Իհարկե, հարավկովկասյան տիրույթում (Տե´ս նաեւ https://iravunk.com/?p=340078&l=am), եւ, առհասարակ, ուկրաինական պատերազմի հարցում խորքային փոփոխություններ կարող են առաջացնել, եթե վերջապես հստակեցվի Իրանի շուրջ իրավիճակը: Եվ այս հարցում կարծես թե որոշակի դրական միտումներ սկսել են նկատվել:
Նախ փաստը, որ Թրամփը չտեսնելու տվեց ինչպես Էմիրատներին, այնպես էլ ամերիկյան ռազմանավերին օրերս Իրանի կողմից հասցված հարվածները, տանում է այն մտքին, որ պատերազմի վերսկսումը Վաշինգտոնի ամենաանցանկալի սցենարն է մնում: Ասենք, այդ է վկայում նաեւ փաստը, որ չնայած նրան, որ Իրանն օրերս հերթական կտրուկ քայլերը կատարեց Հորմուզի նեղուցն իր տարածք ներկայացնելու ուղղությամբ, սակայն Թրամփը պաշտոնապես խոսում է Թեհրանի հետ շատ լավ բանակցությունների եւ պայմանագիր կնքելու մեծ հավանականության մասին:
Ի՞նչ է այս ամենը նշանակում, Թրամփն իրո՞ք որոշել է զիջումների գնալ իրանական ուղղությամբ: Դժվար է միանշանակ բան ասել. ԱՄՆ նախագահից հակասական հայտարարություններ այնքան են լսվել, որ այս հերթական լավատեսությունը «վերին ճշմարտություն» չես համարի. այն շատ արագ կարող է փոխարինվել Իրանին` «քարե դար կուղարկեմ» նույնքան ծեծված տարբերակով:
Սակայն կան որոշ նրբերանգներ, որոնք անգամ Թրամփն իր այդ ամենօրյա շրջադարձերով չի կարող անտեսել: Այդ թվում փաստը, որ նա պատրաստվում է մեկնել Պեկին` ճակատագրական նշանակության գագաթաժողովի: Խոսքը մի գագաթաժողովի մասին է, որը խորքային իմաստով կարող է վերածվել ազդեցության ոլորտների վերաբաժանման: Թրամփը, իհարկե, կարող է նաեւ վերջին պահին, պատճառ բռնելով ուկրաինական պատերազմը, հետաձգել այդ այցը: Բայց շատ ավելի հավանական է, որ այս անգամ կմեկնի: Հաշվի առնելով, որ Պեկինն արդեն իսկ ցուցադրական քայլերի դիմել է: Այդ թվում` հրահանգելով չինական ընկերություններին, որ անթույլատրելի է համարում ամերիկյան պատժամիջոցներին ենթարկվելը կամ դրանք որեւէ կերպ հաշվի առնելը: Դրանով, հասկանալի է, ցույց տալով Վաշինգտոնին, որ իրեն համարում է լիակատար ինքնուրույն բեւեռ, որը ԱՄՆ–ի հետ կապված չէ ոչ մի պայմանավորվածություն–պարտավորությունով: Եվ երկրորդ հարվածը. գնալով ավելանում են այն երկրները, որոնք խոսում են նավթագազային առեւտուրը դոլարից յուանի անցկացնելու մասին, եւ Պեկինն ակտիվորեն խրախուսում է այդ գործընթացը: Այսինքն, եթե Վաշինգտոնի եւ Պեկինի միջեւ շատ կոնկրետ պայմանավորվածություններ չլինեն, թե այս ամենն ուր կարող է հասնել եւ ինչ անուղղելի հետեւանքներ ստեղծել ԱՄՆ–ի համար, դժվար է անգամ ենթադրելը: Կարճ ասած, Պեկին չգնալը Թրամփին ոչ մի լավ բանի չի հասցնելու:
Եվ ահա, եթե ԱՄՆ նախագահը Պեկին է մեկնում (ինչպես պաշտոնապես հաստատվել է) չհանգուցալուծված իրանական հակամարտության բեռով, ապա դա միայն բարդացնում է նրա առանց այդ էլ բարդ դիրքերը: Տեսականորեն, հենց ներկա փուլում իրանական պատերազմի մեջ մտնելու բացատրություններից մեկն էլ դա էր. Իրանում հաստատել գերիշխանություն եւ Պեկին մեկնել նավթային բացարձակ մոնոպոլիստի տեսքով` փորձելով դրանով իր պայմանները թելադրել նախագահ Սիին: Ու դա կաշխատեր. այն էներգետիկ դիրքը, որը ձեռք կբերեր այդ դեպքում ԱՄՆ–ն, այն է` բացի ռուսականից, վերահսկողություն ունենալ մնացած ողջ համաշխարհային նավթարդյունահանման նկատմամբ, Չինաստանին կարող էր խոստանալ միայն ծանր էներգետիկ ապագա, բնական է` ողջ տնտեսության վրա դրա ազդեցությամբ հանձերձ: Բայց Իրանին վերահսկել ոչ միայն չստացվեց, այլ մի բան էլ Թեհրանը ստացավ տարածաշրջանի նավթագազային պաշարների վրա հսկողության լրջագույն լծակ: Արդյունքում, նաեւ արաբական աշխարհն է սկսել ավելի ու ավելի ակտիվ խոսել նավթն ու գազը յուանով վաճառելու տարբերակի մասին: Ու եթե ռազմադաշտում հաջողության հասնել չի հաջողվում, ապա Թրամփին մնում է վերջին տարբերակը. գոնե ինչ–որ կոնկրետ փաստաթուղթ ստանալ Թեհրանից` ցույց տալու համար, որ ոչ թե կապիտուլացվել է, այլ ընդամենը լեզու է գտել Թեհրանի հետ:
Չնայած` մյուս կողմից, Իրանի արտգործնախարար Արաղչիի այցը նախ Մոսկվա, ապա` Պեկին, պետք է որ հերթական կնճիռն ավելացներ Թրամփի դեմքին: Դրանով մեկ բան է ի ցույց դրվում` նա գործ ունի Պեկին–Մոսկվա–Թեհրան ընդհանուր մեխանիզմի հետ, ու այն դեպքում, երբ իրանական հարցով ԱՄՆ–ի եւ ոչ մի դաշնակից Թրամփին օգնության չեկավ: Ու այս ամենի արդյունքում, Թրամփը կարող է միայն ներկայիս փաստացի գլոբալ հավասարակշռության հիմքի վրա բանակցել եւ պայմանավորվածություններ ձեռք բերել Չինաստանի հետ: Իսկ դա, ըստ էության, կնշանակի հեգեմոնիայի դարաշրջանի պաշտոնական ավարտը:
Չնայած, ժամանակին հենց նույն Թրամփն էր խոսում ամերիկյան հեգեմոնիայից հրաժարվելու եւ ներամերիկյան գործարքի վրա կենտրոնանալու անհրաժեշտության մասին: Դե, կարծես թե դրան հասնելու շատ լավ առիթ է ստեղծվել:
Հավանեցի՞ր հոդվածը, կիսվիր ընկերներիդ հետ՝