Իրանն արդեն վերսկսել է անօդաչու թռչող սարքերի արտադրության մի մասն ապրիլի սկզբին սկսված վեցշաբաթյա հրադադարի ընթացքում, ինչը նշան է, որ այն արագորեն վերականգնում է ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածներից վնասված որոշակի ռազմական կարողություններ, նշում են ԱՄՆ հետախուզական գնահատականներին ծանոթ աղբյուրները: Չորս աղբյուրներ CNN-ին հայտնել են, որ ԱՄՆ հետախուզությունը ցույց է տալիս, որ Իրանի զինված ուժերը վերականգնվում են շատ ավելի արագ, քան սկզբում կանխատեսվում էր։
Ռազմական կարողությունների վերականգնումը, ներառյալ՝ հրթիռային կայանների, արձակման կայանքների և զենքի հիմնական համակարգերի արտադրական հզորությունների փոխարինումը, որոնք ոչնչացվել են ներկայիս հակամարտության ընթացքում, նշանակում է, որ Իրանը շարունակում է զգալի սպառնալիք լինել տարածաշրջանային դաշնակիցների համար, եթե ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը վերսկսի ռմբակոծությունների արշավը, վկայում են հետախուզությանը ծանոթ չորս աղբյուրները։ Սա նաև կասկածի տակ է դնում այն պնդումները, թե որքանով են ԱՄՆ-Իսրայել հարվածները երկարաժամկետ հեռանկարում քայքայել Իրանի զինված ուժերը։
ԱՄՆ հետախուզության որոշ գնահատականներ ցույց են տալիս, որ Իրանը կարող է լիովին վերականգնել իր անօդաչու թռչող սարքերի հարձակման կարողությունը ընդամենը վեց ամսվա ընթացքում, CNN-ին ասել է ամերիկացի պաշտոնյան։
«Իրանցիները գերազանցել են վերականգնման համար նախատեսված բոլոր ժամկետները»,- ասել է աղբյուրը։
Իրանը կարողացել է վերականգնվել սպասվածից շատ ավելի արագ մի շարք գործոնների համադրության շնորհիվ՝ սկսած Ռուսաստանից և Չինաստանից ստացած աջակցությունից մինչև այն փաստը, որ ԱՄՆ-ն և Իսրայելը այնքան վնաս չեն պատճառել, որքան երկու երկրներն էլ հույս ունեին, CNN-ին ասել է աղբյուրներից մեկը։ Օրինակ՝ Չինաստանը հակամարտության ընթացքում շարունակել է Իրանին մատակարարել այնպիսի բաղադրիչներ, որոնք կարող են օգտագործվել հրթիռներ կառուցելու համար, CNN-ին հայտնել են ԱՄՆ հետախուզության գնահատականներին ծանոթ երկու աղբյուրներ, չնայած դա, հավանաբար, սահմանափակվել է ԱՄՆ-ի շարունակական շրջափակման պայմաններում։
Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն անցյալ շաբաթ CBS-ին ասել էր, որ Չինաստանն Իրանին տրամադրում է «հրթիռների արտադրության բաղադրիչներ», սակայն հրաժարվել է ավելի մանրամասն տեղեկություններ տրամադրել։
Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակը մամուլի ասուլիսի ժամանակ հերքել է մեղադրանքը՝ այն անվանելով «փաստերի վրա չհիմնված»։
Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ հետախուզության վերջին գնահատականների համաձայն՝ Իրանը դեռևս պահպանում է բալիստիկ հրթիռների, անօդաչու թռչող սարքերի և հակաօդային պաշտպանության կարողությունները՝ չնայած ԱՄՆ-Իսրայել հարվածների հետևանքով հասցված լուրջ վնասին, ինչը նշանակում է, որ ռազմական արտադրական հզորությունների արագ վերականգնումը զրոյից չի սկսվում։
ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարության խոսնակը հրաժարվել է մեկնաբանություն տալ՝ ասելով, որ հրամանատարությունը չի քննարկում հետախուզությանը վերաբերող հարցեր։
Պենտագոնի գլխավոր խոսնակ Շոն Փարնելը CNN-ին տված հայտարարության մեջ ասել է, որ «Ամերիկայի զինված ուժերն աշխարհի ամենահզորն են և ունեն ամեն ինչ, ինչ անհրաժեշտ է նախագահի ընտրած ժամանակին և վայրում իրականացնելու համար»։
«Մենք բազմաթիվ հաջող գործողություններ ենք իրականացրել մարտական հրամանատարություններում՝ միաժամանակ ապահովելով, որ ԱՄՆ զինված ուժերը ունենան մեր ժողովրդին և մեր շահերը պաշտպանելու հնարավորությունների խորը զինանոց»,- հավելել է Փարնելը։
Ապրիլին CNN-ը հաղորդել էր, որ ԱՄՆ հետախուզությունը գնահատել է, որ Իրանի հրթիռային կայանքների մոտ կեսը դիմակայել է ԱՄՆ հարվածներին: Վերջերս հրապարակված զեկույցում այդ թիվը հասցվել է մինչև երկու երրորդի, մասամբ պայմանավորված շարունակվող հրադադարով, որը Իրանին ժամանակ է տվել փորելու նախորդ հարվածների ժամանակ թաղված կայանքները, նշում են հետախուզությանը ծանոթ աղբյուրները։
Հետախուզական տվյալները նաև ցույց են տվել, որ Իրանի ափամերձ պաշտպանության թևավոր հրթիռների մեծ մասն անվնաս է, ինչը համապատասխանում է այն գնահատականներին, որ ԱՄՆ-ն իր օդային արշավը չի կենտրոնացրել ափամերձ ռազմական ակտիվների վրա, չնայած դրանք հարվածել են նավերին։ Այդ հրթիռները ծառայում են որպես հիմնական հնարավորություն, որը թույլ է տալիս Իրանին սպառնալ Հորմուզի նեղուցում նավագնացությանը։
Ամփոփելով՝ ԱՄՆ հետախուզության վերջին զեկույցները հստակորեն ենթադրում են, որ պատերազմը թուլացրել է Իրանի ռազմական կարողությունները, բայց չի ոչնչացրել դրանք, և որ իրանցիները ցույց են տվել, որ կարող են արդյունավետորեն սահմանափակել պատերազմի երկարաժամկետ հետևանքները՝ արագորեն վերականգնվելով կրած հարվածներից։ԱՄՆ հետախուզության վերջին գնահատականներին ծանոթ աղբյուրներից մեկը CNN-ին ասել է, որ Իրանի պաշտպանական արդյունաբերական բազային հասցված վնասը, հավանաբար, մի քանի ամիսով, այլ ոչ թե տարով հետ է մղել նրա վերականգնման կարողությունը։ Աղբյուրը նշել է, որ Իրանի պաշտպանական արդյունաբերական բազայի մի մասը մնում է անփոփոխ, ինչը կարող է ավելի արագացնել որոշակի կարողությունների վերականգնման ժամանակացույցը։
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի