Քիշնևում կայացած Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի նիստում որոշում է կայացվել հաստատել Ուկրաինայի դեմ ագրեսիայի հանցագործությունների համար հատուկ տրիբունալի ղեկավար կոմիտե ստեղծելու մասին Ընդլայնված մասնակի համաձայնագիրը: 36 երկիր, այդ թվում՝ Եվրամիությունը, հայտարարել են համաձայնագրին միանալու մտադրության մասին, գրում է Current time-ը։
Քանի որ Ռուսաստանը Հռոմի կանոնադրության կողմ չէ, Հաագայի Միջազգային քրեական դատարանը չի կարող Ռուսաստանի բարձրագույն քաղաքական և ռազմական ղեկավարությանը հետապնդել Ուկրաինայի դեմ ագրեսիայի համար։
Առանձին դատարան ստեղծելու մտադրության մասին, որը կքններ ոչ թե կոնկրետ պատերազմական հանցագործությունների, այլ հենց զինված ագրեսիայի մեղադրանքները, հայտարարվել էր անցյալ տարի: Մայիսի 15-ին կայացված որոշումը, ըստ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարության, դատարանի ստեղծման ուղղությամբ հիմնական քայլերից մեկն է: ԱԳ նախարար Անդրեյ Սիբիհան նշել է, որ «Հատուկ դատարանը դարձել է իրավական իրականություն», նաև հայտարարել, որ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն ու մյուս ռուս առաջնորդներն «այսօր ստացել են Հաագա մեկնելու իրենց տոմսը»:
Եվրոպայի խորհրդի 34 անդամ պետություններ (ԵՄ երկրների մեծ մասը, ինչպես նաև Ուկրաինան, Մոլդովան, Միացյալ Թագավորությունը և մի շարք այլ եվրոպական երկրներ), ինչպես նաև Ավստրալիան և Կոստա Ռիկան հայտնել են տրիբունալի վերաբերյալ համաձայնագրին միանալու մտադրության մասին։
«Այժմ անհրաժեշտ է քայլեր ձեռնարկել այս քաղաքական պարտավորությունն իրականացնելու համար՝ ապահովելով դատարանի գործունեությունը և ֆինանսավորումը: Արագ մոտենում է այն ժամանակը, երբ Ռուսաստանը պետք է պատասխանատվություն կրի իր ագրեսիայի համար»,- հայտարարել է Եվրոպայի խորհրդի գլխավոր քարտուղար Ալեն Բերսեն։
Եվրոպայի խորհուրդը նաև հայտարարել է, որ Նիդերլանդները համաձայնել է Հաագայում հյուրընկալել դատարանի աշխատանքի «սկզբնական փուլը»։
2025 թվականի հունիսի 25-ին Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին ու Եվրոպայի խորհրդի գլխավոր քարտուղարը ստորագրել էին Հատուկ տրիբունալ ստեղծելու մասին համաձայնագիր: Կիևն ակնկալում է, որ դատարանը կստեղծվի արդեն 2027 թվականին։
«Նյուրնբերգից և Տոկիոյից ի վեր առաջին անգամ ի հայտ է գալիս ագրեսիվ պատերազմ սանձազերծելու համար պատասխանատվության հատուկ մեխանիզմ»,- նշել է Ուկրաինայի նախագահի գրասենյակի ղեկավարի տեղակալ Իրինա Մուդրայան։
Ակնկալվում է, որ դատարանը կկարողանա որոշումներ կայացնել հեռակա կարգով, նույնիսկ առանց մեղադրյալների ներկայության։
Ռուսաստանի կառավարությունը չի ճանաչում այն միջազգային դատական մարմինների իրավասությունը, որոնց չի միացել:
Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի