Ո՞վ է ավելի «կանաչ»․ ՄԱՍ 2
Հունիսի 7-ի ԱԺ ընտրություններին մասնակցող ուժերը նախընտրական ծրագրերում տարբեր կերպ են անդրադառնում բնապահպանական օրակարգին «Ա1+»-ը շարունակում է «դուրս բերել կանաչ օրակարգը» նախընտրական ծրագրերից։ Առաջին մասն՝ այստեղ։ Շարքը շարունակելի է։
Հայ Ազգային Կոնգրեսի (ՀԱԿ)
Հայ Ազգային Կոնգրեսի (ՀԱԿ) նախընտրական ծրագրում բնապահպանությանը նվիրված է առանձին բաժին, ինչպես նաև համապատասխան դրույթներ են ներառված էներգետիկայի, գյուղատնտեսության և զբոսաշրջության ոլորտներում։ Կուսակցությունը հայտարարում է, որ Հայաստանը պետք է ընտրի մաքուր բնությամբ տնտեսական զարգացման մոդելը, «ոչ թե դառնա այլ երկրների համար հումքային կցորդ՝ սեփական քաղաքացիների առողջության առումով անխուսափելի բոլոր բացասական հետևանքներով»։
Ծրագրով նախատեսվում է արգելել հանքարդյունաբերության հետագա զարգացումը։ Հայաստանը պետք է բավարարվի միայն հին ավանդական հանքերի շահագործմամբ, իսկ գործող տնտեսվարողների նկատմամբ կիրառվեն խիստ էկոլոգիական չափանիշներ։ Նախատեսվում է փակել և կոնսերվացնել Երևանի օդը աղտոտող հանքերը։ ՀԱԿ ծրագրով նախատեսվում է վերացնել աղբավայրերը և կառուցել աղբամշակման գործարաններ։ Կխստացվեն քաղաքաշինության նորմերը՝ սահմանելով պարկային գոտիների ստեղծման պարտադիր պահանջ։
Նախատեսվում է շարունակել բարձրացնել արևային էներգետիկայի տեսակարար կշիռը։ Այս նպատակով առաջնահերթություն է համարվում կուտակիչ հզորությունների ստեղծումը՝ համակարգի անկայունությունից և վթարային անջատումներից խուսափելու համար։ Ջրային ռեսուրսների կառավարումը բարձրացվելու է ռազմավարական մակարդակի, կստեղծվի Ջրային ռեսուրսների կառավարման նախարարություն։
Ծրագրվում է վերականգնել ստորերկրյա ջրային ավազանի մակարդակը և կրճատել ստորերկրյա ջրառը։ ՀԱԿ-ը նպատակ ունի Հայաստանը դիրքավորել որպես օրգանիկ արտադրանքի մատակարար՝ թիրախավորելով էկոլոգիական մաքրություն գնահատող սպառողին։ Կստեղծվի «Organic Armenia» միասնական պետական բրենդը։ Խրախուսվելու է էկոտուրիզմը և արկածային տուրիզմը՝ ենթակառուցվածքների բարելավման միջոցով։ Ամփոփելով՝ ՀԱԿ-ի բնապահպանական տեսլականը հիմնված է այն սկզբունքի վրա, որ բնակչության առողջությունն ամենից վեր է, իսկ տնտեսական առաջընթացը չպետք է լինի բնության հաշվին։
Դեմոկրատիա, Օրենք, Կարգապահություն» (ԴՕԿ)
«Բնապահպանությունը լինելու է պետական անվտանգության մաս»,- ամրագրված է ծրագրի՝ Վարդան Ղուկասյանի առաջնորդած «Դեմոկրատիա, Օրենք, Կարգապահություն» (ԴՕԿ) կուսակցության նախընտրական ծրագրում։ Բնապահպանական և «կանաչ» հարցերը ծրագրում հիմնականում ներկայացված են ըստ Հայաստանի մարզերի զարգացման ռազմավարությունների: Կուսակցության համոզմամբ՝ Հայաստանի բնական պաշարները չպետք է զոհաբերվեն հանուն բիզնես շահերի․ «Ոչ ոք իրավունք չի ունենալու կործանել Վայոց Ձորի սարերը, անտառները, ջրերը հանուն կարճաժամկետ շահույթի»։
Ընդերքի շահագործումը պետք է իրականացվի «խիստ բնապահպանական վերահսկողության ներքո», իսկ շահույթը պետք է ծառայի ժողովրդին և համայնքների զարգացմանը: Ըստ ԴՕԿ-ի՝ «Տավուշի անտառները չեն դառնալու թալանի աղբյուր», իսկ անտառահատումների նկատմամբ սահմանվելու է «խիստ պետական վերահսկողություն»: Նույն մոտեցումն է որդեգրված նաև Լոռու մարզի համար, որտեղ անտառները «պետք է ծառայեն ժողովրդին, այլ ոչ թե ապօրինի շահագործողներին»: Գեղարքունիքի մարզի զարգացման տեսլականում Սևանա լիճն ունի առանցքային նշանակություն:
