Մայիսի 28-ին Հայաստանում նշվում է Հանրապետության տոնը՝ 1918 թվականին Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակման օրը։
Տոնի առթիվ հայտարարություններով և շնորհավորական ուղերձներով հանդես են եկել երկրի քաղաքական, պետական և հոգևոր շրջանակների ներկայացուցիչները՝ ներկայացնելով պատմական իրադարձության իրենց գնահատականներն ու ընթացիկ մարտահրավերների վերաբերյալ սեփական դիրքորոշումները։
Գործադիր և օրենսդիր իշխանության ներկայացուցիչների ելույթներն ու ուղերձները
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ելույթ է ունեցել Երևանի Հանրապետության հրապարակում կազմակերպված զինվորական շքերթի ժամանակ։ Նա հայտարարել է, որ 35-ամյա հակամարտությունից հետո Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված է խաղաղություն, ինչը, ըստ նրա, Առաջին Հանրապետությանն անհրաժեշտ էր անկախությունը պահպանելու համար։ Վարչապետն ընդգծել է, որ որդեգրվել է պետության հարատևության օրակարգ, իսկ ներկայիս բանակը հանդիսանում է խաղաղության գործոն։ Շքերթի ընթացքում ցուցադրվել է 7 երկրների ռազմական արտադրանք և տեղական ռազմարդյունաբերական համալիրի արտադրատեսակները։
ՀՀ ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանն իր ուղերձում նշել է, որ 1918 թվականի մայիսյան հերոսամարտերից հետո վերականգնված պետականությունը շրջադարձային էր ազգային մտածողության համար։ Նա շեշտել է ներկայումս ինքնիշխան, ազատ ու ժողովրդավարական պետության կառուցման ընթացքը, որտեղ քաղաքացին ունի անմիջական մասնակցություն և որը վայելում է միջազգային գործընկերների հարգանքը։
ՀՀ նախագահի ուղերձը
ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը շնորհավորել է քաղաքացիներին՝ նշելով, որ դարերի ընդմիջումից հետո ստեղծված Առաջին Հանրապետությունը դարձավ հայկական պետականության վերածննդի հիմքը։ Նա ընդգծել է, որ պետականությունն ամենօրյա պատասխանատվություն է, որը պահանջում է քաղաքական հասունություն և հանրային համերաշխություն։ Անդրադառնալով սպասվող խորհրդարանական ընտրություններին՝ նախագահը նշել է, որ դրանք կարևոր փորձություն են լինելու ժողովրդավարության և պետական համակարգի կայունության համար։
Ընդդիմադիր ուժերի և նախկին նախագահների հայտարարությունները
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն իր ուղերձում անդրադարձել է Սարդարապատի հերոսամարտին՝ նշելով, որ այն ծանր ժամանակներում համախմբվելու և պետականությունը փրկելու օրինակ է։ Նա կոչ է արել քաղաքացիներին հունիսի 7-ին կայանալիք ընտրություններում դրսևորել քաղաքացիական խիզախություն և քվեարկությամբ փոփոխություններ իրականացնել երկրի ներսում։
ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանն իր խոսքում նշել է, որ Մայիսի 28-ը պետականության վերականգնման և արժեքային փորձության օր էր, որն ապացուցեց սեփական հայրենիքում ազատ ապրելու կենսական անհրաժեշտությունը։ Նա քննադատել է գործող իշխանություններին՝ Հանրապետության հրապարակում կազմակերպված զորահանդեսը որակելով որպես նախընտրական քաղաքական քայլ՝ ուղղված պատերազմի հետևանքների, տարածքային կորուստների և գերիների խնդրի քողարկմանը։ Սարգսյանը նույնպես կոչ է արել հունիսի 7-ին ընտրությունների միջոցով մերժել գործող քաղաքական ուժին։
ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմինը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որտեղ հիշատակել է Առաջին Հանրապետության հիմնադիր նվիրյալներին (Արամ Մանուկյան, Հովհաննես Քաջազնունի, Գարեգին Նժդեհ, Դրո, Ռուբեն Տեր-Մինասյան)։ Ըստ հայտարարության՝ երկիրն այսօր գտնվում է ճակատագրական հանգրվանում, որտեղ հարվածի տակ են պետականությունը, ինքնությունը, եկեղեցին և կորսված է Արցախը։ ՀՅԴ-ն կոչ է արել համազգային դիմադրության և համախմբման՝ հանուն ազգային արժեքների պահպանման։
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ուղերձը
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Հայրապետական օրհնության ուղերձ է հղել Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից։ Նա հիշատակել է Սարդարապատի, Ղարաքիլիսայի և Բաշ Ապարանի հերոսամարտերը՝ ընդգծելով Գևորգ Ե Կաթողիկոսի և հոգևորականության ունեցած դերակատարությունը։ Վեհափառ Հայրապետը նշել է, որ ներկա արտաքին ու ներքին մարտահրավերների պայմաններում անհրաժեշտ է միաբանվել՝ պետության հզորացման և հայոց կյանքի շենացման համար։