ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ՀՅԴ Շիրակի Մարզային կոմիտեի ներկայացուցիչ Մհեր Մելքոնյանը գրում է.
«Տարածքային անհավասար զարգացումը շարունակում է մնալ Հայաստանի Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական ամենախորքային խնդիրներից մեկը։ Տասնամյակներ շարունակ մի շարք համայնքներ, ունենալով ակնհայտ տնտեսական, մշակութային և բնական ներուժ, դուրս են մնացել պետական զարգացման ռազմավարությունների իրական ուշադրությունից։ Արթիկի համայնքը դրանցից մեկն է։
21-րդ դարում տուրիզմն այլևս չի սահմանափակվում միայն ժամանցով։ Այն տնտեսական աճի, աշխատատեղերի ստեղծման, համայնքների ինքնաբավության և ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման կարևորագույն գործիք է։ Արթիկ համայնքն ունի բոլոր նախադրյալները՝ դառնալու տարածաշրջանային տուրիստական կենտրոն, սակայն այդ ներուժը տարիներ շարունակ անտեսվել է կամ օգտագործվել է հատվածական և չհամակարգված մոտեցմամբ։
Այսօր, երբ Հայաստանը կանգնած է սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական լուրջ մարտահրավերների առաջ, Արթիկի տուրիզմի զարգացումը պետք է դիտարկել ոչ թե որպես երկրորդական ուղղություն, այլ որպես նպատակային պետական քաղաքականության բաղկացուցիչ մաս։
Արթիկի համայնքն առանձնանում է մի շարք գործոններով, որոնք այն դարձնում են տուրիզմի զարգացման համար բնականորեն նպաստավոր տարածք․
-Պատմամշակութային ժառանգություն – համայնքում և հարակից բնակավայրերում կան պատմական եկեղեցիներ, հուշարձաններ, քարե կառույցներ և ճարտարապետական արժեքներ, որոնք կարող են ներառվել մշակութային տուրիստական երթուղիներում։
-Բնական միջավայր – լեռնային ռելիեֆը, մաքուր օդը և բաց տարածքները նպաստավոր են էկո-տուրիզմի, քայլարշավների և առողջարանային ուղղությունների զարգացման համար։
-Ավանդույթներ և համայնքային կյանք – գյուղական կենցաղը, տեղական խոհանոցը և արհեստները հնարավորություն են տալիս զարգացնելու գյուղական և փորձառական տուրիզմ։
Այս բոլոր բաղադրիչները միասին կարող են ձևավորել բազմազան և մրցունակ տուրիստական առաջարկ։
Չնայած վերոնշյալ ներուժին, համայնքի տուրիզմը մինչ օրս գտնվում է թերզարգացած վիճակում՝ մի շարք համակարգային խնդիրների պատճառով․
-Ենթակառուցվածքների անբավարար զարգացում
Ճանապարհների, հասարակական տրանսպորտի, նշագրումների և զբոսաշրջային տեղեկատվական կենտրոնների բացակայությունը սահմանափակում է այցելուների հոսքը։
-Հյուրընկալության և ծառայությունների պակաս
Համայնքում քիչ են հյուրատները, սննդի կետերը և զբոսաշրջային ծառայությունները, ինչը նվազեցնում է այցելուների մնալու տևողությունը։
-Ռազմավարության և համակարգման բացակայություն
Չկա համայնքային կամ պետական մակարդակով մշակված հստակ ծրագիր, որը կկապի տուրիզմը տնտեսական զարգացման, զբաղվածության և ներդրումների հետ։
-Տեսանելիության և մարքեթինգի խնդիր
Արթիկը գրեթե բացակայում է միջազգային և նույնիսկ ներքին զբոսաշրջային հարթակներում։
Արթիկ համայնքի տուրիզմի զարգացումը պահանջում է համակարգված և փուլային մոտեցում․
-Պետական և համայնքային ներդրումներ ենթակառուցվածքներում
Անհրաժեշտ է առաջնահերթորեն բարելավել ճանապարհները, ստեղծել տեղեկատվական կենտրոններ և ապահովել տուրիստական երթուղիների նշագրում։
-Փոքր և միջին բիզնեսի խթանում
Պետք է խրախուսել հյուրատների, ընտանեկան բիզնեսների, տեղական արտադրանքի և գաստրոնոմիկ նախաձեռնությունների ստեղծումը՝ հարկային և վարկային գործիքներով։
-Էկո, մշակութային և գյուղական տուրիզմի համադրում
Արթիկը կարող է առաջարկել ոչ թե զանգվածային, այլ որակյալ և կայուն տուրիզմ՝ հիմնված բնության և մշակույթի պահպանման վրա։
-Մարքեթինգ և բրենդավորում
Համայնքը պետք է ունենա իր հստակ զբոսաշրջային ինքնությունը և ներկայություն թվային հարթակներում՝ համագործակցելով տուրօպերատորների և միջազգային ծրագրերի հետ։
Համայնքային տուրիզմի զարգացումը կարող է դառնալ ոչ միայն տեղական տնտեսական աճի, այլև ամբողջ տարածաշրջանի սոցիալական կայունության կարևոր գործոն։ Սա հնարավորություն է ստեղծելու նոր աշխատատեղեր, նվազեցնելու արտագաղթը, ակտիվացնելու երիտասարդությանը և պահպանելու մշակութային ժառանգությունը։
Պետության, համայնքի և մասնավոր հատվածի համատեղ ու պատասխանատու քաղաքականության դեպքում Արթիկը կարող է վերածվել զարգացման օրինակելի մոդելի՝ ցույց տալով, որ ճիշտ ռազմավարությամբ համայնքները կարող են դառնալ տնտեսական և մշակութային կենսունակ կենտրոններ»։