Կուսակցությունը հայտարարում է, որ «Սևանը լինելու է պետական պաշտպանության հատուկ գոտի»: Ծրագրով նախատեսվում է անհապաղ «դադարեցնել Սևանի անխնա շահագործումը» և վերջ դնել բնապահպանական հանցագործություններին: ԴՕԿ-ը լեռնային և բարձրադիր գյուղերի համար խոստանում է ներդնել «արևային էներգիայի համակարգեր»՝ ապահովելով էներգետիկ խնայողություն և բնապահպանական մաքրություն: Մարզերում (հատկապես Վայոց Ձորում և Տավուշում) ԴՕԿ-ը խոստանում է զարգացնել էկոտուրիզմը և լեռնային տուրիզմը։
«Հայաստան» դաշինք
«Հայաստան» դաշինքի նախընտրական ծրագրի կետերից մեկը բնապահպանական խնդիրների լուծումը պետական պարտքի բեռի թեթևացման հետ կապելն է։ «Կյանքի կոչել «Բնապահպանական ներդրումներ` պետական պարտքի դիմաց» ծրագիրը»,- ասված է ծրագրում։ Ծրագրային դրույթներից է կանաչ տնտեսությանն ուղղված նախաձեռնությունների խրախուսումը։ Առաջնահերթություն է համարվում Սևանա լճի էկոհամակարգի պահպանությունը և կենսաբազմազանության վերականգնումը։ Սևանի ավազանը նախատեսվում է ձևավորել որպես առանձին բնապահպանական և տնտեսական կլաստեր։
Երևանի զարգացման ծրագրում դաշինքն առաջարկում է բնապահպանական միջոցառումների լայն շրջանակ։ Հանրային տրանսպորտի շարժակազմը նախատեսվում է համալրել էկոլոգիապես մաքուր էլեկտրական ավտոբուսներով։ Օդի որակի նկատմամբ կիրառվելու է խիստ վերահսկողություն՝ ներդնելով մոնիթորինգի օբյեկտիվ համակարգ քաղաքի բոլոր հատվածներում։ Ծրագրվում է լուծարել Նուբարաշենի աղբավայրը և կառուցել աղբի տեսակավորման ու վերամշակման ժամանակակից գործարան։ Աղբահանության վճարը կհաշվարկվի ըստ թափոնների քանակի կամ անձերի թվի, այլ ոչ թե բնակարանի մակերեսի։ Բնակելի շենքերի տանիքներին նախատեսվում է տեղադրել արևային համակարգեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվելու Հրազդանի կիրճին. «Հրազդանի կիրճին՝ քաղաքի թոքերին, կտրվի հանրապետական՝ որպես «Պետական պահպանության հատուկ գոտի» և դրա վերածում քաղաքային հանգստի գրավչագույն զբոսայգու»։
Առաջարկվում է «Ջրահեռացման և կոյուղու ռեֆորմ»․ նախատեսվում է իրականացնել լայնածավալ ներդրումներ ջրահեռացման համակարգի և մաքրման կայանների կառուցման ու նորոգման համար։ Նոր կառուցապատումների ժամանակ կսահմանվեն պարտադիր չափորոշիչներ զբոսայգիների և կանաչ գոտիների ստեղծման համար։ Նախատեսվում է խստացնել քաղաքաշինության նորմերը՝ սահմանելով պարտադիր չափորոշիչներ նոր կառուցապատումների ժամանակ զբոսայգիների և կանաչ գոտիների ստեղծման համար։ Սահմանել խիստ վերահսկողություն քաղաքին հարակից բաց հանքավայրերի նկատմամբ՝ կամ փակել ու կոնսերվացնել դրանք: Բացի այդ՝ առաջարկվում է ներդնել շինհրապարակների կառավարման «զրոյական փոշի» ստանդարտը՝ ընդ որում ընդգծելով՝ շեշտակի։
«Հանուն Հանրապետության»
«Հանուն Հանրապետության» կուսակցության նախընտրական ծրագրային դրույթները հիմնականում կենտրոնացած են Հայաստանի աշխարհաքաղաքական կողմնորոշման, անվտանգային համակարգի արդիականացման և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների վրա։ Բնապահպանական կամ «կանաչ» օրակարգին առնչվող առանձին ուղղություններ կամ կոնկրետ գործողություններ ներառված չեն հրապարակված ծրագրում։
«Լուսավոր Հայաստան»
«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության նախընտրական ծրագրային հատվածներում բնապահպանական կամ «կանաչ» օրակարգին առնչվող կոնկրետ և մանրամասն առաջարկներ ներառված չեն։ Կուսակցությունը կենտրոնացել է ազգային ինքնության, անվտանգության և պետական ինստիտուտների վերափոխման վրա։ «Հայկական պետականության և մեր ինքնության պաշտպանությունից է կախված այսօրվա Հայաստանի հարատևությունը։ Հենց այս գիտակցումով Լուսավոր Հայաստան կուսակցությունը հանդես չի գալիս երկրորդական, երրորդական բնույթի ծրագրերով կամ պոպուլիստական խոստումներով՝ ելնելով վերը նկարագրված օրհասկան իրավիճակից»,-ասված է ծրագրում։
Շարունակելի