զամբյուղը և ծառայությունների նվազագույն կազմը։ Այս շեմը չի կարողանում ապահովել բնակչության 8.3%-ը:
-
Աղքատության միջին գիծ՝ 53,420 դրամ
Սա երկրում ընդունված հիմնական միջինացված ցուցանիշն է, որից ցածր է գտնվում Հայաստանի քաղաքացիների 21.7%-ը:
-
Աղքատության վերին գիծ՝ 64,162 դրամ
Ներառում է ավելի բարձրակարգ ծառայություններ (ինտերնետ կապ և այլն)։ Այս գծով աղքատության ընդհանուր ցուցանիշը կազմում է 40.2%:
|
Աղքատության աստիճան / Գիծ |
Ամսական սպառման շեմը (մեկ անձի հաշվով) |
Բնակչության տոկոսային մասնաբաժինը (%) |
|
Պարենային (Ծայրահեղ գիծ) |
29,196 դրամ |
0.6% |
|
Աղքատության ստորին գիծ |
42,680 դրամ |
8.3% |
|
Աղքատության միջին գիծ |
53,420 դրամ |
21.7% |
|
Աղքատության վերին գիծ |
64,162 դրամ |
40.2% |
Այսպիսով, վիճակագրական տվյալները փաստում են, որ թեև ընդհանուր և վերին գծով աղքատության ցուցանիշները (ներառյալ թվային ծառայությունների սպառումը) դեռևս բարձր են, բացարձակ ծայրահեղ աղքատությունը (սննդի պակասը) Հայաստանում գրեթե ամբողջությամբ հաղթահարված է՝ կազմելով 1 տոկոսից էլ պակաս հանրագումար: