Ուկրաինայի նախագահը բաց նամակով դիմել է Ռուսաստանի նախագահին՝ կոչ անելով ավարտել ռուս-ուկրաինական պատերազմը և անցնել ուղիղ բանակցությունների։ Նամակը հրապարակվել է նախագահի պաշտոնաաական կայքում։
Նամակում Ուկրաինայի նախագահը նշել է, որ Ռուսաստանի ղեկավարության ավելի քան 26 տարիների ընթացքում երկու երկրների հարաբերությունները քաղաքացիական ու տնտեսական համագործակցությունից վերածվել են պատերազմի, հարվածների և կորուստների շուրջ քննարկումների։
Նա պնդել է, որ պատերազմը Ռուսաստանի նախագահի անձնական որոշման հետևանք է և ընդգծել, որ ուկրաինական կողմը պատրաստ է շարունակել դիմադրությունը, եթե պատերազմը չդադարեցվի։
Բաց նամակում անդրադարձ է կատարվում նաև ռազմաճակատում ռուսական բանակի կրած կորուստներին, Ռուսաստանի տնտեսական և քաղաքական խնդիրներին, ինչպես նաև միջազգային պատժամիջոցների ազդեցությանը։
Նամակի բովանդակությունը՝ ստորև․
« Բաց նամակ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին Ուկրաինայի նախագահի կողմից
Երբ ավելի քան 26 տարի առաջ Դուք եկաք իշխանության Ռուսաստանում, Ուկրաինայում շատ մարդիկ դրական էին վերաբերվում Ձեզ։ Այդպես էր։ Բայց դա արդեն անցյալում է։
Այժմ ուկրաինացիների ճնշող մեծամասնությունը դրական է գնահատում այն փաստը, որ մեր հեռահար անօդաչու սարքերը այցելեցին Սանկտ Պետերբուրգում անցկացվող Ձեր ֆորումի բացմանը՝ հաղթահարելով ավելի քան 1000 կիլոմետր հեռավորություն։ Ինչպես Դուք շատ լավ գիտեք, այդ հեռավորությունը մեր հնարավորությունների սահմանը չէ։
Ձեր իշխանության 26 տարիները լիովին փոխեցին Ուկրաինա–Ռուսաստան հարաբերությունների օրակարգը։ Առևտրի և այլ քաղաքացիական հարցերի քննարկումներից մեր ժողովուրդները գրեթե ամբողջությամբ անցան հարվածների և կորուստների մասին խոսելուն։
Ձեր իշխանության գրեթե կեսը Դուք անցկացրել եք Ուկրաինայի դեմ պատերազմ վարելով։
Ինչ էլ որ ասեք ՆԱՏՕ-ի, աշխարհաքաղաքականության կամ ռուսաց լեզվի մասին, այս պատերազմը Ձեր անձնական ընտրությունն է՝ պատերազմ առանց իրական պատճառի։ Պատմությունը հենց այդպես էլ կհիշի այն։
Այդ տարիները կարող էին բոլորովին այլ լինել։
Մենք հաճախ լսում ենք, որ Դուք հարմարավետ եք զգում այս պատերազմի պայմաններում։ Իհարկե, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ խոսքը վերաբերում է Ձեր Վալդայի նստավայրի անվտանգությանը կամ Մոսկվայում անցկացվող շքերթին։ Ձեր սեփական կյանքը թանկ է Ձեզ համար։
Բայց այժմ բոլորս տեսնում ենք, որ ռուսաստանցիները գնալով ավելի քիչ են հարմարվում այս իրականությանը՝ այն փաստին, որ պատերազմը ավելի ու ավելի բացասական հետևանքներ է բերում Ռուսաստանին։
Նրանց դուր չեն գալիս մեր անօդաչու սարքերն ու հրթիռները։
Նրանց դուր չեն գալիս բենզինի պակասը և անընդհատ աճող գները։
Նրանց դուր չեն գալիս մշտական սահմանափակումները։
Նրանց դուր չի գալիս պատերազմի ընդլայնման նպատակով երկրորդ զորահավաքի Ձեր մտադրությունը՝ այն Ուկրաինայի այլ ուղղություններով կամ Ռուսաստանի հարևան այլ երկրների դեմ օգտագործելու համար։
Նրանց դուր չի գալիս, որ Ձեր պատերազմը վերջ չունի։
Այո՛, Դուք դեռ կարող եք ստիպել ռուսաստանցիներին ապրել այս կերպ։ Սակայն Ձեր ռեսուրսները զգալիորեն նվազում են։
Դուք այլևս բավարար գումար կամ քաղաքական կապիտալ չեք ունենա՝ ռուսաստանցիների հավատարմությունը գնելու համար այնպես, ինչպես արել եք վերջին 26 տարիներին։
Իսկ մենք կանենք ամեն ինչ, որպեսզի աշխարհը օգնի այդ պահը մոտեցնել։
Ինչպես Դուք եք սիրում ասել՝ «պետք է թվերը հաշվել»։
Երեկ ես ստացա հաշվետվություն Ուկրաինայի ճակատում մայիս ամսվա ընթացքում Ձեր բանակի կորուստների մասին։ Եվս մեկ անգամ զոհվածների ու ծանր վիրավորների թիվը գերազանցել է 30 հազարը։ Մենք ամիս առ ամիս պահպանում ենք այդ մակարդակը, և յուրաքանչյուր կորուստի վերաբերյալ ունենք տեսանյութային հաստատում․ դրանք դատարկ հայտարարություններ չեն։
Մենք գիտենք, որ Ձեր մարտական կորուստների 63 տոկոսը սպանվածներ են, իսկ միայն 37 տոկոսը՝ վիրավորներ։ 21-րդ դարում ոչ մի բանակ չի կարող իրեն թույլ տալ նման հարաբերակցություն։ Իսկ սպանվածների բաժինը շարունակելու է աճել։
Այնպես չէ, որ մենք Ուկրաինայում անհանգստանում ենք ռուս զինվորների ճակատագրի համար այն ամենից հետո, ինչ Ձեր պատերազմը բերել է մեր երկրին։
Բայց ես հոգ եմ տանում ուկրաինացիների մասին։
Մենք կորցնում ենք մեր մարդկանց, և յուրաքանչյուր կորուստ ցավալի է մեզ համար։ Նույնիսկ եթե ուկրաինական և ռուսական կորուստների հարաբերակցությունը մեկի դիմաց հինգ կամ վեց է, դա մեզ համար մեծ նշանակություն ունի։
Նշանակություն ունի նաև այն, որ Դուք պարբերաբար հետաձգում եք մեր շրջանների, հատկապես Դոնեցկի մարզի գրավման Ձեր իսկ սահմանած ժամկետները։ Եվ այս տարի նույնպես Դուք չեք գրավի այն։
Բայց մենք Ուկրաինայում չենք ցանկանում հավերժական պատերազմ։
Մենք շատ լավ գիտենք, որ առանց պատերազմի կյանքը անհամեմատ ավելի լավ է։ Եվ մենք ցանկանում ենք հասնել դրան։
Համոզված եմ, որ ռուսաստանցիների մեծամասնությունը նույնպես դրական կարձագանքի դրան, և Դուք դա գիտեք։
Շատերը չէին հավատում, որ Ուկրաինան կկարողանա այսքան երկար դիմանալ։ Դուք էլ չէիք հավատում։ Եվ չէին հավատում նաև նրանք, ովքեր խորհուրդ էին տալիս Ձեզ։ Դա սխալ էր։
Դուք չէիք սպասում Ուկրաինայի լիարժեք դիմադրությանը և չէիք կանխատեսում, որ ամեն ինչ այսքան հեռու կգնա։ Սակայն ահա մենք այստեղ ենք՝ լայնածավալ պատերազմի հինգերորդ տարում։
Մի՛ վախեցեք ընտրել այս պատերազմից դուրս գալու ճանապարհը։ Հենց դա է այժմ Ձեզանից պահանջվում։
Ուկրաինան պահպանել է իր անկախությունը։ Եվ կպահպանի այն՝ հակառակ բոլոր կանխատեսումներին։
Մենք համախմբել ենք բազմաթիվ մարդկանց ամբողջ աշխարհում՝ Ուկրաինային աջակցելու և Ձեզ հակադրվելու համար։ Մենք գտել ենք անհրաժեշտ զենքն ու ֆինանսավորումը։
Մենք ստանում ենք աջակցություն։ Դուք ստանում եք պատժամիջոցներ։ Եվ դա կշարունակվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ Ուկրաինայի համար արդարություն չի հաստատվել՝ այն արդարությունը, որին մենք ձգտում ենք և որը հնարավոր է իրականացնել։
Մենք թույլ չենք տա, որ հաջողության հասնեն նրանք, ովքեր փորձում են համոզել Ձեզ, թե Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները էապես կթուլացվեն, իսկ Ուկրաինային աջակցությունը զգալիորեն կնվազի՝ առանց Ձեր դիրքորոշման որևէ էական փոփոխության։ Օրբանի օրինակը ցույց է տալիս, թե ինչ ճակատագիր է ունենում նա, ով որոշում է աջակցել Ռուսաստանին մեր դեմ պատերազմում։
Ուկրաինան դիմակայել է ծանր ձմեռներին, երբ Դուք փորձում էիք ոչնչացնել մեր էներգետիկ համակարգը։ Մենք դիմացանք, և նույնիսկ խավարի մեջ ուկրաինացիների տոկունությունը չկոտրվեց։
Մենք պատերազմը տեղափոխեցինք Ձեր տարածք, և Դուք չէիք կարողանա դիմանալ դրան առանց Հյուսիսային Կորեայի օգնության։ Դուք Ռուսաստանի առաջին ղեկավարն եք, ով օգնության համար դիմել է Փհենյանին։
Իսկ այսօր Դուք ամբողջությամբ կախված եք Չինաստանից՝ նույնպես առաջին անգամ Ռուսաստանի պատմության մեջ։
Դուք կարծում էիք, որ ուկրաինացիները ուժ չեն ունենա պաշտպանվելու։ Սակայն այսօր մեր ժողովուրդն օգնում է Մերձավոր Արևելքի և Պարսից ծոցի մեր գործընկերներին կառուցել իրենց պաշտպանությունը։
Դուք հույս ունեիք Ուկրաինայում ներքին անկարգությունների վրա։ Փոխարենը հենց Ձեր զինված կազմավորումներն ապստամբեցին Ձեր դեմ։ Հունիսի 23-ին կլրանա այդ իրադարձության հերթական տարեդարձը, և լռությունը չի ջնջի այդ փաստը պատմությունից։
Եվ այժմ հենց Ձեզ են Ձեր պաշտոնյաները, գործարարներն ու քարոզիչները նայում ակնհայտ հոգնածությամբ։ Աշխարհը դա տեսնում է։
Աշխարհը չի հոգնել Ուկրաինայից, ինչպես Դուք երկար ժամանակ հույս էիք փայփայում։ Բայց աճում է հոգնածությունը Ռուսաստանից՝ նույնիսկ նրանց շրջանում, ովքեր օգնում են Ձեզ շրջանցել պատժամիջոցները և պահել տնտեսությունը։
Դուք չեք կարող դա չնկատել։ Իշխանության 26 տարիներից հետո տարիքը սկսում է իր ազդեցությունն ունենալ։ Եվ ժամանակի ընթացքում հոգնածությունը Ձեզանից միայն կաճի։
Մենք տեսել ենք հետախուզական տվյալներ, որոնք ցույց են տալիս, որ այժմ Դուք դիտարկում եք պատերազմը մինչև 2027–2028 թվականները շարունակելու ծրագրեր։ Մենք նաև գիտենք, որ Դուք հույս եք դնում բալիստիկ հրթիռների վրա՝ հասնելու այն արդյունքներին, որոնց չկարողացաք հասնել այլ միջոցներով։
Դուք ցանկանում եք ավելի խորը ներքաշել Բելառուսին այս պատերազմի մեջ, և մենք ստիպված ենք պատրաստվել նաև դրան։
Մենք տեսնում ենք, որ փորձում եք ինչ-որ բան կազմակերպել Մերձդնեստրի շուրջ։
Ձեր քարոզիչները այս կամ այն ձևով սպառնում են Ռուսաստանի գրեթե բոլոր հարևաններին։
Իսկապե՞ս ցանկանում եք անցնել այս ամենի միջով։
Այժմ ընտրությունը Ձերն է։
Բավական է պատերազմից։
Ուկրաինան առաջարկում է ավարտել այս պատերազմը։
Դա պետք է արվի ազնվորեն, արժանապատվորեն և այնպիսի երաշխիքներով, որոնք չեն թույլ տա պատերազմի վերսկսումը։
Մենք տեսնում ենք, որ Միացյալ Նահանգներն ամբողջությամբ կենտրոնացած է Իրանի հարցի վրա, և սխալ կլինի պարզապես սպասել, մինչև Եվրոպայում պատերազմը կրկին հայտնվի նրա ուշադրության կենտրոնում։
Ուկրաինան առաջարկում է ավարտել այս պատերազմը մեր և Ձեր միջև ուղղակի երկխոսության միջոցով։
Ես առաջարկում եմ հանդիպում։
Բոլորը լսեցին, թե ինչպես էին Ձեր ներկայացուցիչները ժպտալով ասում, որ ես իբր կարող եմ գալ Մոսկվա։ Սակայն այս 26 տարիներից հետո ուկրաինացի առաջնորդը Ձեր մայրաքաղաքում անելիք չունի, ինչպես ռուս առաջնորդը՝ Կիևում։
Կան երկրներ, որոնք ավանդաբար հյուրընկալել են առաջնորդներին պատերազմի և խաղաղության հարցեր լուծելու համար։ Շվեյցարիան, Թուրքիան, արաբական աշխարհի երկրները՝ շատերն ունակ և պատրաստ են հյուրընկալել նման հանդիպում։
Հենց առաջնորդներն են լուծում հիմնական հարցերը։ Այդպես միշտ է եղել և միշտ էլ կլինի։
Ես առաջարկում եմ հստակ ամսաթիվ սահմանել նման հանդիպման համար։
Մենք լսել ենք, որ Ձեզ Ալյասկայում խոստացել էին լուծել Ուկրաինայի և Եվրոպայի հետ կապված որոշ հարցեր։ Բայց Դուք ինքներդ էլ տեսնում եք, որ ուկրաինական և եվրոպական հարցերը չեն որոշվում Անքորիջում։
Մեզ միջև ստեղծվելիք երկկողմ ձևաչափին կարող են միանալ նաև այլ համաձայնեցված մասնակիցներ։
Քանի որ պատերազմը տեղի է ունենում Եվրոպայում, և քանի որ Ուկրաինային անհրաժեշտ են անվտանգության երաշխիքներ, մինչդեռ Դուք նույնպես անվտանգության երաշխիքներ եք փնտրում, տրամաբանական է ներգրավել նրանց, ովքեր իսկապես կարող են լինել երաշխավորներ։
Մենք կարծում ենք, որ Եվրոպան պետք է մասնակցի այս գործընթացին։
Մենք նաև կարծում ենք, որ Միացյալ Նահանգները պետք է դրա մաս կազմեն։
Մենք արդեն ունեցել ենք բազմաթիվ համաձայնագրեր Ռուսաստանի հետ, այդ թվում՝ Մինսկի համաձայնագրերը, որոնք ի վերջո ձախողվեցին։
Հետևաբար, նախ պետք է ուղղակի պատասխաններ գտնենք մեր միջև մնացած հարցերին և չթաքնվենք բարդ խնդիրներից տարբեր բանաձևերի, տեխնիկական աշխատանքային խմբերի կամ անվերջ միջնորդական դիվանագիտության հետևում։
Այսօրվա ճակատային գիծը այն գիծն է, որտեղից պետք է սկսվի դիվանագիտությունը։
Ուկրաինան պատրաստ է բանակցությունների ողջ ընթացքում լիակատար հրադադարի։
Մենք կարծում ենք, որ դա կլինի ոչ թե պարզապես փորձ, այլ իրական հրադադար, եթե Դուք իսկապես ցանկանում եք դա։
Ուկրաինան պատրաստ է բոլորի դիմաց բոլորի սկզբունքով ռազմագերիների փոխանակման։
Պետք է լուրջ քայլեր ձեռնարկվեն նաև պատերազմի ընթացքում տեղափոխված խաղաղ բնակիչներին և երեխաներին վերադարձնելու համար։
Մենք պետք է որոշենք, թե ինչ ապագա է սպասվում այն ուկրաինացիների և ռուսաստանցիների սերունդներին, որոնք գալու են մեզանից հետո։
Եթե Դուք անձամբ չգաք այն եզրակացության, որ ժամանակն է ավարտել այս պատերազմը, Ուկրաինան կշարունակի պայքարել իր գոյության համար։ Մենք կունենանք մեզ աջակցողներ։
Բայց Դուք նույնպես ստիպված կլինեք շատ ավելի դժվար պայքարել Ձեր սեփական գոյության համար՝ ոչ թե Ռուսաստանի, այլ հենց Ձեր։
Եվ սա ոչ թե սպառնալիք է ինձանից կամ Ուկրաինայից։
Սա ռուսական պատմության փաստ է, որը Դուք լավ գիտեք․ երբ Ռուսաստանը հոգնում է, փոփոխություններ են գալիս։
Մենք կարող ենք աշխատել այդ հոգնածությունը խորացնելու ուղղությամբ։
Դուք կարող եք դադարեցնել Ձեր պատերազմը։
Հավերժ հիշատակ բոլոր նրանց, ում կյանքը խլեց այս պատերազմը։
Փառք Ուկրաինային»։